Gübre fiyatları durmuyor: Çiftçi çözümü bunda buldu!

Tarımın en önemli girdi kalemlerinden biri olan gübrede yaşanan fiyat artışları çiftçiyi zorlamaya devam ediyor. Sektör temsilcilerinden alınan bilgilere göre; İran ile ABD arasındaki gerilim ve küresel enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalar nedeniyle üreden üretilen üst gübre fiyatları son dönemde yüzde 50 ila 60 oranında yükseldi. Gübre üretiminde kullanılan hammaddelerin petrol kaynaklı olması nedeniyle küresel piyasalardaki gelişmeler tarımsal maliyetleri doğrudan etkiledi. Üst gübrelerdeki yükseliş sürerken, taban gübrelerinde de yeni zam beklentilerinin oluştuğu belirtiliyor. Hâlihazırda kilogramı 42-43 lira seviyelerinde bulunan taban gübrelerinin, sonbahardaki ekim sezonunda 50 liraya kadar çıkabileceği ifade ediliyor.

ÇİFTÇİ GÜBRE KULLANIMINI KISIYOR

Artan maliyetler karşısında üreticiler ise çözümü gübre kullanımını azaltmakta arıyor. Çiftçilerin önemli bir bölümünün, bu sezon gübre kullanımını yaklaşık yüzde 40 oranında düşürmeyi planladığı belirtiliyor. Bu durumun, önümüzdeki dönemde tarımsal verimlilik üzerinde nasıl bir etki oluşturacağı ise merak konusu olarak değerlendiriliyor.

ÜST GÜBRELERDE YÜZDE 60'A VARAN ARTIŞ

26 yıldır tarım sektöründe faaliyet gösteren Cemil Tufan Tarım’ın yetkilisi  Halil Tufan, Konya Sürmanşet Gazetesi'nden M. Kürşat Ercan'a yaptığı açıklamada, küresel gelişmelerin fiyatlar üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi. Özellikle İran-ABD geriliminin ardından üst gübre fiyatlarında yüzde 50 ila 60 arasında artış yaşandığını ifade eden Tufan, "Üre, 33'lük ve şeker gübrelerinde ciddi fiyat artışları gördük. Sezonun sonuna gelinmesi nedeniyle kısmi geri çekilmeler yaşansa da fiyatlar eski seviyelerine dönmedi. Şu anda sezonun geçmesi ve satışların yavaşlamasından dolayı fiyatlarda biraz geri çekilmeler oluyor ancak yükseldiği oranda büyük bir düşüş yok. Talep azaldığı için yüzde 50 ile yüzde 60 yükselen fiyatlar ancak 10 ile 15 oranında civarında geri çekiliyor" dedi.

GÜBREDE TALEP ÖNCEKİ YILLARAR GÖRE DÜŞTÜ 

Çiftçinin önceden gübre alıp stok yapacak sermayeye sahip olmadığını söyleyen Tufan, mevcut ekonomik koşullar nedeniyle üreticilerin ciddi bir mali sıkışıklık içinde bulunduğunu ve bu nedenle gübre alımında zorlandığını ifade etti. Çiftçilerin alımlarda çoğunlukla kredi kartına yöneldiğini belirten Tufan, gübre talebinde de önceki dönemlere göre düşüş yaşandığını paylaştı. Tufan, yüksek girdi maliyetlerinin çiftçinin tüm üretim sürecini baskı altına aldığını vurgulayarak, işçilik, mazot, gübre ve sürüm gibi kalemlerin zorunlu giderler olması nedeniyle kısılamadığını, bu nedenle üreticinin tasarrufu gübre kullanımından yapmak zorunda kaldığını belirtti. Bu durumun sahaya doğrudan yansıdığına dikkat çeken Tufan’a göre, birçok çiftçi tarlaya uyguladığı gübre miktarını azaltma yoluna gidiyor; örneğin 50 kilogram olarak planlanan kullanımın 30 kilograma kadar düşürülebildiği görülüyor.

33'LÜK GÜBRENİN SERBEST BIRAKILMASI ÇİFTÇİYE NEFES ALDIRDI

Yakın bir zamana kadar üretimi ve kullanımı yasak olan 33'lük gübre olarak bilinen Amonyum Nitrat gübresinin Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının ardından kullanımının yeniden serbest hale geldiğini hatırlatan Tufan, “Yurt dışından gelen ürünün üre sıkışıklığından dolayı yetersiz kalacağını düşünerek 33'lüğü serbest bırakıldı.  İç Anadolu bölgesi ve Konya çiftçisi, 33'lük gübreyi seven bir çiftçi profilidir. Yasaklandığı dönemde bu gübreyi bayağı özlemişlerdi; bu sene tekrar piyasaya çıktığında çok sevinen oldu. Bu gübre bitki için oldukça faydalı, kullanımı da daha rahat ve maliyeti daha düşük. Üstelik ithal edilmesinden ziyade Türkiye'deki üretimi de fazla. Bu yüzden çiftçi yoğun şekilde talep ediyor ve kullanıyor.   Türkiye için yurt dışından gelen üreye alternatif bir ürün diyebiliriz. Bu izni ilk önce mayıs ayı olarak açıklanmıştı, sonra 15 Eylül tarihine kadar uzatıldı” diye konuştu.

GÜBRENİN YÜZDE 30’U YERLİ ÜRETİM

Şu anda üst gübrelerinde ithal oranı yüksek seviyede olduğunu söyleyen Tufan şu ifadelere yer verdi: “Türkiye'de üre gübresinde biraz üretim yapılıyor ancak o da çoğunlukla sadece sanayi tarafına veriliyor. Gemlik bu sene üre gübresinde üretime başladı ve ayrıca 33'lük gübreyi de üretiyor. Şeker gübresi ise tamamen ithal geliyor. Üreten bir firma var ama üretimi çok fazla değil, o da genelde sanayiye çalışıyor. Tahminime göre, Türkiye'de kullanılan gübrenin yüzde 30 civarı yerli üretim, yüzde 70 civarı ise yurt dışından ithal geliyor.  Son 10 yıla bakarsak, yerli üretim malzeme miktarı ister istemez artıyor. Fakat üretim burada artsa bile, bu gübrelerde kullanılan ham maddelerin büyük çoğunluğu yurt dışından geliyor; yani üretim burada yapılsa da ham maddesinin çoğunluğu ithal ediliyor.”