Galler'de Putin harekâtı

Ukrayna'daki çatışmalar nedeniyle iplerin iyice gerildiği bir ortamda gözler Galler'deki NATO zirvesine çevrildi. Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığındaki heyetin temsil ettiği NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Birleşik Krallık'ın batısındaki Galler'in Newport şehrinde başladı. Zirvenin gündeminde Ukrayna'daki kriz, Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) terör örgütünü oluşturduğu tehdit ve Afganistan'dan çekilme planı bulunuyor.

RASMUSSEN'DEN SERT MESAJLAR

Ukrayna'nın doğusundaki ayrılık hareketlerine askeri destek veren Rusya'ya karşı yaptırım uygulayan Batılı ülkelerin liderlerinin zirve ajandasında son gelişmeler vardı. NATO zirvesi açılışında konuşan Genel Sekreter Anders Fogh Rasmussen, Rusya'ya Ukrayna'daki askerlerini geri çekmesi için çağrıda bulundu. Moskova'ya çok sert mesajlar veren Rasmussen, 'Şunu herkes bilsin ki Rusya, Ukraynaya saldırarak NATO ile imzaladığı anlaşmayı ihlal etti. Ne yazık ki hâlâ bölgede Rusların varlığına tanıklık ediyoruz. Bu sebepten dolayı Rusya'yı Ukrayna'nın sınır bölgesindeki birliklerini çekmesi için davet ediyoruz ve Ukrayna'da desteklediği silahlı militanları desteklemekten vazgeçmesini istiyoruz' dedi. 60 ülke liderinin katıldığı zirvenin en çok dikkat çeken konuğu, NATO üyesi olmayan Ukrayna'nın Devlet Başkanı Petro Poroşenko oldu.

Ukrayna liderine yoğun ilgi

NATO zirvesi sırasında en çok ilgi gören isimlerden biri Ukrayna Devlet Başkanı Petro Poroşenko oldu. Rusya'yı yaptırım kartıyla köşeye sıkıştırmaya çalışan ülkelerin liderleri aynı masa etrafında buluştu.

Öncü Güçe destek

NATO, Ukrayna krizinden dolayı Rusya'ya karşı tutumunu sertleştirmek konusunda baskı altında. Bu çerçevede zirveden, Ukrayna ve benzeri krizlerde olası tehditlere karşı etkili şekilde kar şı koyabilmek için 'Öncü Güç' oluşturulması kararının çıkması bekleniyor. Çok hızlı hareket edebilecek bu gücün 48 saat içinde dış tehditle karşı karşıya kalan bir NATO ülkesine konuşlandırılması mümkün olabilecek. Galler'de düzenlenen NATO Zirvesi'nde alınacak kararlar Türkiye'yi yakından ilgilendiriyor. 'Öncü Güç' konusuna Türkiye de destek veriyor. NATO kaynakları, Türkiye'nin NATO operasyonlarına katkılarının ortada olduğunu ve bu oluşum için de destek verdiğinin altını çiziyor.

Moskova'nın müttefik Kiev tepkisi

Moskova yönetimi, NATO üyesi olmayan Ukrayna'nın Cumhurbaşkanı Peter Poroşenko'nun zirveye 'müttefik gibi' davet edilmesine ve gelişme gösteren askeri işbirliğine sert tepki gösterdi. NATO'yu Kiev'e 'üyelik' önermemesi konusunda uyaran Lavrov, ABD'yi eski Sovyet ülkesi Ukrayna'ya kendi isteklerini dayatmakla suçladı. Rus lider Vladimir Putin'in ateşkes planının önemli olduğunu savunan Lavrov, 'Ukrayna'nın askeri blok dışı devlet statüsünün Kiev tarafından ortadan kaldırılmak istenmesi, Ukrayna'da ulusal güvenliği sağlamaya yönelik tüm çabaların raydan çıkmasına neden olur' dedi.

Rusya'nın yol haritası aldatmaca

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna'ya ilişkin ateşkes planına Kiev'den tepki geldi. NATO zirvesi öncesinde planın bir 'aldatmaca' olduğunu söyleyen Ukrayna Başbakanı Arseny Yatsenyuk, 'Putin'in gerçek planı Ukrayna'yı mahvederek Sovyetler Birliği'ni yeniden kurmak' dedi.

Gemi teslimatı durduruldu

AB'den giderek sertleşen yaptırımlara ek olarak Fransa, Rusya'ya savaş gemisi teslimatını durdurdu. Dünkü NATO Zirvesi'nde bir açıklama yapan Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande, 'Bu şartlarda geminin teslimatını yapmayacağımızı teyit ediyorum. Teslimat, Ukrayna'daki gelişmelerin seyrine bağlı' dedi. Moskova'nın ayrılıkçılara sağladığı desteği onaylamadığını gösteren karar, Fransa siyasetini de karıştırdı. Aşırı sağcı Ulusal Cephe Partisi'nin lideri Marine Le Pen, Rusya için üretilen Mistral sınıfı helikopter taşıyıcı savaş gemisinin teslimatının, Ukrayna krizi yüzünden askıya alınmasını eleştirerek, 'Fransa'nın ABD'nin baskısına boyun eğdiği anlamına geldiğini' iddia etti.

IŞİD için ırak'tan talep bekleniyor

Ukrayna'nın yanısıra zirvenin diğer önemli gündem maddesi Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) ile mücadele oldu. NATO Genel Sekreteri, terör örgütü Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) ile mücadele konusunda 'Irak hükümetinden bu yönde talep gelirse NATO içinde ciddiyetle değerlendirilir' dedi. Doğuda Rusya'nın Ukrayna'ya saldırdığını, güneydoğuda IŞİD'in yükselişine tanıklık edildiğini, güneyde şiddet, güvensizlik ve istikrarsızlık gördüklerini söyleyen Rasmussen, 'Zirvede, bu tehditleri göğüsleyecek ve müttefiklerimizin savunmasını güçlendirecek önemli adımlar atacağız' diye konuştu

ISAF 2014'te çekilecek

NATO Zirvesi'nde, Afganistan'da Uluslararası Güvenlik Destek Gücü'ne (ISAF) destek veren ülkelerle gerçekleştirilen oturumunun ardından, misyonun planlandığı gibi 2014 sonunda tamamlanacağı açıklandı. ISAF sona erse de Afganistan'a yönelik desteğin devam edeceğine dikkati çekilen bildiride, bu ülkeye üç yolla destek sağlanacağı, kısa vadede Kararlı Destek misyonunun devreye sokulacağı belirtildi. Bildiride, NATO'nun 2014 sonrasında Afgan ulusal güvenlik güçlerine eğitim, danışma ve destek hizmeti vermeye hazır olduğu ifade edilerek bunun sağlam yasal temele dayalı muharebe yetkisi olmayan yeni bir misyonla yapılacağı kaydedildi.