Libya'da direnişin 111. yıl dönümünde imdada yine Türkiye yetişti
İtalyanlar, 13 Ekim 1911'de Libya'nın Derne bölgesini işgal etti. Sürekli ilerlemeyi ve yayılmayı büyük Roma hayali ile birleştiren İtalya'nın, Birinci Dünya Savaşı'nda büyük pastadan pay kapmak için gözüne kestirdiği yer Osmanlı'nın Afrika'daki son vatan toprağı olan Trablusgarp oldu. Ancak, Trablusgarp içlerine doğru ilerleyen İtalyanlar, karşılarında Türk subaylarının emri altında örgütlenmiş yerel halkın sert direnişini buldu.
Yerel mücadelede Osmanlı’nın yanında yer alan Senusiler İtalyanların aksine direnişi yalnızca bir vatan savunması olarak değil, dini bir mücadele olarak görüyordu. Bu yüzden Trablusgarp isteksiz askerlerden oluşan bir işgal gücüne karşı kutsal bir savaş veren birliklerin mücadele sahasına dönüştü. Mücadelenin sonunda, Trablusgarp Cephesi, Anadolu, Libya, Fas, Cezayir ve Mısırlı Müslümanlara işgalci güçlere karşı direnmeyi öğreten bir mektep olarak tarihe geçecekti. Buna rağmen direniş hareketi olan Senusi saldırıları bastırıldı ve camileri kapatıldı. Ömer Muhtar gibi liderler hapsedildi veya idam edildiler. 100 binden fazla Libyalı toplama kamplarında hapsedildi ve 1928'den itibaren şehirler zehirli gazla bombalandı. İtalya 1925'te Cenevre Sözleşmesi'ni imzalamış olmasına rağmen bazı Faşist İtalyan tarihçiler bunu "temizlik" olarak nitelendirebildiler.
İtalyanlar’ın Libya’yı işgal girişiminin 111. yıl dönümünde, bölgede sömürgecilerin emelleri hala devam etse de kardeş halkın imdadına yine Osmanlı bakiyesi Türkiye yetişti. Türkiye, batı ülkeleri ve Arap ülkelerinden işbirlikçi liderlerin sömürge emellerine ket vurdu ve Libya’ya yine sahip çıktı. Türkiye’nin girişimleri ve cesaretli politikasıyla bir kez daha sömürgeciler Libya topraklarından kovuldu. Türkiye ve Libya kardeşliği, imzalanan mutabakat zaptlarıyla sağlama alındı. Geçtiğimiz günlerde Türkiye’den Libya’ya giden heyet, özellikle Akdeniz bölgesindeki petrol ve doğal gaz sahalarının batı güçleri tarafından işgal edilmesinin önüne geçecek önemli anlaşmalar imzaladı.
•MACİT ULUÇAMLIBEL
