Arap dünyasında yaşanan devrimlerin çıkış noktası olan Tunus devriminin üzerinden geçen 5 yılda, ülkede özgürlükler, anayasal süreç ve yönetimde daha demokratik demokratik bir sürece girilmesi yönünde ilerleme kaydedilirken, ekonomi ve dış politikada başarılı olunamadığı ifade ediliyor.
AA muhabirine konuşan Tunuslu eski diplomat Tevfik Vennas, "Geçen 5 yıl içinde yönetimin değişmesi, anayasanın hazırlanması, yolsuzluk ve kayırma anlayışı hakim olsa da devlet kurumlarında demokratikleşme sürecine girilmesi alanlarında ilerleme kaydederken istikrarı sağlama ve ekonomiyi güçlendirmede başarılı olamadık" dedi.
Ülkenin dış siyasetinde net bir duruş sergilenmediğine ve bu durumun halk nezdinde umutsuzluğa sebep olduğuna işaret eden Vennas şunları söyledi:
"Tunus dış politikasında yapılan hatalar, en bariz şekilde AB'den imtiyazlı ortaklık alınamamasında ortaya çıktı. İktidarı elinde bulunduranlar, şeffaf olmalı ve mevcut dönemde net bir vizyon belirlemeliler. Yöneticiler, ülkenin geleceğini inşa ediyormuş gibi değil de işleri vekaleten yürütüyormuş gibi davranıyor. Bu da kaosa neden oluyor."
Eski Tunus Kültür Bakanı Mehdi Mebruk, devrim sonrası dönemde sıkıntılı bir demokratik süreçten geçildiğine işaret ederek, "Basın ve ifade hürriyeti alanında yol katettik. Anayasanın yanı sıra parlamento gibi köklü kurumların oluşturulması ve yargının bağımsızlığının sağlanması kazanımlarımız arasında yer aldı" diye konuştu.
Geçen 5 yıl içinde başarısızlıkların da yaşandığına dikkati çeken Mebruk, mevcut siyasi hareketlerin devrimin başarısızlığa uğramaması adına bazı tavizlerde bulunarak eski rejime bağlı isimlerin yönetime geri dönmesine izin verdiğini belirtti.
- "Devrimlere korkuyla bakılıyor"
Devrim sonrası dış ilişkilere değinen Mebruk "Genelde bölgesel ve uluslararası bağlamda devrimlere korku ve şüpheyle bakılır, her zaman onu başarısızlığa uğratmaya çalışan bir kesim bulunur. Tunus'un şartlarında herhangi bir ülkenin komşusu olan ülkelerle iyi ilişkiler kurması zordur" ifadesini kullandı.
Devrim sonrası süreçte terör eylemlerinin arttığını ve kalkınma ile yeni iş fırsatlarının oluşturulması bakımından mesafe katedilemediğini dile getiren Mebruk sözlerini şöyle sürdürdü:
"Başarılı ve başarısız olduğumuz alanlar olmasına rağmen Tunus, içinde bulunduğu Arap dünyasında bir istisna oluşturuyor. Devrimlerin yaşandığı Suriye, Libya, Mısır ve Yemen'de durum Tunus'ta olduğundan çok farklı. Bunda en büyük pay ise terörle mücadele bahanesiyle "polis devletinin" geri dönmesine izin vermeyen sivil toplum kuruluşları ile özgür basına ait."
Tunus Üniversitesi Sosyoloji Öğretim üyelerinden Munsif Vennas ise ifade, gösteri ve toplanma hürriyetinin yanı sıra şeffaf seçimlerin yapılması konusunda başarılı adımlar atılmasına karşılık geçiş sürecinde adaletin tesis edilememesi gibi bazı başarısızlıkların yaşandığını kaydetti.
- Ekonomide istenilen başarı kaydedilemedi
Ekonomik bakımdan istenilen sonuçların elde edilemediğini savunan Vennas, toplum içinde adil bir ekonomik dağılım olmadığını, fakirliğin devam ettiğini ve marjinal grupların durumlarında değişiklik olmadığını dile getirdi.
Siyasi güçler arasında uzlaşma sağlanamadığını, ideolojik ve siyasi çekişmelerin halen devam ettiğini belirten Vennas, 2011'den sonra ortaya çıkan siyaset sınıfının,Tunus halkının durumunu düzeltmekten çok kendi işleriyle meşgul oldukları izlenimi uyandırdığını ifade etti.
Vennas, dış politikada da etkin bir rol oynanamadığını dile getirerek, "Libya krizinde oynadığımız rol bunun en bariz göstergesidir. Yaklaşık 1 yıl süren Libya müzakereleri İsviçre, Almanya, Fas ve İtalya'da geçekleşti. Bu konuda Tunus'un girişimde bulunması gerekirdi. Tunus güçlü ittifaklar üzerine kurulu bir dış politika izlemedi ve bölgede yaşanan krizlere müdahil olmama yolunu seçti" dedi.
Bakmadan Geçme
