İstikrar İçin İstihdam
İstihdam seferberliğini desteklediklerini söyleyen Konya iş dünyası temsilcileri, istihdam seferberliğinin geçici bir çözüm olacağını, istihdam problemin çözüme kavuşturulması için daha uzun vadeli planlamalar yapılması gerektiği noktasında birleştiler.
İŞSİZLİĞE UZUN VADELİ ÇÖZÜM ŞART
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ilan edilen istihdam seferberliğini sonuna kadar desteklediklerini söyleyen Konya İş çevreleri, istihdamın sürekliliğinin sağlanması ve işsizliğin azaltılması için daha uzun süreli planlamalar yapılması gerektiği konusunda birleştiler.
15 Temmuz’da istediklerini askeri anlamda yapamayanların ülkemizi ekonomik olarak zora sokmaya çalıştıklarını ifade eden Fatih Özboyacı, “Bir takım çevreler güçlü bir Türkiye’nin önüne geçmek için ellerinden geleni yapıyor. Son olarak Avrupa’da yaşananlar bunun en büyük kanıtıdır. 15 Temmuz sonrasında döviz fiyatlarındaki anormal yükselişler, ABD Başkanlığı’na gelen Trump ile birlikte sıcak paranın ABD’ye doğru akmaya başlaması ve bir takım spekülatif hareketlerle Türkiye’den çıkmak isteyen sıcak para sebebiyle ekonomide bir daralma söz konusu oldu. 15 Temmuz sonrasında FETÖ’ye destek veren firmaların devlet tarafından el konularak kayyuma devredilmesi ekonomiyi de olumsuz yönde etkiledi. 15 Temmuz ve sonrasında tüm bu yaşananlar da haliyle istihdam konusunda ciddi bir sıkıntı oluşturmaya başlayınca devletin en üst noktasından Cumhurbaşkanımız ve sonrasında da Başbakanımız tarafından istihdam seferberliği başlatıldı. Bu çalışmaları son derece olumlu buluyoruz. Ekonomiyi canlandırmak için açıklanan teşvik paketlerini destekliyoruz. Bununla ilgili olarak da elimizden gelen gayreti göstermeye çalışıyoruz. Firma olarak istihdam seferberliğinin ilan edildiği 1 Şubat tarihinden itibaren yüzde 8 oranında personel sayımızı arttırmış durumda bulunmaktayız. Bu artış hali hazırda çok ihtiyacımız olan bir artış değil ama nihayetinde ülkemizdeki işsizliğe çare olmak için karınca misali, elimizden ne geliyorsa yapmamız gerekiyordu.” dedi.
“İSTİHDAM SEFERBERLİĞİNİ UZUN SÜRELİ PLANLAMALIYIZ”
İstihdamın işveren için bir zorunluluktan ziyade bir ihtiyaç haline getirilmesi noktasında çalışmaların yapılması gerektiğini ifade eden Özboyacı, “Bir işletmenin yaşamasına, büyümesine fırsat verirseniz siz işçi almayın deseniz de o iş yeri işçi alacaktır. Bunun tam tersi olursa siz ne kadar baskı yapsanız da, istihdam seferberliği ilan etseniz de bu bir karşılık bulmayacaktır. Bunun için öncelikle uygun şartların oluşturulması gerekiyor. Türkiye’nin büyümesi ve gelişmesi için hayata geçirilen teşvik son derece olumlu fakat yeterli değil. Bunun yeterli olabilmesi için üretimin, ihracatın, hizmetin artırılması gerekiyor. İstihdamın artırılması için de yatırım yapacak girişimcilerin desteklenmesi ve teşvik edilmesi gerekiyor. Başlatılan istihdam seferberliğine destek vereceğiz ancak bu konuda daha uzun süreli planlamalar yapılmalıdır.” İfadelerini kullandı.
“SİGORTA PRİMLERİNİ ERTELEMEK ÇÖZÜM DEĞİL”
İstihdam seferberliği kapsamında işverenlerin de devletten bir takım beklentilerinin olduğunu ifade eden Özboyacı, “Bu anlamda belki ciddi vergi indirimlerine gitmek gerekiyor. KDV indirimi, gelir vergisi ve kurumlar vergisinde indirim ile bu sağlanabilir. Daha çok üretime ve istihdama destek verecek düzenlemeler yapılmalıdır. Gelir vergisi, kurumlar vergisi ve KDV’nin de buna göre yeniden düzenlenmesi gerekiyor. Bunun yerine sigorta primleri ertelenerek bunları Eylül, Ekim aylarından itibaren ödeyin deniyor. Bizim istediğimiz bu değil. Bu aylarda çift sigorta ödeneceği için bu işveren için daha büyük sıkıntı oluşturacaktır. Dürüst çalışan, devletle olan münasebetlerine dikkat eden, borcunu zamanında ödeyen insanlara ciddi manada indirim yapılarak destek verilmelidir.” şeklinde konuştu.
