Korona endişesi otomobil aldırıyor
Tüm dünyayı etkisi altına alan Koronavirüs pek çok sektörde olduğu gibi otomotiv sektörü ve piyasasında da çeşitli etkilere neden oldu. Virüs bulaşma endişesi yüzünden toplu ulaşım kullanmak istemeyen insanlar, otomobil alımına yöneldi.
Döviz kurlarındaki düşüş ve Merkez Bankası'nın faiz oranlarını yükseltmesi otomotiv sektöründe işleri karıştırdı. Hem sıfır hem de ikinci el otomotiv pazarında Haziran’dan bu yana yaşanan canlılık yerini sakinliğe bıraksa da, insanlar toplu ulaşım yerine bireysel yolculuk yapmayı tercih etmeye başladı. Galerici Enver Evkaya, Koronavirüs nedeniyle fabrikaların tam kapasite çalışmamasından dolayı sıfır araç fiyatlarında yüzde 40-60 oranında artış yaşandığını, dövizde düşüş yaşanmasının ise fiyatlara yansımadığını söyledi. Buna rağmen vatandaşın imkanlarını zorlayarak araç aldığını ifade eden Evkaya, “İnsanlar, virüs bulaşma endişesi yüzünden toplu ulaşım kullanmak istemiyor. Bu sebeple de otomobil alımına yöneldiler” ifadelerini kullandı.
‘PİYASADA ARAÇ BULMAK AŞIRI ZOR’
İkinci el araçlardaki pahalılığın araç alacakları sıfıra yönelttiğini ancak piyasada sıfır araç bulmanın çok zor hale geldiğini belirten Beyoğlu Otomotiv Firma Sahibi Enver Evkaya, “Pandemi döneminde toplu taşıma kullanmak istemeyen vatandaşlar araca yöneldi ve bu anlamda da bir talep oluştu. Araç almak isteyenler ihtiyaçlarından dolayı mecbur alacaklar. Çünkü Türkiye’de araç lükslükten çıkmış bir ihtiyaçtır. Elinde aracı olanlar bence araçlarını satmasınlar. Çünkü örneğin 50 bin liraya sattıkları araçlarını 20 bin lira fazla olarak geri almak zorunda kalacaklar. Önceden araba fiyatları her ay artardı şimdi haftalık artıyor. Artık dolar kuru takip eder gibi araba kuru takip ediyoruz” dedi.
‘FİYATLARDA DÜŞÜŞ OLMAZ’
Koronavirüs nedeniyle fabrikalar tam kapasite çalışamadığı için fiyatlarda bir düşüş olmayacağı öngörüsünde bulunan Evkaya, “Döviz indi sıfır araçlarda indirim kampanyaları yapıldı söylentilerinin reklam aşamasında doğruluk payı var ancak tedarik konusunda yok. Mesela sıfır araç fiyatını yüzde 10 yüzde 20 indirimli olarak bayilere çekiyorlar ama araba teslimatında size cevap veremiyorlar. Devletin izlediği politikadan dolayı firmalar garanti veremiyor. Yani o günkü kur neyse, ‘devlet ÖTV uyguladıysa ÖTV uygularız, fabrikalar zam yaparsa zam uygularız’ dedikleri için tüketiciye güven veremiyorlar. İnsanlarda, döviz indiği için ikinci el araçlarda da indirim olur beklentisi var ancak bunun dövizle alakası yok. Türkiye’de şu an salgın belli bir düzeyde ama yurt dışında virüs fazla olduğu için çalışma şartları Türkiye’ye nazaran sıkılaştırılmış durumdadır. Yani tam kapasite çalışamıyorlar ve hammadde bulamıyorlar. Örneğin, 50 araba üretileceği yerde 20 araba üretiliyor. Bu durum da fiyatlara yansıyor. Şu anda ikinci el araç fiyatları üçe katlanmış durumdadır. İnsanlar sıfır araç bulsalar sıfıra yönelecekler ama bulamıyorlar” şeklinde konuştu.
