En güzel evler, en eski olanlar

Konya evleri özellikle yabancı turistlerin büyük ilgisini çekiyor. Kimi tarihi evler restore edilirken kimi restore edilmneyi bekliyor. Bazısı da zamanın girdabında yok olup gidiyor. Gazialemşah Mahallesi’nde bulunan AraboğluKosti’nin evi, Terziler İş Hanı’nın kuzey çaprazında, bir zamanlar bir siyasi partinin il başkanlığı tarafından kullanılan, şimdi ise internet kafe olarak kullanılıyor. 20’inci yüzyılın başlarında Konya’ya yerleşen zengin Marunîlerden AraboğluKosti tarafından bodrum katla birlikte üç katlı olarak yaptırılmıştır. Atlı tramvay burada makas değiştirdiği için semt, “Araboğlu Makası” olarak anılmıştır. Tarihî köşk halen koruma altındadır. AraboğluKosti Konağı, 1926 yılında mübadillerden Salih Zeki Bey’in karısı Ayşe Hayriye Hanım’a verilmiştir. Bundan önce bir ara kolordu binası ve Fahreddin Altay Paşa’nın konağı olmuştur. Bu evin doğu bitişiğindeki ev de AraboğluKosti’nin kardeşi Yorgi’nin evidir. Bu ev sonradan Araboğlu Yorgi’nin eşi Vasil kızı Revaka’ya geçmiş, onun da yurt dışına çıkması üzerine ev hazineye intikal etmiştir. Ev daha sonra mübadillerden Bekir Raci Efendi’nin kızı Gülzade Hanım’a verilmiştir. Kuzey tarafında evin bahçesine bir zamanlar İsmail ve Osman Terzioğulları tarafından Terzioğlu Apartmanı yapılmıştır. Günümüzde burası lokanta olarak kullanılmaktadır. 

4 TARİHİ EV RESTORE EDİLDİ

Kalecerp Mahallesi’nde bulunan dört tarihi Konya evi de ilgi çekiyor. Bu evler restore edildi. Birisi Eşrefoğlu Sokağı ile Gül Sokağı’nın kesiştiği köşede, diğer üçü ise Gül Sokağı üzerinde Gülçin Sokağı’na kadar dört tarihi Konya evi Meram Belediyesi tarafından restore edildi. Eşrefoğlu Sokağı üzerindeki tarihi ev Hâkim Evi, Gül Sokağı üzerindeki evlerden birisi de MEPKAM ve Zabıta Müdürlüğü’ne tahsis edilmiştir. Mahalledeki bazı tarihi evler de zamanla yok olmuş yerleri arsa ve otopark olarak durmaktadır.  Belediye önünde bulunan yerdeki evler de istimlâk edilerek meydana katılmıştır.  Eskiden burada bulunan iki büyük parsel de Yusuf Şar’ın eşi Feride Hanım üzerine kayıtlıdır.  O zamanlar Yusuf Şar’ın Konağı olarak bilinen eski Belediye binasının mülkiyeti de yine Feride Hanım üzerindedir. Bina sonradan Konya Belediyesi’ne intikal etmiştir.  Nizamiye Medresesi tamamen ortadan kaldırılıp Mevlâna Caddesi’nin açılmasından sonra da mahallenin kuzey sınırı bu cadde olur. Kuzeydeki caddenin daha önceki adı ise Vali Muammer Bey Caddesi’dir.

TARİHE TANIKLIK ETTİLER

Şerafettin Caddesi ile İstanbul Caddesi’nin kesiştiği köşeye 1935 yılında Kasabalı Haşim Bey iki katlı görkemli bir konak yaptırır. Sonradan bu konak uzun yıllar doğum evi olarak kullanılır. 1980’li yıllarda bu konak yıktırılarak yerine Kasabalı İşhanı yaptırılmıştır.  Mevlâna Külliyesi’nin kuzeybatısında, Türbeönü’nden Civar Mahallesi’ne giden yolun kenarında idi. Batısında Sultan Selim İmareti, yakınında da Çelebi konakları vardı. Konya’nın tanınmış ailelerinden Başaralı Mustafa Efendi tarafından 20. yüzyılda ailesi ve köyden gelen misafirlerini ağırlamak için inşa ettirilmiştir. Bu konak daha sonraları Başaralızâde Oteli olarak işletilmiştir.  Konya’da hancılık anlayışından otelcilik anlayışına geçişin ilk örneklerinden olan bu muhteşem konak, 1958 yılında zamanın belediyesi tarafından yıktırılarak yerine meydan ve park yapılmıştır.Son dönem Osmanlı sivil mimari örneği. Karatay ilçesine bağlı Dedemoğlu (günümüzde Sarıyakup) Mahallesi sınırlarında, Karaman Caddesi Ayna Durağı civarında yer alan Yavruşarlar Evi, 19. yüzyılın ortalarında yapılmış, iki katlı, iç sofalı planlı bir evdir. Subasmanına kadar duvarlarda taş malzeme kullanılmış, daha üst katlarda ise bunun yerini kerpiç almış; çıkması bağdadi tekniğinde yapılmıştır. Duvar yüzeyleri samanlı toprak sıva ile sıvalıdır. Yapının çatısı düz toprak damlıdır. Odaların zeminleri ahşap kaplamalı, tavanları da ahşap kirişlemelidir. Sofanın kuzeyinde sofa zemininden daha yüksekte yer alan bir köşk, yine aynı şekilde güneyinde de bir sedir yer almaktadır. Yapıya giriş Karaman Caddesi üzerindeki iki ayrı kapıdan sağlanmaktadır. Bunlardan birisi evin izbe (bodrum) girişi, diğeri ise avlu girişidir. Avlu girişi, esas giriş kısmını teşkil etmektedir. Avludan yapıya giriş ise yapının güneyinden sağlanmaktadır.

BÜŞRA AKSAKBAĞI/YENİ HABER GAZETESİ