Pakistan-İran boru hattına Çin desteği

Pakistan Petrol ve Doğal Kaynaklar Bakanı Şahid Hakan Abbasi, yaptırımlar dolayısıyla tamamlanamayan İran-Pakistan doğalgaz boru hattı projesiyle ilgili Çinli bir firmanın yatırım planı olduğunu belirterek, "(İran'a) uluslararası yaptırımlar kalkana değin boru hattını, Çin'in desteği ile inşa etmiş olacağız" dedi.

Abbasi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 5 yıl önce anlaşması imzalanan İran-Pakistan doğalgaz boru hattının, İran'a yönelik ekonomik yaptırımlar nedeniyle Pakistan sınırları içerisindeki bölümünün tamamlanamadığını söyledi.

Tahran yönetimi ile Batılı ülkeler arasında İran’ın nükleer programına ilişkin yürütülen müzakerelerin çözümle sonuçlanmasını ümit ettiklerini belirten Abbasi, İran'a uluslararası yaptırımlar kalkana değin Pakistan toprakları içerisindeki boru hattını, Çin'in desteği ile inşa edeceklerini bildirdi.

Abbasi, Çinli bir firmanın, boru hattının tamamlanamayan Pakistan bölümüne ilişkin yatırım planı bulunduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

"700 kilometrelik boru hattının Navabşah kentine dek döşenmesi ve Belucistan bölgesindeki Gwadar limanında LNG terminalini inşa edilmesi için bir Çin şirketi yatırım yapacak. Bu konudaki görüşmeler şubat ayında başlayacak ve bu yılın ortalarında bir anlaşma imzalamayı ümit ediyoruz. Yaklaşık 2 milyar dolarlık bu yatırımın bir kısmını Pakistan devleti direkt olarak kendi kaynakları ile sağlayacak. Proje maliyeti, doğalgazın satışı ile karşılanacak ve uluslararası yaptırımlar kalkana değin biz boru hattını Çin'in desteği ile inşa etmiş olacağız. Yaptırımlar kalktıktan sonra İran'dan gelecek gaz da aynı hattan geçecek. Sonuç olarak boru hattı ve LNG terminalinin inşası 2017'de tamamlanmış olacak."

- "Yaptırımlar nedeniyle kredi alamadık"

İran'a karşı uluslararası yaptırımların devam ettiği ortamda ülkeden doğalgaz satın almanın Pakistan'ı çok zor durumda bırakabileceğini aktaran Abbasi, şöyle devam etti:

 "Biz, İran'a olan yaptırımlar nedeniyle uluslararası bankalardan ve Asya Kalkınma Bankası'ndan proje için gerekli kredileri alamadık. Bu nedenle de hattın yapımında ekonomik sıkıntılar baş gösterdi. Ayrıca yaptırımlar devam ederken de doğalgaz satın alamayız. Çünkü bunun çok ciddi bedelini ödemek zorunda kalırız ve bankalarımıza cezalar gelebilir, banka sistemimiz çökebilir. Bu arada İran da bize 500 milyon dolar proje desteği vermeyi vadetti ancak hattın yapımını İranlı müteahhitlerin üstlenmesi şartını öne sürdü. Bu şartta bizim tarafımızdan kabul edilmedi. Pakistan tarafındaki hattın yapımı bu nedenlerle gecikti."

Pakistan ve İran'ın, Mart 2010'da Ankara'da imzaladıkları doğalgaz boru hattı anlaşması ile kendi topraklarında hattın döşenmesini 2014 yılı Aralık ayına kadar tamamlamayı taahhüt ettiklerini, Pakistan'ın 31 Aralık 2014'e kadar hattın döşemesini tamamlamaması halinde İran'a günlük 1 milyon dolar ceza ödemek zorunda kalacağı maddesi eklendiğini hatırlatan Abbasi, yaptırım öngören maddenin değiştirilmesine yönelik İran ile görüşmelerin devam ettiğini söyledi. Abbasi, "Ceza maddesinin kaldırılması ya da değiştirilmesine yönelik İran'a önerilerimizi sunduk, onlar da bize kendi görüşlerini ilettiler. Bu maddede yakın zamanda değişiklik olacağını düşünüyorum" dedi. 

- Yıllık 16 milyar dolarlık petrol ithalatı

Abbasi, Pakistan'ın yüksek miktarda petrol ithal eden bir ülke olduğunu hatırlatarak, enerji yatırımlarına ağırlık verme gayretinde olduklarını belirtti.

Petrol fiyatlarının düşmesinin ülke ekonomisine katkı sağlayacağını ifade eden Abbasi, "Petrol ithalatına yılda 16 milyar dolar ödüyoruz. Bunun önüne geçebilmek için doğalgaz projelerine büyük önem veriyoruz" diye konuştu.

İran'a yönelik yaptırımların sonlanmasının ardından Pakistan'ın ucuz doğalgaz ithal edebileceğini anlatan Abbasi, böylece döviz tasarrufu sağlanacağını söyledi.

- 3 trilyon dolar değerinde "reko dik" madeni 

Pakistan-İran boru hattının döşeneceği Belucistan Eyaleti'nin petrol, doğalgaz, bakır ve altın yatakları açısından zengin olduğunu belirten Abbasi, bunun yanı sıra "reko dik" madeninin en büyük rezervlerinin de bu bölgede bulunduğunu vurguladı.

Abbasi, bölgedeki yer altı zenginliklerinin bazı dış güçlerin iştahını kabarttığını ve buna paralel olarak Belucistan'ı istikrarsızlaştırma girişimlerininbulunduğunu savundu. Abbasi, şunları kaydetti:

"Bölgede 3 trilyon dolar değerinde reko dik madeni bulunuyor. Bu yüzden, Belucistan'da birtakım ayrılıkçı hareketlerin körüklenmeye çalışılmasında bazı dış güçlerin parmağı olabileceği şüphesi doğuyor. Ancak Pakistan devleti hiçbir zaman bölgenin, ülkeden kopartılmasına izin vermeyecektir. Ayrıca Çin'in batısından başlayan Belucistan bölgesindeki Gwadar limanına kadar uzanan ekonomik koridor, Pakistan ve Çin için çok önemlidir. Bu koridorun güvenliğinin sağlanması bizim ekonomik çıkarlarımız için de kritik değerdedir."