Kış mevsiminin kendini iyiden iyiye hissettirdiği şu günlerde uzmanlar, önemli uyarılarda bulunuyor. Mevsim değişikliğiyle birlikte ortaya çıkan depresyona karşı savaşta en önemli faktörse gün ışığı…
Büyük şehirlerde yaşayanlar için kötü hava koşulları sebebiyle oluşan anormal trafik gibi sebepler bu mevsimde modunuzun düşmesine sebep olabiliyor. Psikolojik Rehberlik Danışman Ayça Demirok, “Güneş ışınları beyinde seratoninin (mutluluk hormonu) artmasına sebep olur. Güneş ışınlarının azalması ile de mevsimsel depresyon görülebilir. Sonbahar depresyonu daha çok kadınlarda görülmekle birlikte daha önce depresyon tanısı almış kişilerin de bu mevsimde yineleme ihtimali yüksektir. Hamilelik sürecinde bulunanlar da hormonsal değişikliklerle birlikte bu süreçten daha fazla etkilenebiliyor” diyerek mevsimsel depresyonun belirtilerini aktarıyor: “Bu dönemde kişi yorgunluk, bitkinlik, isteksizlik, çabuk sinirlenme, karamsarlık, libidoda azalma, konsantrasyon eksikliği, uykusuzluk, yorgun ve bitkin uyanma gibi şikayetler yaşayabiliyor. Bu tip sıkıntıların yaklaşık olarak 2 hafta sürmesi normal sayılabilecekken, 2 haftadan daha uzun süre devam etmesi halinde bir uzmandan destek almak gerekir. Tedavi edilmeyen depresyonda bu belirtiler çok uzun süre devam edebilir, mesleki ya da akademik başarıyı düşürebilir, ikili ilişkilerde sorunlara, cinsel bozukluklara, alkol ve uyuşturucu madde kullanımına ve hatta kişinin kendisine fiziksel zarar vermesine yol açabilir”.
GÜN IŞIĞI RUHUN GIDASI
“Kış aylarında günlerin kısa olması ve gün ışığıyla temasın azalması nedeniyle, beyinde melatonin düzeyi artarken serotonin düzeyi düşer” diyen Ayça Demirok “Melatonin uykuyu artırırken, serotonin azalması ise halsizlik, bitkinlik, yorgunluk, isteksizlik gibi belirtilere neden oluyor. Hastalığa bu kimyasal maddelerin düzeylerindeki değişmenin yol açtığı düşünülüyor. Soy geçmişte bipolar bozukluk (manik depresif bozukluk) görülmesi, depresyon gibi hastalıkların olması, zor yaşam koşulları, ağır fiziksel hastalıklar, gün ışığından az yararlanan bölgeler yatkınlığı artırıcı unsurlardır. Kadınlarda mevsimsel depresyonlar daha sık görülüyor.”dedi.
HER YORGUNLUK DEPRESYON DEĞİLDİR!
Öte yandan her yorgunluk ve halsizlik için depresyon demek doğru değildir diyen Demirok, “Öncelikle kişinin duygu durumunda bir çökme olması gereklidir. Bu çökme haline daha önce saydığım diğer belirtiler de eşlik ediyorsa mevsimsel depresyon düşünülebilir. Bu tür belirtiler özellikle yılın aynı dönemlerinde görülüyorsa bir psikiyatri uzmanı ile görüşmek yararlı olur. Hem bir takım hormonal nedenler hem de kadının toplumdaki rolü ve yaşadığı zorluklar özellikle kadınların depresyona girme oranını artırmaktadır.” ifadelerini kullandı
FOTOTERAPİ TEDAVİ YÖNTEMİ DAHA ÇOK TERCİH EDİLİYOR
DEMirok, “Mevsimsel depresyonun tedavisinde fototerapi yöntemi (ışık tedavisi) ilk seçenektir. Bu tedavi gün ışığını taklit edecek bir ışık kaynağına kişiyi belli bir süre maruz bırakma esasına dayanır. Böylece kişiye eksik aldığı gün ışığı dışarıdan verilmiş olur. Ancak ağır ve orta depresif durumlarda ilaç kullanmak zorunda kalınabilmektedir. Kimi ağır vakalarda yatarak tedavi gerekebilir. Bunun dışında psikoterapi (özellikle bilişsel davranışçı psikoterapi) önemli bir tedavi yöntemidir. Ancak bu terapi yöntemi dışında da terapi yöntemleri vardır ve uygun olan vakalarda bunlar da kullanılabilmektedir. Kişinin keyif aldığı ve işlevselliğinin arttığı uğraşılar da tedavide yarar sağlar.”diye konuştu
“BASİT ÖNLEMLER ALABİLİRSİNİZ”
DanışmanDemirok, depresyondan uzaklaşmak ve keyiflenmemizi sağlamak için gündelik hayatta uygulanabilecek basit yöntemleri de sıralıyor:
-Mümkün olduğunca sevdiğiniz kişilerle vakit geçirin, aklınıza takılan çözümsüz konulardan uzaklaşın.
-Evinizi mümkün olduğunca temiz ve toplu tutmaya çalışın. Canınız sıkıldığında evdeki bir çekmeceyi ya da dolabı düzenleyin. Bir şeyleri düzelmek sizi psikolojik olarak rahatlatacaktır.
-Gün ışığından olabildiğince faydalanın. Eve daha çok ışık girmesini sağlayın. Dışarı çıkmak için bütün fırsatları değerlendirin
-Yeni insanlarla tanışma olanağı sağlayacak etkinliklere katılın fakat çok kalabalık ortamlar sizi rahatsız edebilir, daha ufak grupları tercih edin.
