Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Kuveyt'te

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, "Türkiye ile Arap ülkeleri, birbirini tamamlaması en muhtemel ülkelerdir. Öyle ki biz birbirini seçme hakkı olmayan kardeşleriz. Yapmamız gereken işbirliğini ve fırsatları değerlendirmek" dedi.

Zeybekci, Kuveyt'in başkenti Kuveyt'te gerçekleştirilen Türkiye-Arap Birliği Ekonomi, Ticaret ve Yatırım Bakanları İkinci Toplantısı'nda  yaptığı konuşmasında,  "Hep birlikte Allah'ın ipine (Kur'an'a) sımsıkı sarılın. Parçalanıp ayrılmayın" (Al-i İmran Suresi 103.) ayetine işaret ederek, şu anda içinde bulundukları zamanın, birlik ve beraberliğin en uygun olduğu zaman dilimi olduğunu vurguladı.

Dünyada tarihi gelişmelerin yaşandığı şu dönemde bu toplantıyı son derece zamanında ve yerinde bulduğunu belirten Zeybekci, bu toplantı sayesinde birlik ve beraberliğin daha da güçleneceğini kaydetti.

Zeybekci, ABD ile Avrupa Birliği (AB) arasında imzalanması planlanan Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı (TTIP) Anlaşması'na benzer şekilde başka ülkelerin de kendi arasında birlikteliklere gitmesinin, dünya haritasının "Ekonomi kalemiyle yeniden çizildiğini" gösterdiğini söyledi.

Bu dönemde bir arada bu toplantının düzenlenmesinin son derece önemli olduğunu vurgulayan Zeybekci, bugünün, ülkeler arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilere yön vermek ve yeni iş alanları tespit etmek için tarihi bir gün olduğunu dile getirdi.

Zeybekci, Türkiye-Arap Devletleri Ligi Ekonomi Ticaret ve Yatırım Bakanları Toplantısı'nın ilkinin 2013 yılında Mersin'de düzenlendiğini hatırlatarak, şimdi Kuveyt'te bu toplantının ikincisi vesilesiyle kardeş ülke Kuveyt'te olmak dolayı memnun olduğunu belirtti.

Küresel ekonominin boyut değiştirdiği bu dönemde, Arap ülkeleriyle Türkiye olarak azami işbirliği ve dayanışmayı sergileme niyetinde olduklarına dikkati çeken Zeybekci, "İstiklal şairimiz Mehmet Akif Ersoy'un da dizelerinde ifade ettiği gibi 'Türk, Arapsız yaşayamaz, kim yaşar der, delidir. Arab'ın Türk hem sağ gözü hem de sağ elidir.' Bölgemizdeki ve dünyadaki değişim dalgasının karşısında kaybolmadan, ulaşmak istediğimiz ufuklara bakmalıyız. Ortak geleceğimiz açısından ortak fırsatları barındıran alanlar ise ticaret, ekonomi ve yatırımlardır" ifadelerini kullandı.

- "Arap Ligi ülkeleri, dünyanın en önemli ekonomi merkezlerinden biri"

Nihat Zeybekci, AB ülkelerinin kendi içlerinde ihracatlarının tüm ihracatları içindeki payının yüzde 62 seviyesinde olduğunu vurgulayarak, Kuzey Afrika ve Ortadoğu bölgesinde ise bölge içi ticaret ve ihracatın sadece yüzde 8 olduğunu aktardı.

Diğer taraftan dünyada AB ile Gümrük Birliği anlaşması bulunan tek ülkenin Türkiye'nin de dış ticaretinin yüzde 40'ının AB üyesi ülkeleriyle olduğunun altını çizen Zeybekci, bunu sadece dikkatin bu noktaya verilmesi için söylediğini belirtti.

Zeybekci, bölgedeki güçlerinin perçinlenmesi için bölge içi ihracat rakamlarının artması gerektiğini ifade ederek, tek başına değil, birlikte hareket edilmesinin önemine işaret etti.

Birçok işbirliği alanının önünün açılacağına inancının tam olduğunu belirten Zeybekci, şöyle devam etti:

"Son dönemde ticaretin ve yatırımların rotası değişmeye başlamış, artık gelişme yolundaki, özellikle Arap ülkeleri yeni ekonomik düzende en önemli aktörler arasına girmiştir. Son yıllarda Arap ülkeleri fonlarının girdiği, krizin etkilerini hala atlatamamış başta Avrupa olmak üzere tüm dünyada önemli yatırım otoriteleri haline geldiğini gururla gözlemliyoruz. Arap Ligi üyesi ülkeler, yaklaşık olarak 2,7 trilyon doları bulan milli gelirleri, 2 trilyon doları aşan dış ticaretleri ve 400 milyona yakın nüfuslarıyla dünyanın en önemli ekonomi merkezlerinden birini teşkil ediyor.

2014 yılı itibariyle Arap ülkelerinin toplam ihracatı 1,2 trilyon dolar iken ithalatları 850 milyar dolardır. Arap ülkeleri, doğal kaynakları, insan kaynakları ve jeo-stratejik ve lojistik önemleriyle küresel ekonomiyi etkilemektedir. İnanıyoruz ki yakın gelecekte bu etkileri katlanarak hızla artacaktır. Son 10 yılda Türkiye olarak Arap Ligi ülkeleriyle ticaret hacmimiz 10 yılda yüzde 300 arttı. 2014 yılında Türkiye'nin gerçekleştirdiği 171,5 milyar dolarlık ihracatın yaklaşık 5,1'i Arap ülkelerine yapıldı."

