Muhammed Mursi vefat edeli 2 yıl oldu

Mısır'ın demokratik yollarla seçilen ilk Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin mahkeme salonundaki vefatının üzerinden 2 sene geçti. Mursi, 3 Temmuz 2013 akşamı, Genelkurmay Başkanı Abdulfettah Sisi'nin öncülüğünde gerçekleştirilen bir darbeyle devrildi. Mursi, 17 Haziran 2019'da "Hamas adına casusluk" davasının görüldüğü duruşma esnasında mahkeme salonunda hayatını kaybetti.

3 Temmuz darbesi neticesinde, Mısır'da 25 Ocak 2011'de başlayan ve ülkeyi 30 yıl boyunca demir yumrukla yöneten Hüsnü Mübarek'in istifa etmesiyle sonuçlanan devrim sürecinin başlangıç noktasına geri dönüldü. Mursi, Mısır'da Arap Baharı sonrası düzenlenen ilk cumhurbaşkanlığı seçimleri için 'Müslüman Kardeşler' (İhvan-ı Müslimin) hareketi tarafından aday gösterilmesiyle geniş çapta tanınan bir isimdi. İhvan'ın ilk adayı olan Hayrat Şatır’ın seçimlerden diskalifiye edilmesinin ardından adaylık için tercih edilen Mursi, Nisan 2011'de Müslüman Kardeşler’in siyasi kanadı olarak kurulan Hürriyet ve Adalet Partisi’nin (HAP) liderliğine getirildi. 1928'de Hasan El Benna tarafından kurulan Müslüman Kardeşler, kısa sürede diğer Arap ülkelerine de yayılarak Orta Doğu'daki en örgütlü ve en popüler İslami hareket haline geldi. 1954'te dönemin Mısır Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cemal Abdulnasır'a suikast girişiminde bulunmak suçlamasıyla yasaklanan Müslüman Kardeşler, Mısır'da Mübarek'in istifa ettiği 11 Şubat 2011 tarihine kadar hukuken yasaklı konumdaydı. Devrimden sonra İhvan yasallaşırken, hareketin üyeleri de parlamento seçimlerine bağımsız aday olarak değil doğrudan parti çatısı altında katılma imkanına kavuştular.

HAPİS YILDIRMADI

İhvan kökenli isimler bu dönemde parlamentodaki koltukların beşte birine sahipti. Fakat reformist yargıçları desteklediği gerekçesiyle tutuklanan Mursi, yedi ay boyunca hapis yattı. 2010 seçimlerinde Mursi, Mısır'ın en güçlü İslamcı hareketi olan Müslüman Kardeşler'in sözcüsü ve yönetim kurulu üyesi oldu. Mursi, 28 Ocak 2011 sabahı, Müslüman Kardeşler’in Mübarek karşıtı gösterilere katılacağını açıklamasının ardından tekrar hapse girdi. Mursi ile birlikte diğer Müslüman Kardeşler liderleri de tutuklandı. Birkaç gün hapiste kalan Mursi ve arkadaşları, ülke genelinde kitlesel firarların gerçekleşmesi sırasında hapisten çıktılar. Müslüman Kardeşler'in kurduğu Hürriyet ve Adalet Partisi, Kasım 2011'de başlayıp Ocak 2012'de sona eren üç turlu parlamento seçimlerinden birinci parti olarak çıktı. Seçim Komisyonu, ilk turda Muhammed Mursi'nin 5 milyon 764 bin 952, devrik lider Mübarek'in son başbakanı olarak görev yapmış rakibi Ahmed Şefik'in ise 5 milyon 505 bin 327 kişinin oyunu kazandığını açıkladı. Bu sonuçlara göre Mursi ve Şefik, Mısır'ın Mübarek sonrası döneminin ilk cumhurbaşkanı olmak üzere ikinci turda yarışma hakkı elde ettiler.

