Bakır Kablo Hurda Fiyatı İçin Önce Kılıfı Okuyun: NYA'dan TTR'ye Kablo Türleri Rehberi

Sökülmüş tesisat kablolarının ya da bir köşede bekleyen kablo makarasının değerini merak edenler genellikle doğrudan tartıdan başlar. Oysa çoğu kablonun kılıfında tartıdan önce bakılması gereken bir bilgi satırı bulunur: tip kodu, damar sayısı ve kesit. Bu satır, kablonun içinde ne kadar bakır olabileceğine dair en somut ipucudur ve bakır kablo hurda fiyatı konuşulurken satıcının işini kolaylaştırır.

Bu rehberde kılıftaki kodların ne anlama geldiğini, kablo türlerinin hurdada nasıl ayrıldığını ve basit bir hesapla metre başına teorik bakırın nasıl bulunduğunu adım adım ele alıyoruz. İstanbul Avcılar’da toplama-ayırma tesisi bulunan Çınar Hurda gibi alıcılar da ön değerlendirmede kablonun tipini ve kesitini öğrenmek istiyor. Dolayısıyla bu bilgiyi baştan bilmek süreci hızlandırıyor.

Kılıftaki Yazı Ne Anlatır?

Kablo kılıflarında genellikle kablonun tipi, damar sayısı ve her damarın kesiti yazılıdır. Örneğin; “3x2,5” ifadesi, kablonun içinde her biri 2,5 mm² kesitli üç damar bulunduğunu gösterir. Bazı enerji kablolarında “3x35+16” gibi ifadeler görülür. Bu da üç adet 35 mm² ve bir adet 16 mm² damar anlamına gelir. Kılıfta üretici adı, standart ve gerilim bilgisi de yer alabilir. Hurda değerlendirmesi açısından en işe yarayan kısım ise tip ve kesittir.

Yazı Okunmuyorsa

Eskimiş ya da boyanmış kablolarda baskı silinmiş olabilir. Bu durumda kesik uca bakmak işe yarar. Kaç damar olduğu, damarların tek parça mı yoksa ince tellerden mi oluştuğu ve kaç kat plastik bulunduğu gözle görülebilir. Net çekilmiş bir kesit fotoğrafı, ön değerlendirme için çoğu zaman yeterli bilgiyi taşır.

Kablo Türleri ve Hurdadaki Karşılıkları

Türkiye’de tesisat ve sanayide sık karşılaşılan kablo kodları, hurdada ayrı gruplar halinde değerlendirilir. Aşağıdaki tablo, en yaygın kodları ve hurdaya ayırırken dikkat edilecek noktaları özetliyor:

NYA, ayrıştırması en kolay kablolardan biri. Tek damarlı ve tek kat izolasyonlu yapısı sayesinde kesiti büyüdükçe metre başına bakır miktarı da doğrudan artar. Bu kablo tipinin hurdada nasıl fiyatlandığı, NYA kablo hurda fiyatları sayfasında ayrıca ele alınıyor. NYM ve NYY ise iç izolasyonun üzerine ikinci bir kılıf taşıdığından aynı kesitte daha fazla plastik içerir.

NYY ve Antigron: Şantiyeden ve Büyük Tesislerden Gelen Kablolar

NYY, yer altında ve dış ortamda kullanılan enerji kablosudur. Sökümlerde çoğunlukla kalın kesitli ve çok damarlı olarak karşımıza çıkar. Kesit büyüdükçe bakır kütlesi de büyüdüğü için bu kablolar hurdada ayrı bir grup olarak ele alınır. Sektörde antigron diye anılan halojen-free kablolar ise farklı bir kılıf malzemesine sahiptir. Karışıklığı önlemek için PVC kılıflı kablolardan ayrı tutulmaları önerilir.

Tiplerine göre ayrılan kablolar, değerlendirmede her grubun kendi randımanıyla ele alınmasını sağlıyor.

Alt metin: Kablo türleri tek damar, enerji ve esnek kablo olarak ayrı kasalarda  · Dosya: 03-g1-kablo-turleri-tek-damar-enerji-ve-esnek.jpg

TTR ve Esnek Kablolar: Plastik Payı Neden Önemli?

TTR kablo, uzatma kablolarında ve makine beslemelerinde kullanılan çok damarlı, esnek bir kablodur. Esnekliğini ince tellerden oluşan damarlarına borçludur. Her damarın ayrı izolasyonu ve hepsini saran ortak bir dış kılıfı vardır. Bu yapı, özellikle ince kesitlerde kablonun toplam ağırlığı içinde plastiğin payını artırır. Bakırın kablo ağırlığı içindeki payı ince kesitlerde genellikle geride kalırken kalın enerji kablolarında öne geçer.