- "3. ülkelerde ortak yatırım kararı alabiliriz"

Nihat Zeybekci, bu toplantı vesilesiyle gerçekleştirilecek ziyaretlerle belirlenecek yol haritasının, bu rakamların her iki taraf için de karşılıklı olarak daha da artmasının mümkün olduğunu belirterek, ülkeler arasındaki diğer işbirliği alanının da yatırımlar olduğunu söyledi.

2002 yılından bu güne kadar Türkiye'ye Arap Ligi ülkelerinden 11,1 milyar dolarlık doğrudan yatırımların geldiğini aktararak, aynı dönemde Türkiye'ye gelen toplam doğrudan yatırımın 160 milyar dolar seviyesinde olduğunu açıkladı.

Zeybekci, bu doğrudan yatırımın yüzde 72'sinin AB üyesi ülkelerden geldiğini hatırlatarak, "AB ülkelerinden Türkiye'ye gelen doğrudan yatırımın asıl beslendiği fon kaynağının da biz Arap ülkelerindeki kardeşlerimizin fonlarından olduğunu biliyoruz. Türk iş insanları bir yere gittiğinde istihdam yaratır ve oranın da ihracatını oluşturacak şekilde oraya know-how götürür. Arap dostların da kurmak istediği işbirliği tam da budur, 'kazan-kazan' modeli" diye konuştu.

Arap yatırımcıları Türkiye'ye davet eden Zeybekci, diğer 3. ülkelerde de yatırım ihtiyacı olması sebebiyle, buralarda ortak yatırım kararları alınabileceğini anlattı.

Zeybekci, Türk firmalarının 1972 yılından bugüne kadar 104 farklı ülkede şuan itibariyle 303 milyar dolarlık inşaatı ve kontratı yaptığının altını çizerek, Arap Ligi ülkelerinde ise 120 milyar dolarlık projenin gerçekleştirildiğini söyledi.

Türk inşaat şirketlerinin Çin'den sonra dünyada 2. sıraya yerleştiğini vurgulayan Zeybekci, şunları kaydetti:

"Arap Ligi ülkelerindeki kardeşlerimizle gerek ülkelerimizde gerekse 3. ülkelerde işbirliği yapabiliriz diye düşünüyorum. İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleri arasındaki ticarette teknik engelleri önlemek suratiyle ticareti artırmak üzere kurulan İslam Ülkeleri Standartlar ve Metroloji Enstitüsü (SMIIC) 31 üye ülkeye ulaşmıştır. Özellikle küresel düzeyde hizmet verecek helal standardını hayata geçirmek için bu mekanizmanın önemini vurgulamak istiyorum. SMIIC'e üye olmayan az ülke kaldı, Bahreyn, Cibuti, Umman, Katar ve Yemen gibi..."

- "2023 hedeflerimize siz Arap kardeşlerimizle ulaşmak istiyoruz"

Nihat Zeybekci, Türkiye bu yıl G20 Dönem Başkanlığı görevini de yerine getirdiğini, özellikle kalkınma ve KOBİ'lerin küresel ekonomiye entegrasyonunu öne çıkaran bir gündem ve çok güçlü bir performansla da çok çeşitli faaliyetler gerçekleştireceğini belirtti.

Türkiye'nin son 12 yıldaki ekonomik başarılarını da anlatan Zeybekci, 2014 yılında Türkiye'nin en büyük ihracat pazarlarından olan Ukrayna ve Rusya'daki savaşa, İran'a uygulanan ambargoya, Suriye, Irak ve Libya'da yaşananlara karşın Türkiye'nin ihracatını yüzde 5 artırdığını vurguladı.

Zeybekci, turizm sektöründe de gerçekleştirilen başarılara dikkate çekerek, 2014 yılında sadece hizmetten sağlanan ihracat gelirlerinin 50 milyar dolara ulaştığını söyledi.

2023 hedeflerinin önemine de işaret eden Zeybekci, tüm bu hedeflere Arap kardeşleriyle birlikte ulaşmak istediklerini ifade etti.

Zeybekci, Arap dostlarıyla işbirliğinin artık ekonominin her alanında hissedileceğini belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Türkiye ile Arap ülkeleri, birbirini tamamlaması en muhtemel ülkelerdir. Öyle ki biz birbirini seçme hakkı olmayan kardeşleriz. Bizim yapmamız gereken işbirliğini ve fırsatları değerlendirmek. Bu toplantı, ülkelerimiz için çok önemli fırsatları barındırıyor. Ticarette önlemlerin kaldırılması, yatırım ve ticaretin artırılması, uluslararası ekonomik örgütlerde işbirliği, dış ticarette standardizasyon gibi alanlarda karşılıklı işbirliği gibi pek çok konuyu ele alacak ve kamuoyuna duyuracağız. Burada bulunan değerli bakanları 2017'nin ilk çeyreğinde düzenlenecek bu toplantının 3.'sü için Türkiye'ye davet ediyorum. 2017'de Türkiye'de buluştuğumuzda, şu anda 53 milyar dolar olan yıllık ticaret hacmimizi 70 milyar dolara ulaştığını görmemiz gerekiyor. Diğer taraftan 2017'ye kadar 2'li ve 3'lü görüşmelerle de bu ilişkilerimizi hızla artırmamız gerekiyor."

Toplantıya 7 ülke bakan düzeyinde katılım gösterirken, Kuveyt Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Sabah el-Halid es-Sabah, Ürdün Sanayi, Ticaret ve Tedarik Bakanı Maha Ali ve Arap Birliği Ekonomik İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Muhammed bin İbrahim el-Tuveycri de açılışta konuşma yaptı.