Konya, çalınan mihrabını istiyor
Selçuklu dönemine ait Beyhekim Cami mihrabı 100 yıl önce Avrupa'ya kaçırıldı. Şuan Almanya'da bir müzede sergilenen tarihi mihrabı yurda getirebilmek için Kültür Bakanlığı birçok girişimde bulundu. Fakat Almanya bu eseri vermemek için direniyor
13’üncü yüzyıla ait önemli bir tarihi eser olan ve 1900’lü yılların başında Avrupa’ya kaçırılan Beyhekim Cami’nin mihrabı halen Almanya’da müzede sergileniyor. Geçtiğimiz yıllarda Kültür Bakanlığı bu konuda girişimlerde bulundu fakat halen mihrap Türkiye’ye getirilemedi. Almanya ise, talepler karşısında “Zaman aşımına uğradı” “100 yıldır burada, veremeyiz” gibi bahaneler üretiyor. Konya, tarihi mihrabın geleceği günü bekliyor.
MİHRAP NEDEN GETİRİLEMİYOR?
Eski yıllarda, Konya ve Karaman’da bulunan çok sayıda tarihi eserin yurt dışına kaçırıldığı biliniyor. Bu eserlerin büyük bölümü Almanya, Fransa, Danimarka ve ABD gibi müzelerde sergileniyor. Fakat kaç ülkede ne kadar tarihi eserin bulunduğu tam olarak bilinmiyor. Türkiye’den kaçırılan eserler ile ilgili maalesef henüz bir envanter bulunmadığı tarihçiler tarafından ifade ediliyor. Bu konuda çalışmalar olmasına rağmen, derli-toplu bir envanterin olmasının bu konuda kolaylık sağlayacağı belirtiliyor.
400’E YAKIN ESER NERELERDE?
Yurt dışında, Konya’ya ait irili ufaklı 400’e yakın tarihi eserin olduğu söyleniyor. Kitaplardan kandillere, camilerin pencere kenarı işlemelerinden halılara, mihraptan çini parçasına kadar çok sayıda eser yurt dışında müzelerde bulunuyor. Tarihi eserlerin büyük bölümü, tarihi eserlerin yurt dışına kaçırılmaması yönünde kanun çıkmadan önce kaçırılıyor. Türkiye, 1969 yılında çıkan kanundan sonraki yıllarda eserleri talep ediyor. Bunlardan kimisi de gerekli anlaşmalar, ikili ilişkiler ve siyasi baskılar sonucunda yurda getiriliyor. Ama Almanya’da bir müzede sergilenen ve Konya’dan kaçırılan mihrap bir türlü getirilemiyor. Konya surları etrafında bulunan heykeller ve parçaların da yurtdışında sergilendiği ifade ediliyor. Henüz bu eserlerin de Türkiye’ye getirilemediği biliniyor. 1908-1909 yılında kaçırıldığı tahmin edilen tarihi mihrabın artık Konya’ya getirilmesinin önemli olduğu kaydediliyor.
KONYA’YA MİHRAP GETİRİLMELİ
Selçuklu Devleti’nin payitahtı Konya’da 19.yüzyılda yerinden sökülerek Almanya’ya götürülen mihrabın bulunduğu Beyhekim Cami, 13. yüzyılda Mevlana’nın hekimi tarafından yaptırıldı. Selçuklu Devleti’nden miras kalan bu eserin çini sanatıyla yapılmış, firuze mavisi, manganez moru ve lacivert renklerde, değişik genişlikte çini bordürlerden oluştuğu ifade ediliyor. Ayrıca, bordürler üzerinde geometrik ve bitkisel motifler ve yazı kompozisyonları yer alıyor. Mihrabın üzerinde kısa hadisler ve bazı ayetler de bulunuyor. Mihrabın köşelik panosu üzerinde ise: “Sana vahyedilen Kuran’ı oku ve namaz kıl” ayeti yazıyor. Bu eseri ülkemize getirmek için her ne kadar girişimler başlatılmış olsa da mihrap hala Almanya’daki Pergamon Müzesi’nde sergileniyor. Konya artık mihrabını istiyor.
SALİH KÖPRÜLÜ / YENİ HABER GAZETESİ
Bakmadan Geçme