5G standardına adını yazdıran Türk profesöre altın madalya

Dünya telekomünikasyon sektörü, sadece insanların değil cihazların da birbiriyle haberleşmesine olanak sağlayacak 5G'ye geçmeye hazırlanırken, dünya bilim otoriteleri, Türk bilim insanı Prof. Dr. Erdal  Arıkan'ı, bu teknolojide kritik rol oynayan "kutupsal kodlar" adlı çalışması için altın madalyaya layık gördü. 

Yeni bir telekomünikasyon devrimi  yaratacak 5G teknolojisinin uygulama alanlarına hizmet verebilecek kodlama  yöntemlerinden biri Bilkent Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü  Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdal Arıkan tarafından geliştirildi.

Daha önce 2010 yılında IEEE Information Theory Society Makale Ödülü'nü  ve 2013 yılında IEEE W.R.G. Baker Ödülünü alan Arıkan'ın buluşu yurt içinde de  2010 Sedat Simavi Bilim Ödülü ve 2011 Kadir Has Vakfı Bilim Ödülü'ne layık  görüldü.

Arıkan'ın çalışması 2016'da 5G uygulama standartları arasına alınırken  Dünya Telekomünikasyon devi Huawei firmasınca, söz konusu buluşu temel alan yeni  bir 5G teknolojisi kullanıldığı açıklandı.

ABD merkezli uluslararası kuruluş Dünya Elektrik Elektronik  Mühendisleri Meslek Örgütü (IEEE) tarafından her yıl "Enformasyon Bilimi,  Sistemleri ve Teknolojisine çok üst seviyede katkı sağlayan" bir bilim insanına  verilen IEEE Richard W. Hamming Madalyası'na bu yıl Bilkent Üniversitesi Elektrik  Elektronik Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Erdal Arıkan'ın layık görüldüğü  açıklandı.

Arıkan bilim dünyasınca telekomünikasyonun en değerli ödüllerinden  kabul edilen bu madalyayı "Enformasyon ve haberleşme kuramına katkıları, kutupsal  kodların keşfi ve kutupsallaştırma tekniklerine katkıları" nedeniyle alacak.

Arıkan'a madalyası, Mayıs 2018'de San Francisco'da düzenlenecek IEEE  Vizyon ve Yenilikçilik Zirvesi'nde takdim edilecek. Ödül kapsamında altın  madalyanın yanı sıra bir de para ödülü yer alıyor.

Sıfıra yakın hata ile haberleşme sağlıyor

Türk bilim insanı Arıkan'ın "kutupsal kodlar" adlı buluşu daha önce de  kriptolojinin bilimsel çalışmalarında büyük etkisi olan Shannon Enformasyon  Kuramı'nda 60 yıldır açık olan bir problemi çözdüğü için ilk günden başlayarak  endüstri tarafından büyük ilgi gördü.

Arıkan, 2009'da yayımlanan bir makalesi ile bu konuyu bilim dünyasına  takdim etmiş ve bilim insanı Claude Shannon tarafından 1948'de ortaya atılan  enformasyon kuramının en temel problemine kökten çözüm getirmişti. Kutupsal  kodlar, "Shannon Kanal Kapasite Sınırı"na ulaştığı kanıtlanabilen ilk ve tek kod  çözme yöntemi olarak kabul ediliyor.

"Kutupsal kodlar", bilginin kablolu ya da kablosuz bir iletişim kanalı  üzerinden aktarılması sırasında, çevre gürültüsünün sinyal üzerine eklenmesi  nedeniyle iletişimde oluşan hataları sıfıra indirerek haberleşmeyi sağlıyor.

Her cep telefonunda Türk imzası olacak

Sade yapısı nedeniyle, "Kutupsal kodlar"ın, fiziksel nesnelerin  birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağı olarak  tanımlanan "nesnelerin interneti" ve 5G'nin getireceği yeni hizmetlerde de  kullanılması söz konusu olacak.

Bu konuyla ilgili çalışan standart komitelerinde, "kutupsal kodlar"  ile mevcut yöntemler arasında büyük bir rekabet yaşanıyor.

Veri transferinin, en güvenilir ve en az gecikmeyle transferini  sağlayan Arıkan'ın buluşundaki algoritmaların, yakın gelecekte 5G standardına  uygun her cep telefonunda yer alması öngörülüyor.

Prof. Dr. Erdal Arıkan, kutupsal kodlarla ilgili ticari faaliyetlerini  2011'de Bilkent Cyberpark'ta kurduğu firma aracılığıyla yürütüyor. Arıkan bu  konuda çok sayıda patentin de sahibi.