En büyük utanç: 27 mayıs 

27 Mayıs 1960'ın birkaç ay öncesinde üniversitelerde olaylar, ülkede yaratılan gerilim ortamı, protesto eylemleri, kutuplaşmalar ile aslında toplumsal gerginlik artırılmaya çalışıldı.

En büyük utanç: 27 mayıs 
TAKİP ET Google News ile Takip Et

27 Mayıs 1960’ın birkaç ay öncesinde üniversitelerde olaylar, ülkede yaratılan gerilim ortamı, protesto eylemleri, kutuplaşmalar ile aslında toplumsal gerginlik artırılmaya çalışıldı. Böylece “Memleket baskı rejimine ve kardeş kavgasına götürülüyor" gerekçesiyle, bir grup subay yönetime el koyarak ateşi şimdilerde bile içimizde yanan cumhuriyetin ilk darbesini yaşattı

8-1-4-032.jpg

1946 yılında çok partili hayata geçilmesinin ardından 1950 yılında iktidara gelen Demokrat Parti, milletin isteği doğrultusunda 10 yıl iktidarda kaldı. Demokrat Parti iktidarının son dönemlerinde ülkede yaratılan gerilim ortamı, protesto eylemleri, kutuplaşmalar ile aslında toplumsal gerginlik artırılmaya çalışıldı. Böylelikle darbe emir komuta zinciri dışında bir grup subay tarafından 27 Mayıs 1960 günü gerçekleşti. Darbecilerin başına ise Orgeneral Cemal Gürsel getirildi.

8-1-1-044.jpg

“CUNTANIN LİDERİ OL”

Dönemin Genel Kurmay Kurmay Başkanı Org. Rüştü Erdelhun darbenin ilk dakikalarında evinden çıkacağı sırada darbeciler kapısını kırarak içeri girecek ve paşayı silah zoru ile Harp okuluna götüreceklerdi. Burada paşaya “Cuntanın Lideri ol” dense de o bu çirkin oyuna alet olmayıp reddedecekti. O sabah Ankara çok başka bir güne uyanıyor. Her taraftan gelen silah sesleri ile darbeciler en korkulan 28. Tümen, Zırhlı Eğitim Merkezi, 43. Süvari Alayı ve Tank taburları bir bir etkisiz hale getiriyordu. Ardından ordu evlerine girildi. Hain planın asıl ayağı hükümet büyüklerini düşürmekti. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, TBMM Başkanı Refik Koraltan ve İçişleri Bakanı Namık Gedik başta olmak üzere, DP milletvekilleri gözaltına alınarak Harp Okulu binasına götürüldü. Bu arada Adnan Menderes Eskişehir’den Kütahya’ya mitinge giderken tutuklanarak Harp Okulu‘na getirildi.

8-1-2-043.jpg

YASSIADA MAHKEMELERİ

27 Mayıs’ın ardından yaptıkları darbeyi halkın gözünde normalleştirmek isteyen Milli Birlik Komitesi Demokrat Partililerin bir bir yargılanması için Yüce bir divan kurulmasına karar verdi. Burada amaç milletin gözünde başta Adnan Menderes olmak üzere bütün partilileri küçük düşürmekti. Ve işte tam da bu aşama belki de tarihte eşine hiç rastlanmamış bir yöntemle mahkemeyi spor salonunda yapmaya karar vereceklerdi. Utanç tablosuna siyah boyalar sürmeye devam eden cuntacılar Yassıada’da 8 bin kişilik bir spor salonu hazırlandı. Duruşmaları halka açık yapmayı planlayan Milli Birlik Komitesi kimin mahkemeye katılacağını da özenle seçerek Demokrat Partilileri destekleyenleri listeye almıyorlardı. Böylece tabir-i caizse mahkeme de yargılananları özellikle Adnan Menderes’i tezahüratlarla rencide edecek, yuhalayacak, onlara tükürecek, küfür edecek insanlar biriktiriyorlardı. Böylece mahkemeyi takip edecekler Yassıada’ya götürüldü. Tarih 15 ay süren Yassıada Mahkemelerinde geri dönüşü olmayacak rezillikleri kara bir leke gibi yazacaktı.

8-1-3-039.jpg

DARAĞACINDA BİR DEVİR

Mahkeme heyeti de Cuntacılar tarafından özenle seçilmiş kişilerdi ki bunların başında Salim Başol ve Ömer Egesel vardı. Heyet o kadar taraflıydı ki mahkeme süresince Adnan Menderes ve diğer partililere ağır ithamlarda ve alaycı tavırlarda bulunuyorlardı. Mahkeme Menderes’i küçük düşürüyor halkta adeta bir spor müsabakası seyredermişçesine Menderes’e kötü tezahüratlar ediyorlardı. Mahkeme o kadar amacının dışında hareket ediyordu ki sanki asıl amaç Menderes’i itibarsızlaştırmak ve Demokrat Parti’ye karşı nefret uyandırmaktı. Öyle ki heyet sürekli Menderes’e hakaretler ediyor ve ne zaman konuşmaya başlasa suçlar bir tavırla susturuyordu. İddianame açıklandığında Demokrat Partililerin 19 farklı suçtan yargılanacağı söylendi. Fakat bu suçların içerisinde o kadar saçma iddialar vardı ki bunlardan bazıları “Köpek Davası”, “Cımbız Davası”, “Bebek Davası” gibi aslı olmayan davalardı. Amaç mahkemenin uzaması ve Menderes’in idamına fazlaca sebepler üretmekti. Ama asıl iddialar Menderes ve arkadaşlarının Anayasayı ihlal ettiği ve Devleti yıkmaya teşebbüs ettiği ile ilgiliydi. Belki de trajik son için bu iki iddia yetecekti. Mahkeme sona erdiğinde 14 idam, onlarca müebbet ve yüzü aşkın hapis cezası verildi. Adnan Menderes, Celal Bayar, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü zorlu oy birliği ile idama mahkûm edildi. Sonrasında aralarından bir tek Celal Bayar’ın cezasını yaşı büyük olduğu için müebbet hapse çevirdiler. Ve maalesef Fatin Rüştü Zorlu ile Hasan Polatkan 15 Eylül’de, Adnan Menderes ise 16 Eylül 1961’de idam edildi. Türk siyasi tarihinde yepyeni bir dönem açarak “Söz Milletindir” diyen, ekonomide dışa açılımı gerçekleştiren, sanayileşmeyi hızlandıran, dini baskıdan kurtaran, Türkiye’nin Müslüman bir devlet olduğunu haykıran ve daha burada sayamayacağımız çokça gelişmeye imza atan Adnan Menderes beyaz kefenle darağacına götürüldü.

 

GÜLŞEN YILMAZ / YENİ HABER GAZETESİ

Bakmadan Geçme