Kartalkaya faciasında 'denetim' düğümü: TBMM raporu sorumluyu işaret etti
Meclis Araştırma Komisyonu, Kartalkaya raporunu paylaştı. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın belge verdiği tesiste, yangın güvenliği sorumluluğunun belediyeler ve itfaiyede olduğu açıklandı.
Türkiye’yi derinden sarsan Kartalkaya faciasının ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi Araştırma Komisyonu tarafından hazırlanan rapor kamuoyuyla paylaşıldı. Raporda, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın turizm işletmesi belgesi verdiği ancak yangın güvenliği ve yapı denetimi konusundaki sorumluluğun ilgili belediyeler, yerel idareler ve itfaiye teşkilatlarında olduğu vurgulandı.
Raporda özellikle yangın güvenliği denetimlerinin belediyelerin sorumluluğunda olduğu açık şekilde ifade edilirken, bu durum Türkiye’deki yangın güvenliği sisteminin yeniden tartışılmasına neden oldu.
Afet yönetimi ve yangın güvenliği alanında çalışmalar yapan akademisyen Dr. Abdullah Koca, Kartalkaya raporuna ilişkin yaptığı değerlendirmede dikkat çekici açıklamalarda bulundu.
“Yetki raporda açık: Denetim yerel yönetimlerde”
Dr. Abdullah Koca, raporda yangın güvenliği ve denetim yetkisinin açık şekilde yerel yönetimlerde gösterildiğine dikkat çekti. Koca’ya göre bu durum yalnızca bir kurum tartışması değil, aynı zamanda Türkiye’de yangın güvenliği sisteminin nasıl yapılandırıldığına dair önemli bir gerçeği ortaya koyuyor.
“TBMM raporu çok net bir noktaya işaret ediyor. Yangın güvenliği denetimi ve uygulaması yerel yönetimlerin ve itfaiye teşkilatlarının sorumluluk alanında bulunuyor. Bu gerçek bize şunu gösteriyor: Yangın güvenliği yalnızca bir ruhsat meselesi değil, aynı zamanda sürekli ve güçlü bir denetim kültürü meselesidir.”
“Denetim karmaşası Türkiye’nin kronik sorunu”
Kartalkaya faciasının ardından kamuoyunda yetki tartışmaları yaşandığını hatırlatan Koca, Türkiye’de afet ve yangın yönetiminde çok başlı denetim yapısının ciddi bir sorun olduğunu ifade etti.
“Bir kurum ruhsat verir, biri belge düzenler, biri denetler, biri rapor hazırlar. Fakat sistem parçalı olursa sorumluluk da parçalanır. Yangın çıktığında ise toplum tek bir soru sorar: Bu ihmali kim durduracaktı?”
Koca’ya göre Kartalkaya raporu, Türkiye’de yıllardır konuşulan denetim karmaşasını yeniden gündeme getirdi.
“İtfaiye teşkilatlarının yapısı yeniden tartışılmalı”
Dr. Abdullah Koca, Kartalkaya raporunun ardından en önemli konulardan birinin itfaiye teşkilatlarının kurumsal yapısı olduğunu vurguladı.
Türkiye’de itfaiye teşkilatlarının büyük ölçüde belediyelere bağlı olduğunu hatırlatan Koca, yangın güvenliği ve denetim kapasitesinin güçlendirilmesi için bu yapının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
“Kartalkaya faciası bize bir gerçeği yeniden hatırlattı. Yangın sadece müdahale meselesi değildir. Yangın güvenliği; denetim, eğitim, kurumsal kültür ve güçlü bir teşkilat yapısı gerektirir.”
Koca’ya göre bu olay, Türkiye’de itfaiye teşkilatlarının kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi ve tek merkezli bir koordinasyon sisteminin kurulması tartışmasını yeniden alevlendirdi.
“İtfaiye teşkilatları tek merkezden koordine edilmeli”
Dr. Abdullah Koca, yangın güvenliği konusunda daha güçlü ve etkin bir sistem için itfaiye teşkilatlarının ulusal düzeyde tek bir merkez altında koordine edilmesi gerektiğini ifade etti.
“Türkiye’de yüzlerce farklı itfaiye teşkilatı var. Farklı bütçeler, farklı ekipmanlar, farklı eğitim seviyeleri. Oysa afet yönetiminde standart çok önemlidir. Yangın güvenliği konusunda güçlü bir ulusal sistem kurulmalıdır.”
Koca’ya göre bu yapı, hem eğitim standartlarını yükseltecek hem de yangın güvenliği denetimlerinin daha etkin yapılmasını sağlayacaktır.
“Yangın güvenliği bir medeniyet meselesidir”
Kartalkaya yangınında hayatını kaybeden vatandaşları hatırlatan Koca, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“Yangınlar bize gerçeği söyler. Binaların değil, ihmallerin nasıl yandığını gösterir. Eğer bu olaydan ders çıkaramazsak aynı acılar tekrar eder. Yangın güvenliği yalnız teknik bir konu değildir. Bu aynı zamanda bir devlet kültürü ve medeniyet meselesidir.” Dr. Abdullah Koca
Bakmadan Geçme
