Hilafetin son büyük projesi: Hicaz Demiryolu

Demir yolunun yapımı sırasında II. Abdülhamit, Hz. Muhammed (S.A.V)’in ruhaniyetinin rahatsız olmasını istememiştir. Bunun için de rayların altına keçe döşeterek çalıştırılmasını emretmiştir.

Osmanlı Devleti’nin son büyük padişahı  II. Abdülhamit’in büyük bir hayali vardı. II. Abdülhamit ise İstanbul ve Kutsal Topraklar arasındaki mesafenin azaltılması için demir yolunun yapılmasını arzuluyordu.  Hicaz toprakları o dönemde Osmanlı devletinin himayesi altındaydı ve Osmanlının son yıllarda yaşadığı toprak ve güç kaybı padişahı tedirgin ediyordu. Bölgeye yapılabilecek herhangi bir saldırı bu demir yolu sayesinde engellenebilirdi. Ayrıca asker sevkiyatı kolaylaşacağından bölgenin genel güvenliği de sağlanacaktı. O dönemde kutsal topraklara deve ile yapılan yolculuklar 12 gün sürüyordu ve birçok hastalığı da beraberinde getiriyordu. Hicaz demir yolunun yapımı bu noktada çok önemli bir fayda sağlayacak, 12 gün süren deve yolculuğu,  demir yolu ile 24 saate indirilecekti. Ayrıca demir yolunun yapılması Arap ülkelerine ekonomik olarak katkı sağlayacak ve büyümelerine yardımcı olacaktı.  Hicaz demir yolunun yapımına 1900 yılında Şam’da başlandı. Projenin yapımının 4 milyon liraya tekabül edeceği düşünülmüştü. Osmanlı kısa süre sonra yapılan harcamalara yetişemeyeceğini anladı ve başka çareler bulma yoluna yöneldi. İlk olarak kredi çekilmeye çalışıldı; fakat Avrupalı devletler 4 milyon lira kadar büyük bir parayı vermeyi kabul etmediler. Ardından memur maaşları kesintiye uğradı, resmi kâğıt ve evraklar demir yoluna katkı amaçlı satıldı. Bunun yanında kartpostallar, pullar ve kurban derilerinin satışından elde edilen bütün kazanç da demir yoluna harcandı. Bunlar da yetersiz kalınca padişahın bizzat ilk bağış yaptığı “Hicaz Şimendifer Hattı İanesi” fonu oluşturuldu. Padişah ile beraber devlet adamları, bürokratlar, vilayetler, eğitim, adalet ve sağlık personellerinin yanında halk da demir yolu yapımı için bağışta bulundu.

İSLAM DÜNYASI SEVİNÇLE KARŞILADI

Hicaz demir yolunun yapımı bütün İslam ülkelerinde sevinçle karşılandı. Bu bölgedeki Müslüman halk bağış yaparak yapımı süren demir yoluna destek oldular. Osmanlı devleti toprakları dışında bulunan bölgelerin büyük bir kısmı, konsolosluklar aracılığıyla bağış yapmaya yönlendirildi. Tunus, Cezayir, Güney Afrika, İran, Singapur, Çin, Sudan, Kıbrıs, Fas, Mısır, Rusya, Endonezya, Amerika, İngiltere, Viyana, Fransa ve Balkan ülkeleri gibi birçok ülke Hicaz Demir Yolu’nun yapımı için bağışta bulundular. 1 Eylül 1908 yılında “Hicaz Demir Yolu Hattı” tamamlandı. Medine’ye yapılan ilk yolculuk 27 Ağustos 1908 yılında gerçekleştirildi.  Demir yolunun yapımı sırasında II. Abdülhamit kutsal topraklardaki halkın rahatsız edilmesini ve Hz. Muhammed (S.A.V.)’in ruhaniyetinin rahatsız olmasını istememiştir. Bunun için de rayların altına keçe döşeterek çalıştırılmasını emretmiştir. Bölgede sessiz lokomotifler kullanılmıştır.

İSMAİL KOÇ / YENİ HABER GAZETESİ