Konya'nın tarihini değiştirecek buluş

En erken M.Ö. 4. yüzyılda var olduğuna dair buluntuların ortaya çıkarıldığı ve kaynaklara göre antik dönemde “Kutsal Baba" anlamına gelen “Savatra Antik Kenti” gün yüzüne çıkarılıyor. Karatay Yağlıbayat Mahallesi'ndeki geçmişi prehistorik döneme kadar uzanan Savatra Antik Kenti'nde kazı çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle 2017 yılından itibaren Bozdağ Milli Parkı çevresinde yüzey araştırmaları yürüten Savatra Antik Kenti Bilimsel Danışmanı ve SÜ Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarımı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlker Işık ve ekibi çalışmalarını yoğunlaştırdı. Geçtiğimiz yıl başlayan kazılarda antik kentin gün yüzüne çıkarılması kapsamında kazı çalışmalarına ilk olarak antik tiyatro ve çevresinden başlanmıştı. Gelinen aşamada, Antik Tiyatronun ve şehrin ana arterlerinin gün yüzüne çıktığı görüldü. Antik tiyatronun sahne binasının gün yüzüne çıkarılması ise heyecan oluşturdu.

Sahne binasındaki duvar silsilesinin ortaya çıkarılmasının ardından orkestra ve daha sonra oturulan bölüme (cavea) ait basamaklar üzerinde de çalışmalar devam ediyor. Savatra Antik tiyatrosunun aynı zamanda bir meclis binası işlevi taşıdığı da yapılan çalışmalarda öğrenilmişti. Çalışmalar tamamlandığında Savatra Antik Tiyatrosu İç Anadolu’nun ender antik yapılarından, Konya’nın ise ilk ve tek antik tiyatrosu olacak. Antik tiyatro hakkında bilgi veren Doç. Dr. Işık, “Savatra Antik Tiyatrosu Konya bölgesinde açığa çıkarılan ilk antik tiyatro olacak. Batı Anadolu’da görülen antik tiyatro türlerinin benzeri Konya’da olacak. Bu tiyatronun Konya’da olması Konya’nın siluetine ve turizmine büyük katkı sağlayacak” dedi.

KONYA’NIN DA MARKA DEĞERİ OLACAK

Savatra Antik Kenti Bilimsel Danışmanı ve SÜ Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarımı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlker Işık yaptığı açıklamada çalışmalar hakkında önemli bilgiler verdi. Doç. Dr. Işık, restorasyonların tüm hızıyla devam ettiğini dile getirerek, çalışmaların tam anlamıyla bitmesinin 1 yılı alacağını söyledi. Kazı çalışmalarının tamamlanmasının ardından restorasyon aşamasına geçileceği bilgisini veren Doç. Dr. Işık, “Karatay Belediyemizin ve Büyükşehir Belediyemizin desteği ile çalışmalarımız tüm hızıyla devam ediyor. Çalışmalar bitip antik tiyatroyu ve Savatra Antik Kenti’mizi tamamen ayağa kaldırdığımız zaman kültür ve turizme açılacak. Bu bölge büyük bir turizm alanı olacak ve aynı zamanda etkinlik yapılacak. Obruk Hani restorasyonu da tüm hızıyla devam ediyor. Burası da bitince otel olarak kullanılacak. Otelde kalacak turistler buradaki etkinliklere katılabilecekler. İki bölge de turizm havzası olacak. Karatay Bölgesi için burası büyük bir zengin tarih içeriyor ve turizme çok büyük bir katkısı olacak. Aynı zamanda burası Konya’nın da marka değeri olacak” dedi.

MOZAİKLİ ALAN ZEUGMA’YA RAKİP OLACAK

Adeta her köşesinden tarih fışkıran Savatra Antik Kenti’nde büyük heyecan uyandıran bir mozaik alan da bulundu. Büyük ve eşsiz mozaiğin keşfedilmesiyle yetkililer çalışmaları derinleştirdi. Doç. Dr. Işık, “Bölgede, Gaziantep Zeugma Antik Kenti gibi bir alan var. Buradaki çalışmalar da ilerliyor. Mozaiğin ortaya çıkarılmasıyla Gaziantep’e rakip bir yer olacak. Başkanımız Hasan Kılca bunu duyduğunda çok heyecanlandı. Bizler de bu mozaiğin ortaya çıkarılması için çok titiz çalışıyoruz. Buradaki çalışlarımız tamamlandığında mozaiğin ne olduğunu açıklanacağız. Ayrıca burada çok sayıda mimari blok ve alanlar var. Konya’nın en büyük höyüklerinden birisi Savatra’da bulunuyor. 5 bin yıllık tarih barındırıyor” diye konuştu.