“İŞÇİ HAKLARI SUİSTİMAL EDİLİNCE İŞVEREN İSTİHDAMI AZALTIYOR”
Çalışanlara aşırı hakların verilmesi bunun suiistimal edilmesine bunun da işverenlerin ya işçi sayısını azaltmasına ya da makineleşmeye gitmesine sebep olduğunu da dile getiren Özboyacı, “Avrupa Birliği uyum süreçleri ile birlikte Çalışma Bakanlığı’mızın da gayretleriyle nasıl Türkiye, dünyada sağlık hizmetlerinde liderse işçi hakları konusunda da ülkemiz dünyada bir numara olma yolunda ilerliyor. Ancak bu hususta Türkiye’nin gelişmişliği henüz yeterli seviyede değil. Şu anda Türkiye’de milli gelir 12 bin dolar seviyesinde fakat işçinin haklarına baktığımızda bu rakam 40-50 bin dolar seviyelerini buluyor. İşçiyi sürekli haklı bulan bir yapı ile beraber işveren sürekli cezalandırılıyor. Bu da sık sık tekrarlanınca da işveren ya işini küçültüp işçi sayısını azaltma yoluna gidiyor ya da makineleşerek istihdamı azaltıyor. Bu noktada daha adaletli daha makul hem işçi hem de işveren açısından kabul edilebilir düzenlemelerin yapılması gerekiyor. Bu sorunları aştığımız zaman Türkiye’de istihdam sorunu diye bir problemi kalmayacaktır. Hatta ilerleyen süreç içerisinde Türkiye bu büyüme hızıyla diğer ülkelerden çalışacak insan arayışına da girebilir.” diye konuştu.
“ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ BİR ZORUNLULUK”
Ülkemizin içinde bulunduğu şartlar göz önünde bulundurulduğunda istidam seferberliğini milli bir dava olarak gördüklerini söyleyen Kentpar CEO'su Ali Yavuz Kütük, “Ülkemiz sanayisinin en büyük problemi işsizlik değildir. Sanayinin en büyük problemi vasıflı eleman bulamamaktır. Biz firma olarak yeri geldi işçi bulamadık, Lâdik’ten servislerle işçi getirmek zorunda kaldık. Ülkemizin genel problemi beyaz yakalı dediğimiz üniversite mezunu personel sıkıntısıdır. Üniversiteden yeni mezun teoride bir şeyler bilen ancak pratikte çok da iyi olmayan gençlerimize eğitimler vererek bir şeyler katmaya çalışıyoruz. Bu noktada eğitim kurumları ile işletmeler arasında koordinasyon çok zayıf. Ülkemizde işsizliğin önüne geçilebilmesi için özellikle eğitim sisteminde ileriye dönük bir takım reformların yapılması gerekiyor. Teorik bilgi ile pratiğin harmanlanması çok büyük önem yaşıyor. Burada da üniversite sanayici iş birliği büyük önem taşıyor. Avrupa ülkelerine baktığımızda Almanya’da sanayiciler ve üniversiteler belli aralıklarla bir araya gelerek, gelecek 5 yılın planlamasını yapıyorlar.” dedi.
“GENÇLER ÇOK YÜKSEK MAAŞ BEKLENTİSİ İÇİNDELER”
İstihdam probleminin ortaya çıkmasındaki sebeplerden bir tanesinin de ülkemizde yanlış alanlara yapılan yatırımlar olduğunu belirten Kütük, “Üretime daha fazla destek verilmesi gerekirken ülke olarak daha çok inşaata yatırım yaptık. İnsanlarımız çok büyük borçların altına girdiler. Bu nedenle de çok kısa sürede para kazanıp bu borçlarından kurtulmak istiyorlar. İnsanlar ancak belli bir iş tecrübesi kazandıktan sonra belli paralar kazanabiliyorlar. Ama borçlu olunca o süreyi daha hızlı geçmek istiyorlar ve iş beğenmemeye başlıyorlar. Bu da sanayiye işçi bulamama sorunu olarak yansıyor. Üniversite mezunu çok fazla sayıda işsiz olduğu doğrudur ancak bu gençlerimiz de işe bir yerden başlayarak tecrübe kazandıkça daha yüksek maaş beklemeleri gerekiyor. Çocuklar zaten okuldan işe geçiş yaptıklarında sudan çıkmış balığa dönüyorlar. Yeni mezun makine mühendislerimiz masa başında çalışıp yüksek maaşlar almayı bekliyorlar. Maalesef hayatın gerçekleri bu şekilde değil.” şeklinde konuştu.
“İSTİHDAMDA UZUN VADELİ PLANLAMALAR YAPILMALI”
Ülkemizdeki işsizlik oranlarını çözmek için daha uzun vadeli planlamalar yapılmasının zorunlu olduğunun altını çizen Kütük, “Sanayide artık endüstri 4.0 diye bir olgu var. Biz Konya’nın önde gelen sanayi kuruluşlarındanız ancak halen endüstri 2.0’ı daha geçemedik. Halen 1980’lerin otomasyon sistemleriyle uğraşıyoruz. Kendi imkânlarımızla bu geçişi yapabilmemiz çok zor. Sanayi atılımını ancak üniversite sanayi iş birliği ile gerçekleştirebiliriz. Bugün ayakta kalan iş yapabilen tüm sanayicilerimiz yüzde 5, yüzde 10 istihdam seferberliğine katılabilir. Bunda hiçbir sıkıntı olmaz. Asgari ücretle iş yerlerinin çalışan sayılarını yüzde 5, yüzde 10 artırmaları, yeni eleman almaları çok fazla bir şeyi değiştirmeyip kısa vadeli bir çözüm olacaktır. İşinizi ve iş yerinizi büyütemiyorsanız, çalışma alanınızı yerelden ulusala, ulusaldan da uluslararası alana dönüştüremiyorsanız istihdam seferberliği verimli ve ileriye dönük bir çalışma olmayacaktır.” ifadelerini kullandı.
İSMAİL KOÇ / YENİ HABER GAZETESİ