Ayçiçek yağında etiket oyunu!

Türkiye'de önceki gün yağ fiyatlarına zam geleceği yönündeki iddiaların ardından çok sayıda vatandaş marketlere akın etti. Fakat Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişçi dün yaptığı açıklamada, söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve Türkiye'nin ayçiçek yağı stokunun bulunduğunu belirtti. Bakanın bu açıklamasıyla vatandaşlar biraz olsun rahatlarken, marketlere yapılan baskınların da detayları ortaya çıktı. Birçok ilde marketlere anlık baskınlar yapan zabıta ekipleri, depolarda stoklanmış ürünlerle karşılaştı. Marketlerin raflarında yer almayan yağların depolarda olduğu görüldü. İş yerlerini tek tek inceleyip didik didik arama yapan ekipler, stoklanan ürünlere el koydu ve yasal süreç başlattı.

MARKETLER YİNE STOKÇULUK YAPTI

Birçok zincir markette Ayçiçek yağ raflarının boş olduğu görülürken, bazı marketlerde ise Ayçiçek yağına yapılan fahiş zamlar dikkat çekti. Sosyal medyaya yansıyan görüntülerde, büyük bir market zincirinde vatandaş ile market çalışanları arasında yaşanan tartışma ise çok konuşuldu. Vatandaşlar, market çalışanlarının ellerinde bulunan yağı depoya götürdükleri anları ifşa ederken ve stokçuluk yapan marketlere büyük tepki gösterdi.

FAHİŞ ZAM YAPTILAR

Sosyal medyada paylaşılan bir görüntü ise marketlerin zam oyununu ifşa etti. Bir zincir markete alışveriş yapmaya giden vatandaş, 5 litrelik ayçiçek yağının fiyatını 130 lira görünce almak istedi. Fakat vatandaş kasaya gidene kadar ayçiçek yağı zamlandı.

130 LİRALIK YAĞ 250 LİRA OLDU

Sabah saatlerinde 100 lira ila 160 lira arasında satılan 5 litrelik Ayçiçek yağının, akşam saatlerinde 250 lira seviyelerine çıkması ise vatandaşı çileden çıkardı. İnternet satışı yapan birçok mağazanın gün içinde Ayçiçek yağı satışını durdurarak fiyat güncellemesi yaptığı görülürken, bazı zincir marketlerde ise etiketlerin 5-6 saat içerisinde neredeyse iki katına çıktığı vatandaşlar tarafından sosyal medyada paylaşıldı.

MUHALİF BASIN PANİĞE SÜRÜKLEDİ

Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle ülkelerden ithalat yapılamaması, yağ sektöründe endişeye neden olmuş ve bunun üzerine Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği (BYSD) Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil, değerlendirmelerde bulunmuştu. Söz konusu açıklamada Helvacıgil’in sözlerini “Yağ Krizi” olarak yayınlamaktan geri durmayan bazı basın kuruluşları da hem fiyatların artmasının hem de vatandaşların paniklemesinin önünü açtı. Büyükhelvacıgil açıklamasında şu görüşleri dile getirmişti: Ülkemizin ilk 10 ithalat kalemi içinde yağlı tohum olarak 4’üncü sıradayız. Gerçekten buna bir çözüm üretmek lazım. Hem pandemi süreci hem de savaş bize gösterdi ki tarımda kendimize yetebilecek hale gelmemiz lazım.  O nedenle bu süreçte ister istemez savaş etkiledi. Çünkü yıllarca bizim rekoltemiz, ürettiğimiz hasadımız, yağlı tohumlarda nisan ayı sonuna kadar yetebilecek halde tedarikimizi kullanabiliyorduk. Ondan sonrasını da hep ithal ediyorduk. Bu da bizim ihtiyacımız ülkemizde 3 milyon ton civarında. Nüfusumuzun gelişmesi, turizmin artması öyle olunca bu ihtiyaç 3 milyon ton iken, bunun 1,7 milyon tonunu karşılayabiliyor, 1,3 milyon tonunu da ithal etmek zorunda kalıyoruz. Bunun da yüzde 55’ini Rusya’dan, yüzde 15’ini de Ukrayna’dan ithal ediyorduk. Savaş nedeniyle bu aksadı. Halen limanlarda bekleyen sektörümüzün gemileri var. Sektördeki sorunu Ticaret Bakanlığı’na bağlı İthalat Genel Müdürlüğü’ne bildirdiklerini ifade eden Büyükhelvacıgil, “İthalat Genel Müdürlüğü’ne ricada bulunduk. Çok hızlı aksiyon aldılar. Tabi bu arada mühim olan ürünün raflarda bulunması. Tüketicilerimiz rafta mutlaka ayçiçeği yağını bulabildiler. Bundan sonra da bulmaya devam edecekler. Bu gemiler gelirse rahatlayacağız demektir.

BAKAN KİRİŞÇİ: PANİĞE GEREK YOK, STOKLARIMIZ YETERLİ

Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci, Rusya'nın Ukrayna'ya saldırmasının gıda piyasalarında arz eksikliğine yol açarak bazı temel gıda ürünlerinde yeterli stok bulunmadığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirterek, Türkiye'nin yeterli miktarda ayçiçek yağı stoku bulunduğunu ifade etti. Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi: Ayçiçek yağı gibi temel gıda ürünlerinde yeterli stok bulunmadığı yönünde paylaşılan bilgiler doğru değildir. Gerekli tedbirler alınmıştır. Ülkemizin yeterli miktarda ayçiçek yağı stoku bulunmaktadır. Asılsız iddialara itibar etmeyin. Endişe edilecek bir durum söz konusu değildir.

81 İLDE DENETİMLER SÜRÜYOR

Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu ve Gelir İdaresi Başkanlığı fahiş fiyat artışıyla birlikte stokçuluk uygulamalarına karşı denetimleri artırdı. Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini, serbest rekabeti bozucu faaliyetler ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunulduğunun (stokçuluk) tespiti durumunda ise 50 bin liradan 500 bin liraya kadar, idari para cezası verilecek. Olağanüstü hâl, afet ve ekonomik dalgalanma dönemleri ile diğer acil durumlarda üretici, tedarikçi ve perakende işletmelerin piyasada darlık yaratan, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozan faaliyetleri ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyen faaliyetler "stokçuluk" olarak değerlendiriliyor. Gelir İdaresi Başkanlığı da, internet sitesi "gib.gov.tr"den erişilebilecek şekilde "Haksız Fiyat Artışı ve Stokçuluk İhbar Bildirimi" menüsünü de devreye aldı. Başkanlık, vergi dairelerindeki denetim ekipleri aracılığıyla gıda ve temel ihtiyaç malzemelerinin satışı gibi alanlarda faaliyette bulunan mükellefler nezdinde haksız fiyat artışı ve stokçuluk konularında denetim de yürütüyor. Bazı mükellefler de ilgili mevzuat kapsamında işlem yapmak üzere il ticaret müdürlüklerine bildiriliyor.

SEYFULLAH KOYUNCU / YENİ HABER GAZETESİ