Sanayiye Suriyeli dopingi

Türkiye’de Suriyeli sığınmacı sayısı 3 milyona yaklaştı. Belli bir kısmı Suriye sınırına yakın kamplara yerleştirilirken, birçoğu ise neredeyse şehirlerin tamamına dağıldı. Özellikle büyükşehirleri tercih eden Suriyeli sığınmacılar, buralarda hayatını sürdürebilmek için iş hayatına da dahil oldu. Az da olsa kimi işyeri açarken, çoğunluğu ise “ağır iş” diye adlandırılan işlerde çalışmaya başladı. Artık inşaat işçilerinin birçoğu Suriyeli sığınmacılardan oluşurken, sanayilerde de ucuz iş gücü olarak değerlendirildi. Konya’da ise, kayıtlı 100 bine yakın Suriyeli sığınmacı bulunurken, kayıtsız olarak şehirde yaşayan sayının ne kadar olduğu ile ilgili henüz bilgi verilmedi. Konya’da yaşayan Suriyeliler, ağır işlerin yanında ayakkabı üretiminde ustalıkları olduğu için bu alanda da yoğun olarak çalışıyor. Taşrada ise çoğunluğu, çobanlık ve tarım işçiliği üzerine çalıştırılıyor.

ÇALIŞMA ESASLARI BELİRLENDİ

2016 yılında, Türkiye’de istihdam edilecek Suriyelilerin çalışma esasları Bakanlar Kurulu kararıyla belirlendi. Konya Sanayi Odası’nın web sayfasından alınan kararda, “Çalışma iznine başvurulan iş yerinde çalışan geçici koruma sağlanan yabancı sayısı, o iş yerinde çalışan Türk vatandaşı sayısının yüzde 10'unu geçemeyecek.” deniliyor. Bakanlar Kurulu’nun aldığı kararlara uymayan işletmelere Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından cezalar kesiliyor. Konya’da, önceki yıllarda bu hususta çok sayıda işletmeye cezalar kesildiği biliniyor. Sanayicinin ve işverenin bu yönetmeliğe uymaması sonucunda birçok Türk vatandaşı da işsiz kalmak zorunda kalıyor.

NİTELİKLİ İŞ GÜCÜNDE ARTIŞ

Ayakkabı sektörü Konya’da önemli bir iş gücü potansiyeli taşıyor. Önceki yıllarda nitelikli iş gücünden dert yanan ayakkabıcı sanayicisinin yüzünü, Suriyeli ayakkabı ustaları güldürmüş görünüyor. Çünkü son yıllarda bu sektörün hem yurtiçinde hem de yurtdışında ciddi bir rekabet gücü kazandığı gözlemlenebiliniyor. Bu husus ile ilgili Yeni Haber’e bilgiler aktaran Ayakkabı üretiminde faaliyet gösteren sanayici ve işadamı Ali Deresoy, “Sektörümüz adına konuşacak olursak, Suriyeliler mesleklerini göstererek, mesleksizlere de örnek oldular. Ayakkabı sektöründe çalışan Suriyelilerin çoğunluğu kalifiyeli elemandır. Halep şehrinden ayakkabı konusunda uzmanlaşan bir bölgeden gelen işçiler var. Özellikle Konya’yı seçtiği görünüyor. Sektörümüzde nitelikli iş gücünde artış oldu. İşçi maliyeti bizim sektörde ana maliyetin önemli bir kısmını oluşturuyor. Bu anlamda, Suriyeli işçiler bu maliyeti düşürdü ve hem yurtiçi hem de yurtdışında rekabet gücümüzü artırdı. Suriyeli işçiler olmasaydı, bizim ayakkabı maliyetimiz daha yüksek olurdu. Ve buna bağlı olarak ciddi ihracat kayıpları da yaşanırdı.” ifadelerine yer veriyor.

REKABETLERİ GÜÇLENDİ

Ayrıca Deresoy, “Suriyeliler konusunu sektör olarak, din kaynaklı ümmet bilinci, tarihi bir miras ve ekonomik olmak üzere 3 ana başlıkta değerlendiriyoruz. İlk 2 konunun önemini ilgili makamlar defalarca anlattı. Bizim de onlarla fikrimiz aynı. Ekonomi konusuna gelecek olursak; bizim sektörümüz işsizliği düşüren sektörlerin başında geliyor diyebiliriz. Sorunumuzun işsizlik değil mesleksizlik olduğunu her zaman söylüyoruz. Bu anlamda Suriyeli işçiler, geçtiğimiz 6 yılda sektörümüzde değerlendirdiğimiz en önemli elemanlarımızdan oldu. Ayakkabı üretiminde saya sektöründeki işçiler Suriyeliler gelişinden rahatsız oldu. Nedenleri ise, fiyatları düşürmeleri. Yurtdışında rakiplerimize karşı ön plana çıkmamızda Suriyeli işçilerin katkısı oldu. Suriyelilerin çalışması bizim için çok büyük avantajdır.” tespitinde bulunuyor.

 ELEMAN AÇIĞINI KAPATIYORLAR

Aykent Ayakkabıcılar Sanayi Sitesi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Batı da, “Türkiye’nin 12 yıllık kesintisiz eğitimden sonra büyük bir çırak ve kalfa eksikliği doğdu. Bunların önüne geçilemiyor. Herkes en az lise mezunu oldu. Bunların yüzde 10’u sanayiye gidiyor. Üniversite ve lise mezunu oldukları için masa başı iş istiyorlar. Suriyeliler bu noktada eleman açığını kapatıyorlar ve iş gücüne ciddi katkı sağıyorlar. 3 milyon Suriyeli işçi, kayıt dışı çalışmaları nedeniyle, sigortalı işçiyi olumsuz etkiliyor olabilir.” diye konuştu. Çırak ve kalfa eksikliğinden dolayı Suriyeli, Sudanlı, Somalili işçilerin, iş gücü eksikliklerini giderdiğini ifade eden Aykent esnaflarında Hüseyin Ata ise, eğitim sisteminde zorunluluk değil de çocukların yeteneğine uygun şekilde hareket edilirse,  iş gücü eksiği kalmayacağının altını çizerek, nitelikli elemana vurgu yaptı. 

Salih KÖPRÜLÜ / YENİ HABER GAZETESİ