YERALTI ŞEHİRLERİ BULUNDU

Savatra Antik Kenti’nde büyük heyecan oluşturan gelişmelerden bir tanesi de yeraltı şehirlerinin keşfi oldu. Ürgüp ve Göreme’de yer alan yeraltı şehirlerinin benzerinin Savatra’da bulunduğunu söyleyen Işık, “Bunlar da turizme kazandırılacak. Buradaki gelişmeleri de Başkan Hasan Kılca yakından takip ediyor. Yağlıbayat ve çevresindeki bu yeraltı şehirlerinde turistler gezebilecek” dedi.

BAŞKAN KILCA’DAN TAM DESTEK

Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, Savatra Antik Kenti’ndeki çalışmaları yakından takip ediyor. Başkan Kılca, rutin çalışmalarından arta kalan zamanda Doç. Dr. Işık ve ekibini ziyaret ederek bilgi alıyor. Doç. Dr. Işık, Başkan Kılca’ya desteklerinden dolayı teşekkür ederek, “Başkan Hasan Kılca da her daim burayı ziyaret ediyor ve çalışmaları yakından takip ediyor. Bizlere ihtiyaçlarımız konusunda elinden gelen tüm desteği sağlıyor” dedi. Doç. Dr. Işık, tarım sezonunun başlamasının ardından işçi sıkıntısı çektiklerine değinerek, “İşçi desteğine ihtiyacımız var. Şu an 10 kişi ile çalışıyoruz. Yeni işçi alımı talebimiz oldu. Tarım sezonu olduğu için işçi bulmamız zor oluyor. Önümüzdeki günlerde işçi sorunumuz çözüldüğünde süreç daha da hızlı ilerleyecek” şeklinde konuştu.

SAVATRA GÜN YÜZÜNE ÇIKARILARAK TURİZME KAZANDIRILACAK

Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, geçtiğimiz yıl yaptığı bir incelemede önemli açıklamalarda bulunmuş buradaki tarihin önemine değinmişti. Başkan Hasan Kılca, “Yağlıbayat Mahallemiz içerisinde bulunan ve geçmişi M.Ö. 4’üncü yüzyıla kadar uzanan Savatra Antik Kenti de ilçemizin tarihi geçmişinin ne kadar derin, zengin olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığımız, Konya Valiliğimiz, Selçuk Üniversitemiz ve Büyükşehir Belediyemiz ile birlikte bu bölgedeki tarihi kent ve kalıntıların ortaya çıkarılması, turizme kazandırılması için bir çaba içerisindeyiz. Konya merkezdeki tarihi ve kültürel alanlarımızın yanı sıra Kızören’deki Obruk Hanı ve Kızören Obruğu, Hayıroğlu mahallemizdeki Boncuklu Höyük ile daha birçok değerimizi turizme kazandırılması için belediye olarak gereken her türlü desteği vereceğiz” dedi.

ROMA’DAN SELÇUKLU’YA VE OSMANLI’YA KADAR ÖNEMLİ BİR MERKEZ; SAVATRA…

Bir kısmı Yağlıbayat Mahallesi içerisinde bulunan Savatra Antik Kenti, MÖ 4’üncü yüzyıla tarihlendirilmektedir. 1984 yılında Savatra Antik Kenti'nin bir bölümü, üzerine kurulmuş olan Yağlıbayat Mahallesi’nde yapılan kazı sonucunda ortaya çıkartılmıştır. M.Ö. 27 yılında Romalıların eline geçtiği sanılan; sırasıyla Bizans, Selçuklular ve Osmanlılar hâkimiyetinde kalan Savatra Antik Kenti’nin güney doğusunda bir kale ve küçük bir antik tiyatro bulunmaktadır. Antik kentte ortaya çıkarılan buluntular, Konya Arkeoloji Müzesi'nde sergileniyor. Önemli bir antik kent olan Savatra daha sonra Osmanlı devletinin hâkimiyetine geçmiştir. Eski Osmanlı haritalarında buranın “Bali Bayat” olarak geçmektedir. Köyün güney doğusunda bir kale ve küçük bir antik tiyatro bulunmaktadır. Antik eserler Konya Müzesi'nde sergilenmektedir. •SERVET R. ÇOLAK