Bu yüzden TTR hurdası, kalın bir NYY kablo ile aynı kefeye konmaz. Makine beslemede kullanılan kalın kesitli TTR ise ince uzatma kablolarından farklı bir tabloya sahiptir. Bu tür kabloların değerlendirme mantığını merak edenler, TTR kablonun hurdada nasıl değerlendirildiği üzerine hazırlanan açıklamaya göz atabilir.

Kesitten Bakıra: Metre Başına Teorik Hesap

Hesabın dayanağı bakırın yoğunluğu: 8,96 g/cm³. Buradan bakıldığında 1 mm² kesitli bir iletkenin her metresinde 8,96 gram bakır yer alır. Formül basittir: Teorik bakır (g/m) = damar sayısı × kesit (mm²) × 8,96. Örneğin; 3x35+16 bir kablo için hesap, üç adet 35 mm² ve bir adet 16 mm² damarın toplamı olan 121 mm² üzerinden yapılır ve 1.084,16 g/m sonucunu verir.

Grafik: Çok damarlı kablo düzenleri için bir metredeki teorik bakır (gram)

Kaynak: Bakır yoğunluğu 8,96 g/cm³ esas alınarak hesaplanmıştır (damar sayısı × kesit × 8,96).

Kablonun uzunluğu biliniyorsa metre başına değeri uzunlukla çarpmak teorik toplamı verir. Örneğin; 3x2,5 kablonun 100 metresi teorik olarak 6.720 gram yani 6,72 kilogram bakır içerir. Teorik değer, kablonun ağırlığını değil, içindeki bakırın kuramsal karşılığını gösterir. Sahadaki gerçek oran ise kılıfın ve dolgunun ne kadar kalın olduğuna bağlıdır. Bunu ancak partinin tartılması ya da bir numunenin soyulması kesinleştirir.

CCA, Alüminyum ve Karışık Yığın: Ayırmadan Satmayın

Dışarıdan bakır gibi görünen her kablo bakır değildir. CCA yani bakır kaplı alüminyum kablolarda iletkenin yüzeyi bakır rengindedir. Ancak kesit yüzeyine ya da kazınmış bir noktaya bakıldığında içteki gümüşi alüminyum fark edilir. Bu kablolar bakır kabloyla karıştırıldığında bütün partinin değerlendirmesi zorlaşır.

Satışa hazırlık için birkaç basit adım yeterli. Bunlar kabloları tipine göre ayrı torbalara ayırmak, fiş, priz ve demir kelepçeleri ayıklamak, alüminyum ve CCA’yı ayrı tutmaktır. Kılıftan kurtulmak için ateşe başvurmak ise hiçbir koşulda seçenek değildir. Yanan PVC solunduğunda sağlığa zarar veren bir duman çıkarır. Bu uygulama çevre mevzuatına aykırıdır ve idari para cezasına konu olabilir. Isıya maruz kalan bakır da oksitlenerek değer kaybeder.

CCA kablonun gümüşi çekirdeği, kesit yüzeyine bakıldığında saf bakırdan kolayca ayırt edilebiliyor.

Alt metin: Bakır kablo ile içi gümüşi CCA kablonun kesik uçlarının karşılaştırması  · Dosya: 03-g2-bakir-kablo-ile-ici-gumusi-cca-kablonun.jpg

Sıkça Sorulan Sorular

Bakır Kablo Hurda Fiyatı Neden Kablo Tipine Göre Değişiyor?

Değerlendirilen asıl unsur kablonun içindeki bakırdır. İzolasyon, kılıf ve dolgu oranı kablo tipine ve kesitine göre değiştiği için aynı ağırlıktaki iki kablo farklı miktarda bakır taşıyabilir.

Kabloyu Soymadan Satmak Mümkün mü?

Evet, soyulmamış kablo, tipine ve randımanına göre değerlendirilir. İnce kablolarda soyma emeği çoğu zaman elde edilen farkı karşılamaz.

Güncel Fiyatı Nereden Takip Edebilirim?

Çınar Hurda’nın sitesindeki güncel alım fiyatları düzenli aralıklarla yenilenir. Kablonun kılıf yazısını ve kesik ucunu gösteren fotoğraflarla ön değerlendirme de istenebilir.

Kablosunun hangi gruba girdiğinden emin olamayanlar, kılıf yazısını ve kesik ucu gösteren kareleri Çınar Hurda’nın 0534 962 01 06 hattına WhatsApp’tan iletip bilgi alabiliyor.