Makedonya Sosyal Demokratlar Birliği (SDSM) Genel Başkanı Zoran Zaev, "Büyük bir sabırla, çok emek sarf ederek, hassas ve özverili şekilde, çatışma olmadan rejime son verilebileceğini tüm dünyaya göstereceğiz. Bu küçük Makedonya demokratik Avrupa'ya, Asya'ya, Afrika'ya, Amerika'ya yani tüm dünyaya ders verecek." dedi.
Makedonya'da uzun zamandır devam eden siyasi krizdeki en etkin isimlerden Zaev, AA muhabirine verdiği demeçte, uzun süredir devam eden siyasi krizi, 5 Haziran'da yapılması planlanan erken genel seçimden beklentilerini ve Avrupa Birliği (AB) arabuluculuğunda süren çözüm çabalarını değerlendirdi.
Geçmişte hükümet üyeleri ve bazı üst düzey kamu çalışanları hakkındaki dinlemeleri kamuoyuyla paylaşan ancak AB arabuluculuğunda varılan anlaşma gereği daha sonraları bundan vazgeçen Zaev, ses kayıtlarını Özel Yetkili Savcılığa teslim ettiğini söyledi.
Zaev, o dönemde yayınladığı ses kayıtlarının 20 binden fazla vatandaşın takip edildiğini doğruladığını öne sürerek, ses kayıtlarını kamuoyuyla paylaşmaya başladıktan sonraki bir buçuk aylık süre zarfında dinlemelerde kullanılan tüm ekipmanın yok edildiğini savundu.
Dinlemeleri yabancı gizli servislerin ya da muhalafetin yaptığını savunanlara da cevap veren Zaev, "Eğer öyleyse, ekipmanı korumalı ve bunu muhalefetin yaptığını ispatlamalıydılar." ifadesini kullandı.
Zaev ayrıca, ses kayıtlarının gizli servislerde çalışan ve yıllarca en fazla muhalafeti, iş adamlarını ve gazetecileri dinleyen kişilerden alındığını ve kullanmaları için iktidar yetkililerine verildiğini iddia etti.
- "Büyükelçiler, Makedonya'ya yardım ediyor"
Uluslararası toplumun, Makedonya'daki siyasi krizin çözümündeki etkisini de değerlendiren Zaev, "AB ve ABD'nin temsil ettiği uluslararası toplum, iktidar ve muhalefet tarafından krizin çözümüne yardım için davet edildi. Onlar da krizi anayasa, hukukun üstünlüğü, uluslararası kararlar ve meclisimizin benimsemiş olduğu kriterler doğrultusunda çözüyor." diye konuştu.
Zaev, krizin çözümünde uluslararası toplumun yasaların dışına çıkmadığını savunarak, AB ülkeleri ve ABD'nin Üsküp büyükelçilerinin şahsen kendisine ya da Cumhurbaşkanı Gyorge İvanov'a değil, Makedonya'ya yardım ettiğini kaydetti.
ABD ve Rusya gibi güçlerin Balkan coğrafyasındaki etkisini de yorumlayan Zaev, söz konusu iki ülkenin bu coğrafyada "güçlerini tartmak" gibi bir amaçlarının olmadığını, Makedonya'nın hem ABD ve AB'nin hem de Rusya'nın dostluğuna ihtiyaç duyduğunu aktardı.
Zaev, Makedonya'nın tüm ülkelerle dostluk kurmak istediğini belirterek, "NATO ve AB üyelikleri konusunda kesin kararlıyız. Halkımız da bunu, Makedonya için en iyi yol olarak görüyor." dedi.
- "Prjino Anlaşması'nın amacı adil, düzenli ve demokratik seçimdir"
Ülkedeki en büyük dört siyasi parti arasında AB arabuluculuğunda geçen yıl imzalanan Prjino Anlaşması'na da değinen Zaev, şunları söyledi:
"İktidarın arsızlığı, anlaşmanın gömülmesine sebep oldu. Prjino Anlaşması'nın amacı adil, düzenli ve demokratik seçimdir. Anlaşmanın maddelerini yerine getirmek için muhalefet meclis çalışmalarına döndü, ses kayıtlarını yayınlamayı durdurdu ve kayıtları Özel Yetkili Savcılığa teslim etti. Ancak anlaşmanın bir parçası olan soruşturma komisyonu kurulmadı, seçmen listesinin temizlenmesi gerçekleşmedi, medyaların düzenlenmesi yapılmadı, partinin devletten ayrıştırılması olmadı. Özel Yetkili Savcılık da tamamen tıkanmış durumda."
