'Çölyaklı yaşama destek' olun
Çölyak hastalığı, anne ve babaların özellikle çocukları için endişe ettiği ve araştırma yaptığı konular arasında yer alıyor.
Çölyak hastalığı, anne ve babaların özellikle çocukları için endişe ettiği ve araştırma yaptığı konular arasında yer alıyor. Diyetisyen Yelda Altınışık’ın öncülüğünde, Mümine Hatun Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi’nden bir grup öğrenci, Çölyak hastaları için çeşitli çalışmalar yürütüyor. “Çölyaklı Yaşama Destek Projesi” kapsamında bu hastalığa sahip olan insanların hayatlarına dokunulması planlanıyor.
Çölyak hastalığı bazı besin maddelerinde bulunan glutein adlı bir proteine karşı bağışıklık sisteminde oluşan tepkiyle ince bağırsaklarda hasar meydana gelmesiyle oluşan bir hastalık olarak biliniyor. Yaşam boyu devam eden tek gıda alerjisi” olan çölyak, genellikle kalıtsal olarak ortaya çıkıyor; tedavi edilmediği ve özenli davranılmadığı takdirde de hayatı çekilmez hale getirebiliyor. Mümine Hatun Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri Ayşe Çalışır, Öznur Özcan ve Diyetisyen Yelda Altınışık “Çölyaklı İçin Bir İyiliğe Ne Dersin” sloganıyla başlattıkları Çölyaklı Yaşama Destek Projesi ile, çölyak farkındalık eğitimleri veriliyor. Eğitime çölyaklı gönüllü bireyler konuk ve konuşmacı olarak katılıyor. Çeşitli kamu kuruluşları ile birlikte konuya dikkat çekiliyor. Projeye ilk olarak nasıl başladıklarını anlatan Diyetisyen Yelda Altınışık, “2011 yılında çölyak şüphelisi olarak diyet yapmaya başladım. Hastalık şüphesi olduktan sonra bir diyetisyenlik merakı başladı. Ardından doktorum sen çölyak değilsin, belirtilerin tam tersi var sende dedi. Diyetimi yavaş yavaş bırakmaya başladım. Hem sosyolojik hem psikolojik açıdan benim için kötü bir dönem oldu. İnsanlar bunu bilmediği için hep ön yargılı davrandılar. Böylece benim de çölyakla ilgili olarak merakım başladı” dedi.
“OKULLARDA İŞ BİRLİĞİ YAPIYORUZ”
Milli Eğitim Müdürlüklerinin izni ile bazı okullarda çalışmalar yürüttüklerini aktaran Altınışık, “Çalışma yaptığımız okullar içinde ilkokul, ortaokul, lise var. Buralarda farkındalık oluşturuyoruz tek derdimiz bu. Okullarımızda bir çölyak hastası varsa o öğrenci ne yapacak, toplumsal yaşama nasıl adapte olacaklar gibi konuları ele aldık. Çalışmamıza, Çölyak hastası arkadaşlar da katılım sağladı. Böylece konuyla ilgili olarak bir farkındalık oluştu. Arkasından biz üniversite öğrencilerimizle de buluşup onların bilgilerini alarak çözüm arayışına girdik. Valilik izniyle okullardaki kişiler belirlenip çölyak hastaları varsa eğer bir kişi de bile çıkarsa, o kurumun kantininde artık glütensiz diyet ürünlerini bulundurması yönünde kararlar aldık. Ayrıca oradaki personel ve öğrenciler, bilgilendirilmesini sağladık. Şu anda Selçuk Üniversitenin içine glütensiz ürünler için fırın ve yemekhane kazandırma çabasındayız. Selçuk Üniversitesi’ndeki bazı öğrenci arkadaşlarımız, yemekhane de çölyaklılara uygun glütensiz yemek çıkmadığı için, diyetlerini bozuyorlarmış. Aynı zamanda yurtlarda da çölyak hastası arkadaşlar var. Onların tespiti ve sorunlarının çözümü hakkında çalışmalar yürütüyoruz” dedi.
“GLÜTENSİZ ÜRÜNLER ÜRETİLMİYOR”
Altınışık, Konya’da hep hazır ürünlerin olduğunu, Glütensiz ürünlerin üretilmediğini, bu ürünlerinin fiyatının 20-18-12 lira arasında olduğunu, belirterek, “Belediyenin 50 gram ekmekleri var. Ancak onları da almak çok maliyetli oluyor. Toptan satış yapıyorlar” dedi. Altınışık, hastalığın bulaşıcı olmadığını, sindirim sistemini etkileyen ve genetik yatkınlığı olan bir hastalık çeşidi olduğunun bilgisini verdi. Bu hastalığın tek tedavisinin ömür boyu glütensiz diyet olduğunu da kaydeden Altınışık, “Daha çok bebeklerin yanlış ek gıdaya başlamasıyla birlikte tahılla karşılaşınca ince bağırsağın hasar görerek iltihaplanma dönemi başlıyor. Vücut tamamen ince bağırsağı onarmaya yöneliyor ve artık gerekli şeyleri yerine getirememeye başlıyor. İnsanlardan talebimiz; bir çölyak hastasını gördükleri zaman ona bulaşıcı bir hastalık taşıyormuş gibi yaklaşmamaları. Kişiler sosyolojik ve psikolojik olarak çölyaklılara destek olmaları lazım. Marketlere giderek diyet reyonlarını sorgulamalı varsa fiyat karşılaştırması yaparak indirime gidilmesi konusunda talep göstermeleri en büyük destek olur.” diyerek sözlerini tamamladı.
“MARKETLERDE ÜRÜN BULAMIYORUM”
“Çölyaklı Yaşama Destek Projesi” kapsamında, Mümine Hatun Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi öğrencileri Ayşe Çalışır, Öznur Özcan ve Diyetisyen Yelda Altınışık’la birlikte gazetemizi ziyaret eden Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik bölümü öğrencisi Şehmus Tarhan Çölyak hastası olduğundan dolayı Konya’ya geldiği zaman marketlerde çok fazla ürün bulamadığından yakınarak, “O yüzden de çölyak derneğine gittim. Ürünleri temin etmek istedim. Daha sonra oradaki Şefika Hanım, Bosna’da bir arkadaşımız çölyakla ilgili bir proje yapıyor diye bilgi verdi. Numaramı vererek arkadaşlarla tanıştık. Bende elimden geldiğince arkadaşlara yardımcı olmaya çalışıyorum.” diye ifade etti. Şehmus Tarhan hastalıkta yaşadığı zorlukları şöyle anlattı:” Ailemden uzakta olmak en büyük zorluk oluyor. Ailemin yananda olduğumda yemek ve yaşam konusunda bana yardım ediyor. Şuan çok uzaktayım. Dışarıda yiyebileceğim şeyler çok kısıtlı. Belediyelerde yapılan ekmeklerin siparişini veriyorum. Diğer ürünlerde ise aşırı bir fiyat farkı var. Normal bir makarna 1,3 lira iken bize özel üretilen makarnalar 12-13 lira dolaylarında. Zaten okulda da yemek yiyemiyorum. Bundan dolayı öğleden sonraki dersleri anlayamıyorum. En önemlisi bence insan gelişimini engelliyor. İştah kapanıyor. Karın ağrısı, zayıf kalma, mide bulantısı ve kansızlık gibi belirtileri oluyor. Önceden bu belirtilerle hastaneye gidiyordum belli olmuyordu. En son endoskopi yaptırınca öğrendim.“



SÜMEYRA KENESARI/YENİ HABER GAZETESİ