‘BEŞ SENE ÖNCENİN SIKINTISINI DA YAŞIYORUZ!’
Beş yıl önce Türkiye’den, Suriye sınırına ticari araç gittiğini hatırlatan Evkaya, “Türkiye’de insanların virüsten dolayı toplu taşımayı tercih etmemesi yani talebin çok olması da fiyatları artırdı. İnsanlar arabası olmayınca araba alma yoluna gidiyor. Türkiye’mizde tam 10 yıldır Suriyeliler var. Suriyeliler de sosyal imkanları yerine geldikleri için altlarına birer araba alıyorlar. Hatırlarsanız bundan 5 sene önce Türkiye’den, Suriye sınırından dışarıya yüzbinlerce ticari araç gitti. Pandemi sürecinden sonra sıfır araçların gelmemesiyle şu anda fiyatlarına yansımış şeklinde görüyoruz. Yani hem onların talep etmesi hem pandemiden dolayı insanların talep etmesi hem de bayilerin sıfır araç üretiminde daralmaya gitmeleri fiyatları artırdı. Ülkemizde araba açığı olduğu için bu araba fiyatları da kara borsaya düşmüş gibi bir hal aldı. Türkiye olarak şu anda ihracatta güçlüyüz. Ekonomik krizimiz var ama ihracatta dış devletlerden bir darbe yemezsek fiyatların hemen değil 1 buçuk yıl içinde stabil düşeceğine inanıyorum” diye anlattı.
‘BELGESİZ ARAÇ SATIŞI YAPILAMAYACAK’
İkinci el araç piyasasındaki değişiklikle yetki belgesiz araç satışı yapılmayacağını ve bunun kaliteyi artacağını belirten Evkaya, “İnsanlar sattığı arabanın arkasında durabilecek. Araçlarda Türkiye’de olup da yürürlüğe girmeyen bir garanti kapsamı vardır. İnsanlar belgeyi yanlış anlıyorlar. Arabaların kilometresiyle oynanması ve motorların zayıflığı konusunda adliyelerde sayısız dava var. Devlet bunun önüne geçemiyor. Çünkü, örneğin eşinizin üstüne araç alıp satabiliyorsunuz. Ya da verginizi kapatıp aynı anda dayınızın ya da amcanızın oğluna vergi açabiliyorsunuz. Bu durumda devlet arabanın arkasında duracak bir firmayı bulamıyor. Yetki belgesinin süresini uzattılar. Yeni yönetmelik oto alım satımı satışının sadece galericiler içerisinde ruhsata uygun dükkanlara verilmesini öngörüyordu fakat birçok galerici galericiler sitesine sığmayacağı için bazı illerde de galericiler sitesi gibi bir yer olmadığı için yeteri anlamda karşılık bulmadı ama bu işin ciddiyetinin olduğunun sinyalleri verilmiş oldu” diye aktardı.
‘DEVLETİN ÇIKARDIĞI YASALARIN ALTINDA HİZMET YATIYOR’
Devletin çıkardığı yasaların altında hizmet yattığını, ama bunun için bir bedel ödenmesi gerektiğinin altını çizen Evkaya, “Şu anda bizim belgemiz var devlet bizi destekliyor vergisi olmayanlara nazaran daha az ödüyor. Örneğin biz bir arabada 400-500 TL vergi ödüyorsak olmayanlar bunu 3-4 bin lira gibi bir rakam olarak ödüyorlar bunun da caydırıcılığı ister istemez oluyor. Hızlı bir şekilde herkes belge tedarikine geçti 6 aya kadar uzatılmış bir süreç var şu anda herkes eksik evrakları tamamlamaya çalışıyor tamamlayamayanlar ise fazla vergi ödeyerek caydırıcılık yoluyla sevk ediliyor” diyerek sözlerini noktaladı.
SÜMEYRA KENESARI / YENİ HABER GAZETESİ