MISIR'IN İLK SİVİL CUMHURBAŞKANI

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 16-17 Haziran 2012'de yapılan ikinci turunun öncesinde ve sonrasında yaşanan gelişmeler, ülkenin geleceğine yönelik belirsiz ve karamsar bir havanın doğmasına yol açtı. Seçim Komisyonu'nun 24 Haziran 2012'de resmi sonuçları ilan ederek Mursi'nin cumhurbaşkanlığı yarışını kazandığını açıklaması, ülkedeki ağır havanın belli ölçüde dağılmasını sağladı. Resmi sonuçlara göre Mursi, oyların yüzde 51,73'ünü alarak Mısır'ın demokratik yollarla iktidara gelen ilk sivil cumhurbaşkanı olurken, Şefik'in oy oranı yüzde 48,27 oranında kaldı. Mursi için 13 milyon 230 bin 131, Şefik lehine ise 12 milyon 347 bin 380 seçmen oy kullandı.

MURSİ'YE KARŞI DARBE

Mursi ve İhvan karşıtlarının hoşnutsuzluğu 2013 başında iyice yoğunlaştı. Gençler tarafından Nisan 2013'te oluşturulan Temerrüd (İsyan) hareketi, Mübarek'i deviren gösterilere ev sahipliği yapan Tahrir Meydanı'nı yeniden hareketlendirme stratejisini hayata geçirdiler. Mursi'yi beceriksizlikle suçlayan kesimler yavaş yavaş seslerini yükseltmeye başladılar. 30 Haziran 2013 tarihinde gerçekleşen kitlesel protestolar sonrası Mısır ordusu gelişmelere müdahale etme kararı aldı. 1 Temmuz 2013 günü ordu tarafından yapılan açıklamada, ülkedeki siyasi krizi çözmesi için Mursi'ye 48 saatlik süre verildi. Mursi'nin göstericilerin talep ettiği şekilde istifa etmeye yanaşmaması üzerine Genelkurmay Başkanı Abdulfettah Sisi, 3 Temmuz 2013 akşamı muhalefet temsilcileriyle beraber kameralar karşısına geçti ve Cumhurbaşkanı'nın artık görevde olmadığını ilan etti. Sisi, 2012 yazında bizzat Mursi tarafından atanmıştı. Geçiş dönemi için Mursi'nin yerine Anayasa Mahkemesi Başkanı Adli Mansur getirildi. Mursi ve haklarında tutuklama kararı çıkartılan birçok üst düzey İhvan üyesi bilinmeyen bir yere götürüldü. Tahrir Meydanı'nın dolduran Mursi karşıtlarının Mısır'ın demokratik seçimlerle iş başına gelen ilk yöneticisinin askeri darbeyle devrilmesini coşkuyla kutlamaları, 3 Temmuz'un en dramatik görüntüsü olarak tarihe geçti. Rabia meydanındaki katliamlar ise tarihe kara bir leke olarak kaydedildi.

KAHİRE'DE DEFNEDİLDİ

Mursi, 17 Haziran 2019'da "Hamas adına casusluk" davasının görüldüğü duruşma esnasında mahkeme salonunda hayatını kaybetti. Vefat haberi, Mısır devlet televizyonu tarafından aynı günün akşamında duyuruldu. Haberde, "67 yaşındaki Mursi'nin casusluk suçlamasıyla yargılandığı davanın duruşmasında önce bayıldığı sonra da yaşamını yitirdiği" ifade edildi. Bir sonraki gün sabahın erken saatlerinde alelacele toprağa verilen Muhammed Mursi'nin defni sırasında yoğun güvenlik önlemleri alındı.  Mursi'nin cenazesi, Kahire'nin doğusunda, Medinet Nasr semtindeki Müslüman Kardeşler'in (İhvan) mürşitlerinin defnedildiği kabristanda toprağa verildi. Yerel saatle 05.00'te gerçekleştirilen define, Mursi'nin ailesi ve avukatlarının dışında kimse katılmadı.

SEYFULLAH KOYUNCU / YENİ HABER GAZETESİ