Bangladeş'te Kamaruzzaman'ın idam edilmesine tepkiler

Bangladeş'te Cemaat-i İslami Partisi Genel Sekreter Yardımcısı Muhammed Kamaruzzaman'ın idam edilmesine uluslararası toplum tepki gösterdi.

Fransa Dışişleri Bakanlığı, AA'nın sorusu üzerine yaptığı yazılı açıklamada, idam cezasının her koşul ve mekanda uygulanmasına mutlak ve kararlı şekilde karşı çıktıklarını vurguladı. Kamaruzzaman'a verilen idam cezasının kınandığı açıklamada, "Fransa aynı zamanda, Dışişleri Bakanı Laurent Fabius'un belirlediği öncelikler doğrultusunda idam cezasının bütün dünyada kaldırılmasını destekleyen bir seferberlik içindedir" denildi.

Avrupa Birliği de Muhammed Kamaruzzaman'ın idam edilmesini kınadı. AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini'nin sözcüsü Maja Kocijancic, idam cezalarına her şartta karşı olduklarını, bütün ülkelerde idamın kaldırılması için çağrı yaptıklarını söyledi. AB'den yapılan yazılı açıklamada da Bangladeş'ten tüm idam kararlarını değiştirmesi ve infazları durdurması talep edildi.

Uluslararası Af Örgütü ise Kamaruzzaman'ın idam edilmesini kınayarak, uluslararası toplumun ülkedeki diğer idam cezalarının ertelenmesi için Bangladeş hükümetine baskı yapması gerektiğini bildirdi. Kamaruzzaman'ın idam edilmesiyle ilgili AA muhabirine açıklamada bulunan Af Örgütü'nün Bangladeş Araştırmacısı Abbas Faiz, "Kamaruzzaman'ın idam edilmesini kınıyoruz. Öncelikle bu insan haklarının ihlalidir. Af Örgütü, idam cezalarına ve infazlara tamamen karşıdır" dedi.

Kamaruzzaman'ın idamı hakkında konuşan ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Marie Harf, spesifik bir dava hakkında yorum yapmak istemediğini ancak genel anlamda davaların adil ve şeffaf olması gerektiğine inandıklarını söyledi. Harf, ABD olarak "Bangladeş'in 1971 yılındaki bağımsızlık savaşı sırasında vahşetten sorumlu olanların adalet önüne getirilmesini desteklediğini" kaydetti.

İngiltere'den gelen açıklamada da Bangladeş'in idam cezasını uygulamaya devam etmesinden endişe duyulduğu bildirildi. AA muhabirinin Kamaruzzaman'ın idam edilmesiyle ilgili sorusu üzerine İngiltere Dışişleri Bakanlığı, şu açıklamayı yaptı: 

"Bangladeş'in savaş suçlarından hüküm giyenler de dahil kişileri ölüm cezasına çarptırmaya devam etmesinden dolayı endişeliyiz. Birleşik Krallık prensip olarak idam cezasına tüm koşullarda en kuvvetli şekilde karşıdır. İdam cezasının insanlık onurunu zedelediğine ve bu uygulamanın caydırıcı olduğuna dair herhangi bir kanıt olmadığına inanıyoruz. Bu nedenle idam cezasının küresel olarak kaldırılması için çağrıda bulunuyoruz."

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği ise daha önce Bangladeş'te 1971'deki bağımsızlık savaşı sırasında savaş suçu işlemekten idam cezasına çarptırılan Cemaat-i İslami Partisi Genel Sekreter Yardımcısı Muhammed Kamaruzzaman'ın cezasının infazının durdurulması çağrısında bulunmuştu.

Türkiye, Muhammed Kamaruzzaman'ın idam edilmesi hakkında, Bangladeş'te idam cezası yerine toplumsal uzlaşıyı yansıtan yöntem bulunmasını temenni etti. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Kardeş ülke Bangladeş'te geçmişin yaralarının sarılması için idam cezası yerine toplumsal uzlaşıyı yansıtan bir yöntem bulunması en samimi temennimizdir" ifadesi kullanıldı. 

Kamaruzzaman'ın idam edilmesi, Bangladeş'in İstanbul Başkonsolosluğu önünde toplanan sivil toplum kuruluşlarınca protesto edildi. Mardin, Konya ve Ankara'da da protestolar düzenlendi. 

Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcülüğü'nden yapılan açıklamada ise 1971'deki bağımsızlık savaşı sırasında savaş suçu işlediği gerekçesiyle Kamaruzzaman hakkında verilen idam cezasının infaz edildiği hatırlatılarak, "Bangladeş'te sürdürülen davalar üzerinde uluslararası toplum tarafından yapılan yorumları da dikkate alarak, ülkedeki iç gelişmeleri yakından takip ediyoruz" ifadesi kullanıldı.

Bangladeş hükümeti tarafından 1971'deki bağımsızlık savaşı sırasında işlenen suçların araştırılması için ülkede 2010 yılında kurulan Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi, 2013 yılı mayıs ayında Cemaat-i İslami Partisi liderlerinden Muhammed Kamaruzzaman'ı, hakkındaki yedi suçlamadan beşinden suçlu bulmuş ve idama mahkum etmişti. Kamaruzzaman, kararı temyize götürmüştü. 

Bangladeş'teki Yüksek Mahkeme, Kamaruzzaman'ın Kasım 2014'te idam cezasını onamış ve Kamaruzzaman tepkilere rağmen 11 Nisan'da idam edilmişti.