Seçim sonrası İsrail'i 'sağcı' koalisyon bekliyor

KUDÜS (AA) - İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun partisi Likud'un seçimlerden birinci çıkmasıyla, koalisyon senaryoları tartışılmaya başlanırken, ülkeyi, "Sağcı Siyonist" bir hükümetin beklediği öngörülüyor.

İsrail halkının siyasi tercihinin sandığa rengini vermesinin ardından şimdi de ülkeyi koalisyon kurma maratonu bekliyor. Seçim sonuçlarına göre, "Sağ Blok" seçim öncesi anketleri adeta boşa çıkartarak seçimden güçlenerek çıkarken, yeni hükümeti kurmak için Netanyahu, daha seçim çıkış anketleri yayımlanır yayımlanmaz diğer sağcı Siyonist partilerle görüşmelere başladı.

Hükümeti kurabilmek için 61 koltuğa ihtiyaç duyulan İsrail'de, 17 Mart seçim sonuçları bir partinin tek başına iktidara gelemeyeceğini gösteriyor. Knesset'te 30 koltuk kazanan Likud'un seçimlerden birinci parti olarak çıkmasıyla, hükümeti kurma görevinin parti lideri Netanyahu'ya verilmesi bekleniyor. 

Netanyahu'nun işbirliğine gitmesi beklenen "Sağ Blok" ve "Ultra-ortodoks" partilerin mecliste elde ettikleri koltuk dağılımı ise, "Kulanu (10), HaBayit HaYehudi (8), Şas (7), Birleşik Tora Yahudiliği (6), Yisreal Beitenu (6)" şeklinde gerçekleşti.

Ultra-ortodoks partiler olan Birleşik Tora Yahudiliği ve Şas'ın mecliste bu seçimlerde 13 koltuk kazanması, 18 koltuk kazandıkları 2013'teki seçimlere göre bir gerileme olarak algılanabilir. Ancak, durum pek de gözüktüğü gibi değil. Geçtiğimiz seçimlerde Netanyahu tarafından koalisyona bile alınmayan "Dinci" partilerin bu sefer, "Bibi"nin (Netanyahu) seçenekleri azaldığı için koalisyon kurulmasında kilit rol oynaması bekleniyor.

- "Kahlon ismi ön plana çıkacak"

Likud, sadece "Sağ Siyonist" ve "Ultra-ortodoks" partilerle işbirliği yapması halinde, koalisyonu kuracak yeterli sandalyeye ulaşamıyor. Dolayısıyla merkezdeki Kulanu partisi ile de işbirliğine gitmek zorunda gözüküyor. Bu tablo Kulanu lideri Moşe Kahlon'u koalisyon müzakerelerinde "kilit" bir pozisyona getiriyor.

Netanyahu, seçimlerden sadece 3 gün önce yaptığı açıklamada, Kahlon'un koalisyonda yer alması halinde kendisine Maliye Bakanlığı'nı vereceğini belirtmişti. Netanyahu, ayrıca "Eğer Kulanu partisi olmasa hükümeti kuramayız" ifadesini kullanmıştı.

Kahlon ise bu teklifi "onur verici" olarak nitelendirmiş ve Likud ile işbirliğine açık kapı bırakmıştı. 

- Birlik hükümeti seçeneği

Öngörülen ancak zayıf bir ihtimal olarak değerlendirilen bir senaryo olan "Birlik hükümeti" kurulması, Netanyahu ile Herzog'un beraber hükümette yer alması anlamına geliyor.

Herzog, seçim öncesinde olası bir "Birlik Hükümeti" için Netanyahu'nun parti başkanlığını bırakması şartını koşmuştu. Ancak, seçim sonuçları, "Sağ Blok"un kolayca hükümeti kurabileceği bir tablo çizdiğinden şimdilik "Birlik Hükümeti" ihtimali pek de mümkün gözükmüyor.

Seçim sonuçlarının ardından, Herzog'un, "'Siyonist Birlik' için tek gerçekçi seçeneğin muhalefette kalmak" olduğunu söylemesi de "Birlik Hükümeti" ihtimalinin uzak olduğu şeklinde yorumlanıyor.

Bununla birlikte, Netanyahu'nun seçimlere giderken, özellikle Dışişleri Bakanı ve Yisreal Beitenu partisi lideri Avigdor Liberman'la yaşadığı polemiklerin koalisyon ihtimalleri arasında birlik hükümeti kurulmasının az da olsa bulunduğunu ortaya koyuyor. 

- Beklenen süreç

Resmi sonuçların açıklanmasının ardından İsrail Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin, en çok oyu alan partinin liderine hükümeti kurma görevi verecek.  Bu görevi alan parti başkanının 42 gün içinde koalisyon sonucunu neticelendirmesi gerekiyor. Hükümet kurma görevinde başarısız olunması durumunda ise cumhurbaşkanı aynı görevi başka bir parti liderine verebilir. Bu adayın ise koalisyonu kurabilmek için 28 günü olacak. 

İkinci aday da koalisyon hükümetini kuramazsa Knesset'teki 120 milletvekilinin 61'i bir araya gelerek, cumhurbaşkanından görevi üçüncü bir kişiye vermesini isteyebilir. Hükümet kurmakla görevlendirilen üçüncü parti liderinin çabaları da 14 gün içinde sonuçsuz kalırsa, meclis feshedilerek 90 günde yeniden seçimlere gidilmesi öngörülüyor.