Zaev, seçmen listesinin temizlenmesi, medya ile ilgili reformlar ve partinin devletten ayrıştırılması konularındaki sorunlar nedeniyle iktidarın seçimlerin 5 Haziran'a ertelenmesini ayarladığını ileri sürdü.
Devlet Seçim Komisyonu'nda seçmen listesinin temizlenmesini de değerlendiren Zaev, "Bizim seçmen listemizde 1 milyon 812 bin seçmen vardı. Listelerin temizlenmesinden sonra ise bu sayı 1 milyon 817 bin oldu. Yani 5 bin kişi fazla çıktı. Nasıl bir temizlik bu? Seçmen listesinin 1 milyon 500 bine indirilmesi gerekiyordu." diye konuştu.
- "İhtiyacımız olan şey sabır"
Zaev, Cumhurbaşkanı İvanov'un hakkında hukuki işlem başlatılan siyasilere yönelik af kararının ardından başlatılan ve bir haftadır devam eden protestolara da değinerek, geçen yılki muhalefet protestolarına kıyasla son dönemdeki protestolara ilginin daha az olmasını bu son protestoların "halk protestosu" olmasına bağladı.
Zaev, "Bunlar halk protestosu olduğu için katılım az. Protestoyu partiler düzenlese katılım yine çok daha büyük olur. Geçen yıl düzenlediğimiz protestolara katılan 20 bin kişiden 4 bini Arnavut kökenli vatandaşlardı. Siyasi partiler protesto düzenlediğinde, Türkler de Sırplar da Boşnaklar da Arnavutlar da kısacası ülkedeki tüm etnik topluluklar burada görülebilecek. Bölgeye çok etnikli bir ülkede halkların nasıl kaynaştığına dair ders veriyoruz." şeklinde konuştu.
Cumhurbaşkanının af kararının ardından düzenlenen protestoları değerlendiren Zaev, "Büyük bir sabırla, çok emek sarf ederek, hassas ve özverili şekilde, çatışma olmada rejime son verilebileceğini tüm dünyaya göstereceğiz. Bu küçük Makedonya demokratik Avrupa'ya, Asya'ya, Afrika'ya, Amerika'ya ders verecek. İhtiyacımız olan şey sabır." ifadesini kullandı.
Zaev, Cumhurbaşkanının af kararına ilişkin de "İvanov'un bu kararı geri çekilmeli ve kararı kendisinin geri çekeceğini umuyorum." dedi.
Özel Yetkili Savcılığın ortadan kalkması durumunda, bu kuruma teslim edilen dökümanın da iade edilmesi gerektiğini savunan Zaev, "Bunları, aldıkları yere vermek zorundalar. Bundan vazgeçmeyeceğiz. Eğer Özel Yetkili Savcılık ve malzemeler yok edilirse biz onları yayınlamaya devam edeceğiz." diye konuştu.
- Viyana'da yapılacak görüşme
AB arabuluculuğunda yarın Viyana'da yapılacak, ülkedeki en büyük dört siyasi parti temsilcisinin katılacağı görüşmelere değinen Zaev, görüşmelere partisinin öne sürdüğü koşulların yerine getirilmesi durumunda katılacaklarını aktardı.
Zaev, "Parti olarak henüz belirlediğimiz bir tutum yok. Bekliyoruz. Şu anda Makedonya Meclisi feshedilmiş durumda. Seçim tarihi ilan edildi ve ülkedeki en büyük suçluların soruşturulması durduruldu. Bu gelişmeler içinde Viyana'da ne işim var? Orada seçimlerin yapılması için koşulları mı düzelteceğim? Viyana'daki görüşmelere katılma şartımız Cumhurbaşkanı İvanov'un af kararını geri çekmesi ve seçimlerin daha ileri bir tarihe alınması." şeklinde konuştu.
Türkiye ile Makedonya arasındaki ilişkileri de değerlendiren Zaev, "Türkiye, Makedonya'nın büyük bir dostudur. Bağımsızlığımızı ilan ettiğimizden beri Türkiye bize her zaman yardım etti. Herkes, Türkiye gibi büyük bir dostunun olmasını ister." şeklinde konuştu.
