C vitaminine büyük talep

Koronavirüs tehlikesi yüzünden Irak, İran ve Suriye gümrük kapılarının kapatılması nedeniyle tarım ürünlerinin ihracatı azalınca önemli miktarda sebze ve meyve iç piyasada kaldı. Böylelikle, Sebze ve Meyve Hali’nde çoğu üründe fiyatlar yüzde 80-90’a varan oranda düştü. Konya Adnan Menderes Sebze-Meyve Hali esnafı haldeki sebze-meyve fiyatları hakkında bilgi vererek, haldeki fiyatlarla marketler arasındaki fiyat farkına ilişkin değerlendirmelerde bulundular.

‘ÜRÜN KAYBI FİYATLARI ETKİLİYOR”

Sebze ve meyvelerde meydana gelen çürüme, donma ve dökülme gibi sebeplerle meydana gelen ürün kaybının fiyat dengesini bozduğunu söyleyen Komisyoncu Lütfi Dereli, “Bu memleketin en kahırlı insanları halcilerdir. Hakikaten çileli bir mesleğimiz var. İnsanlar fiyatların fazla olmasından yakınıyor ama halci depoya 500 ton mal atıyor. Belki bunun 200 tonu çürüyor.  Bugün domatesin kilosu hallerde 1 buçuk TL’ye satılmıyor. Çünkü şuan talep yok. Bu bizim elimizde olan bir şey değil, insanların istemesi lazım. Yani insanların talebi artarsa fiyatlarda artar. Haldeki fiyatlarla, market ve pazarlar arasındaki fiyat farkı normaldir. Çünkü market ve pazarlarda ürünler seçmece olduğu için birkaç kişi dokunduğu zaman artık ürün yumuşuyor ve insanlar çürük diye almıyor. O yüzden market ve pazarlarda fiyatların biraz daha yüksek olması normaldir“  dedi.

‘NEREDEYSE SOĞUK HAVA DEPOLARINDA BİLE LİMON KALMADI”

Ürünlerdeki fiyat değişikliğinin ana sebebinin arz talep dengesi olduğunu söyleyen Hal Komisyoncusu Lütfi Dereli ise, “Bugünün şartında 10 TL’ye gelen bir biberi biz 8 TL’ye satamıyoruz. Çünkü talep yok.  İnsanlar tarafından limona bir talep oldu ama hâllerimizde yine öyle fahiş fiyat artışı yok. Halde limon fiyatları 4 liradan başlıyor. 7 liraya kadar çıkıyor. En iyi limon 7 TL. Bu fiyatlar da şuan normal. Çünkü limon mevsimsel bir ürün ve şuan limonun mevsimi değil. Şuan ki limonlar depo malı. İster istemez kişi risk alıyor. Örneğin kişi depoya 50 ton atıyorsa hasbelkader içinden 30 tonunu zor çıkarıyor. Çünkü çürük çıkanlar oluyor. İster istemez bu riski göz önüne alıyor. Kişi depoya koyduğu 5 bin liralık ürünü, bin liraya satıyordu. Şimdi hem virüs nedeniyle hem de mevsimsel olarak limon fiyatları arttı. Her sene ister istemez limon fiyatları bu rakamları buluyordu” diye konuştu.

LİMON YÜZ BURUŞTURUYOR

C vitamini deposu limonda ise talep patlaması yaşanıyor. Koranavirüse karşı bağışıklığını güçlendirmek isteyen vatandaşların pazar ve marketlerde en fazla tercih ettiği ürün limon oldu. Limon’un haldeki fiyatının 3-4 liradan 8 liraya çıktığının bilgisini veren Sebze-Meyve Halcisi Ali Ağar, “Limon fiyatlarının yükseleceği zaten belliydi, çünkü bu sene ürünler kısıtlıydı. Bir de virüs çıkınca limona çok fazla talep oldu. O yüzden limon fiyatları ilerleyen zamanlarda halimizde 10 TL’yi geçebilir. Yurt dışıyla bağlantımız kesildiği için iç piyasada ürünler çoğaldı ve sebze ve meyve fiyatları düştü“ dedi. Konya sebze halinde gece 4’ten itibaren yoğun bir kalabalık olduğunu ifade eden Ağar, “Koronavirüse karşı yeteri kadar önlem alınmıyor. Eğer virüs sebze haline bir bulaşırsa anında Konya’nın her tarafına bulaşır. Çünkü buradaki ürünler pazarlara ve marketlere gönderiliyor. Burada temizlik önlemlerinin artırılması gerekmektedir“ diye vurguladı.

‘MARKETLERDEKİ FİYATLARDA FAHİŞ ARTIŞ YOK!’

Haldeki fiyatlarla, marketlerdeki fiyatlar arasında fahiş bir fiyat artışı olmadığına dikkat çeken Mismer Marketleri Meyve-Sebze Alımcısı Abdurrahman Keser, “Biz halde meyve ve sebze alımlarına bakıyoruz. Türkiye’de virüsün çıkmasının ardından marketlerde ve halde yoğun bir talep oldu. Yani o zaman bir kalabalık vardı çünkü insanlar stok yapıyorlardı. Şimdi ise boşluğa düştük. Yoğunluğumuz azaldı. Halde yoğunluk olursa marketlerde de yoğunluk olur. Bunlar birbirleriyle bağlantılıdır. Örneğin bir kasada 15 kilo portakal oluyor. Sonra onu müşterinin önüne sunuyoruz. Müşteriler dokunarak onu çürük hale getiriyorlar. Yani onun içinden sadece 10 kilosunu satabiliyoruz. 5 kilosu da fire olduğu için mecbur bunu fiyatlara yansıtmak zorundayız. Örneğin karnabahar, brokoli, domates bunların yüzde 50’si çöpe atılıyor. Çünkü insanlar seçerken veya alırken zarar vererek alıyorlar. O yüzden kâr oranı yüzde 0’a iniyor“ ifadelerini kullandı.

‘VATANDAŞIMIZ RAHAT OLSUN’

Halde yeteri kadar ürün olduğunun altını çizen Abdurrahman Keser, “Şuan Korna virüs gibi bir bela var başımızda ama insanlarımız rahat olsun, halde ürün bol, biz de hizmet etmeye devam ediyoruz. Geçen hafta gece 3’ten akşama kadar hizmet ettik. Vatandaşlardan talep olursa biz yine halcilerden ürün götürmeye devam edeceğiz“ şeklinde konuştu.

SÜMEYRA KENESARI / YENİ HABER GAZETESİ