'Suriye'deki savaşa siyasi çözüm bulmak gerekiyor'

BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon’un özel danışmanı Prof. Dr. Jeffrey Sachs, "Suriye’de devam eden savaşa siyasi bir çözüm bulmak gerekiyor. Ben her zaman tek gerçek çözümün BM Güvenlik Konseyi'nden geçmesi gerektiğini söyledim” dedi.

Columbia Üniversitesi'nde öğretim üyeliği de yapan Sachs, AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Dünya ekonomisine ilişkin değerlendirmelerinin sorulması üzerine Sachs, tüm dünyada çok fazla belirsizlik yaşandığını, herhangi bir kurumun petrolün varil fiyatının 30 dolara kadar düşeceği konusunda bir tahminde bulunamadığını söyledi. Son günlerde Çin ekonomisinde çok fazla belirsizlik bulunduğunu vurgulayan Sachs, şunları kaydetti: 

“Belirsizlik listesi çok fazla. ABD faiz oranlarını artırmaya başladı. Her şeyin çok güzel olduğunu söylemek isterdim fakat şu anda dünya ekonomisinde belirsizlik krizi hakim. Krizin dinamikleri bu yıl net belli değil fakat bu 2008’deki gibi derin bir kriz değil. Gelişmekte olan ekonomiler çok yavaşladı. Ülkelerin paralarında istikrarsızlık var. Normal zamanda petrol fiyatlarının düşmesi petrol üreticisi ülkelere zarar verse bile dünya ekonomisine yardımcı olurken, şu anda bu etkinin eskide kaldığı gözüküyor.”

Dr. Sachs, herhangi bir ekonomi için teknoloji geliştirme ve sürdürülebilir kalkınmanın anahtar rolü üstleneceğini dile getirerek, gelişmeye öncülük eden teknoloji olmadan dünya ekonomileriyle rekabet edilemeyeceğini vurguladı. Bu nedenle Bilkent Üniversitesini ziyaret ettiğini belirten Sachs, teknolojiye sahip ülkelerin çevreyi düşünerek kalkınacaklarını, sürdürebilir ekonominin yoluna giren ülkelerin sadece çevreye yardımcı olmayacağını, aynı zamanda ekonomik olarak kendilerine yardımda bulunacaklarını anlattı. Sachs, “Bu, Türkiye'nin bu bölgede lider olmak için gitmesi gereken yöndür. Elbette Türkiye’nin içinde bulunduğu bölgede karışıklık ve savaş var. Savaş ekonomi için korkunç. Barışın mümkün olduğu kadar hızlı sağlanması da ekonomik açıdan çok önemli” ifadelerini kullandı. 

-"Mülteci krizi Türkiye ve Avrupa’da denge bozucu unsur"

Jeffrey Sachs, mülteci krizinin sosyal ve politik olarak Türkiye’de ve Avrupa’da denge bozucu unsur olduğuna işaret ederek, şöyle devam etti: 
"Bu Avrupa’da bir numaralı siyasi bir sorun. Mülteci krizi ile ilgili iki şey söylenebilir. Birincisi insani açıdan bakılırsa, mültecilerin yardıma ihtiyaçları var. Çünkü onlar hayatlarını kurtarmak için kaçıyorlar. Fakat çözüm açısından bakılırsa, tek cevap ‘Suriye’deki savaşı sona erdirmek ve bölgedeki istikrarsızlığı bitirmek’. Bu da diplomatların sorumluluğunda. Eğer savaş bu şekilde devam ederse, daha fazla insan tehlike içinde olacak, daha fazla mülteci olacak ve felaket devam edecek.. Gerçekten Suriye’de devam eden savaşa siyasi bir çözüm bulmak gerekiyor. Ben her zaman tek gerçek çözümün Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nden geçmesi gerektiğini söyledim. Türkiye ve bölgedeki diğer ülkelerin Güvenlik Konseyi’nin destekleyebileceği önerileri getirmeleri gerekir.” 

- "Yoksulluk tarihten bir miras değil"

Dr. Jeffrey Sachs, yoksulluğa ilişkin de “dünyada halen yoksulluğun olması aptalca” değerlendirmesinde bulundu. 
21. yüzyılda ve ileri teknoloji devrinde bu tür sorunların çözüme kavuşturulmasının kolay olduğunu belirten Sachs, "Aşırı yoksulluk devam ediyorsa bize yazıklar olsun. Çünkü bu problemler pratik olarak çözülebilecek şeyler. Yoksulluk bir kader değil ya da tarihten bir miras değil. Biz şu ana kadar bitirmiş olmalıydık”  şeklinde konuştu.

Salgın hastalıkları yok etmek, yoksulluğu bitirmek ve açlığı sona erdirmenin her zaman tartışıldığını hatırlatan Sachs, 40 yıldır bu konulara cevap vermek için çalıştığını ve cevabının "Evet, mümkün" şeklinde olduğunu kaydetti.

Şu anda elektriği olmayan milyonlarca insana solar enerji getirilebilecek teknolojinin bulunduğunu vurgulayan Sachs, "Mesele paramızı nereye harcadığımız meselesidir. Eğer paramızı savaşlara, bombalara ve imhalara harcarsak, elbette yoksulluğu ortadan kaldıramayız. Bunlara harcadığımız parayı, yani trilyon dolarları, yoksullukla mücadeleye harcarsak, yoksulluk sona erecektir " diye konuştu.

Bakmadan Geçme