Afganistan’ın Türkiye Büyükelçisi Amanullah Ceyhun, Taliban’ın Afganistan hükümeti ile bu ay başlaması planlanan barış görüşmelerine, ön şartlarının yerine getirilmemesi halinde katılmayacağını duyurmasının ardından örgüte, "Eğer siz Afganistan’da barışı görmek istiyorsanız kendinizi terörist gruplardan ayırın" çağrısında bulundu.
Afganistan’da barışın tesis edilmesi ve Taliban’nın şartlı olarak masayı terk etmesiyle ilgili AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Ceyhun, ülkesindeki hükümetin her zaman barıştan yana olduğunu belirterek, “Afganistan Taliban’a 'Gelin masaya oturalım, sorunları çözelim' çağrısı yaptı” dedi.
Ceyhun, Afganistan’da Taliban’dan başka Pakistan Talibanı, Özbek, Tacik, Çeçen grupları, El Kaide ve DAEŞ’in olduğunu belirterek, terör örgütlerinin Afganistan’ı merkez olarak kullandıklarını, asıl hedeflerinin ise Afganistan değil diğer ülkeler olduğunu söyledi.
Taliban’ın Afganistan’ı terör örgütleri için emin bölge olarak görmek istediğine dikkati çeken Ceyhun, “Biz her zaman şunu söylüyoruz, ‘(Taliban’a) Eğer siz Afganistan’da barışı görmek istiyorsanız kendinizi bu terörist gruplardan ayırın” diye konuştu.
- “Taliban masaya gelmezse görüşmelerin sürmesi mümkün görünmüyor”
Pakistan Başbakanı'nın Dış İlişkiler Danışmanı Sertaç Aziz’in Washington’da yaptığı konuşmada, “Taliban’ın liderleri Pakistan’da yaşıyorlar, bizim onlara etkimiz var” dediğini hatırlatan Ceyhun, “Bu nedenle Pakistan’ın bu konuda önemli rol oynamasını istiyoruz. Ama Taliban bunu kabul etmedi. Şartları vardı. Biz dedik ki bazı şeyler şartsız olacak. Yani hedefimiz Afganistan’a barış getirmek” ifadesini kullandı.
Afganistan, Pakistan, Çin ve ABD’den oluşan Koordinasyon Konseyinin başlattığı görüşmelerden sonuç alınmasını istediklerinin altını çizen Ceyhun, ülkesinin ön şart olarak Taliban’ın masaya gelmesini istediğini söyledi.
Ceyhun, “Taliban masaya gelmezse görüşmelerin sürmesi mümkün görünmüyor. Pakistan, Çin ve ABD’nin bu konuda desteklerini istiyoruz. Bu görüşmelerin olması ve bir neticeye varılmasını istiyoruz” şeklinde konuştu.
- “Pakistan isterse yapabilir”
Taliban’ın masaya dönmesi için Pakistan’ın inisiyatif alması gerektiğine vurgu yapan Ceyhun şöyle devam etti:
“Biz hep şunu söyledik. Taliban ve onun lider kadroları Pakistan’da oturuyor. ABD, bir askeri üsse yakın noktada Bin Ladin’i öldürünceye kadar Pakistan bunu kabul etmiyordu. Ta ki Sertaç Aziz'in 'Taliban'ın lider kadrosu Pakistan’da bizim onların üzerinde etkimiz var’ açıklamasına kadar. Eğer Pakistan, Taliban’ın lider kadrosunu masaya getirmek için çaba sarf ederse bunu yapabilir. Çünkü aileleri orada yaşıyorlar.”
Büyükelçi Ceyhun, komşu Pakistan'a, Taliban ve teröristlerin korumasının iki ülke için de iyi olmadığını, ortak mücadele edilmesi gerektiği çağrısında bulundu.
Koordinasyon Konseyi üyesi Çin’in, Pakistan ve Afganistan’la komşuluk ve dostluk ilişkileri olduğunu belirten Ceyhun, Çin’den Afganistan’ın barışı için Pakistan'ı işbirliğine teşvik etmesini istedi.
- “Türkiye 3’lü zirvelerle daha etkili olabilir”
Krizin çözümünde Türkiye’nin de önemli rol oynayabileceğine dikkati çeken Ceyhun, 2007’de başlayan Türkiye, Pakistan ve Afganistan üçlü zirvesinin 8’inci ve sonuncu toplantısının 2014’te yapıldığını hatırlatarak 2016'da yeni bir üçlü zirve yapılması için çalışmalarının sürdüğünü kaydetti.
Büyükelçi Ceyhun, 2007’de dönemin Pakistan Cumhurbaşkanı Pervez Müşerref ile Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai döneminde devam eden politik kriz nedeniyle ilişkilerin çok gergin olduğu, Türkiye’nin girişimiyle üçlü zirve yapıldığına vurgu yaparak, "Sayın Abdullah Gül, o dönem dışişleri bakanıydı ve bu kadar kritik bir dönemde Türkiye’de üçlü zirveye başlamıştı. Hedef iki ülke arasında bir yol bulmak ve barışı tesis etmekti. Ben umut ediyorum Türkiye bu zirveleri yaparak daha etkili olabilir" ifadesini kullandı.
Ceyhun, Türkiye ve Afganistan arasında 1 Mart 1921'de imzalanan Türkiye-Afganistan İttifak Antlaşması'nın 95. yıl dönümünde, antlaşmadaki, “Her iki ülkenin felaketi ve saadeti birbirinin felaketi ve saadetidir” maddesine işaret ederek, Türkiye ile Afganistan arasındaki tarihi bağlara vurgu yaptı.
Ceyhun, Türkiye’nin ABD’nin Afganistan’a saldırılarının başladığı Ekim 2001’den beri hem devlet hem de NATO üyesi olarak Afganistan’da bulunduğunu belirterek şunları söyledi:
“Afganistan’da Türk birlikleri Afgan ordusunun yetişmesine katkıda bulundu. Eğitim alanında Türkler Afganistan’la işbirliği yapıyorlar. Hali hazırda 2 bin 500 Afgan öğrenci Türkiye’de öğrenim görünüyor. Bir yılda bin Afgan polisi Sivas’ta eğitim alıyor. Bu sayının arttırılması için çalışıyoruz. Hem eğitim hem kültür alanlarında iyi ilişkilerimiz var.”
Türkiye ile Afganistan arasındaki ticaret hacminin, siyasi ve tarihi işbirliği ile kıyaslandığında çok yüksek olmadığını söyleyen Ceyhun, ”Ticaret hacmi 200 milyon dolar civarında. Bu rakam çok daha artırılabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Bakmadan Geçme
