Tunus'taki NTP krizi ve Nahda Hareketi

 Tunuslu bazı uzmanlar, koalisyon ortaklarından Nahda Hareketi’nin, genel seçimden birinci parti çıkan Nida Tunus Partisi’deki (NTP) bölünme ve kopuşlardan faydalanarak, siyasi arenada ön plana geçme çabası içinde olmadığını belirtti. 

Tunus'ta ekim ayında yapılan genel seçimde ilk sıraya oturan ancak parti içindeki anlaşmazlıklar nedeniyle yaşanan istifaların ardından mecliste ikinci sıraya gerileyen NTP’deki sorunlar, Nahda Hareketi’nin bu durumdan yararlanma çalıştığı yönündeki iddialara yol açtı.

Başta büyük sansasyona neden olan eski Genel Sekreter Muhsin Merzuk’un istifası olmak üzere ona yakınlığıyla bilinen “Burgibacı” düşünceye sahip çok sayıda milletvekilinin ayrılığı NTP'de büyük sıkıntıların yaşanmasına neden oldu.

Bu ayrılıkların, bazı parti mensuplarının Nahda ile yakınlaşmayı kabul etmemesi ve Cumhurbaşkanı El- Baci Kaid es-Sibsi'nin oğlu Hafız Kaid es-Sibsi’nin “hegemonyasına” karşı çıkmaları sonucu gerçekleştiği ileri sürüldü.

Nahda Hareketi yöneticilerinden Ahmed Galul, NTP'nin yaşadığı krizden seçimde kazanımlar elde etmek veya başka bir amaç gütmek gibi bir niyetlerinin olmadığını belirtti.

Nahda’nın da daha önce NTP gibi zor şartlardan geçtiğini ifade eden Galul, “Bu da Nahda'yı yönetimden çekilmeye, ulusal diyaloğa katılmaya ve bunun sonucu yönetimde ve anayasa yapımında bir taraf olmaya itmişti” dedi. 

Ülkenin içerisinden geçtiği bu döneme ilişkin Galul, siyasi arenadaki konjonktürün bu dönemde hiçbir siyasi gücün tek başına devleti yönetmesine izin vermediğini savundu. 

-“Bu kriz halka değil elit zümreye ait”

Tunus’taki siyasi elitler arasındaki krizin, kökleri Zeynel Abidin Bin Ali dönemine dayanan toplumdaki krizin yansıması olduğunu ifade eden Galul, “Bu kriz halka değil elit zümreye ait. Elit kesim bu krizi, diktatörlük, tekelcilik ve laik devlet ile halk arasındaki ilişkiyi iyileştirme yoluyla çözmeye çalışıyor” diye konuştu. 
Galul, “Bin Ali dönemine son veren halk devrimi sırasında Nahda ile birlikte hareket eden elit zümre ile parti arasında hala karşılıklı çıkar ve siyasi inanç temelindeki ortak bir zemin, söz konusu elitlerin çıkmazdan kurtarılmasını ve devrim sonrası oluşan krizden çıkılmasını sağlayabilir” ifadelerini kullandı.

-      “Bırakın parti kursun gücünü görelim”

Merzuk’un etkili bir parti kurup kuramayacağını konuşmak için henüz erken olduğunu söyleyen Galul, “Bırakalım parti kurulsun, toplumun hangi kesimleri tarafından destekleneceğini, ülkedeki diğer parti ve hareketlerle koalisyon veya ortaklık kurabilme gücünü görelim” diye konuştu. 
Genelde ülkenin siyasi arenasında, özelde ise sol cenahta sorunlar yaşandığını kaydeden Galul, Merzuk’un böyle bir ortamda sol cenaha bir parti sunması halinde birçok zorlukla karşı karşıya kalacağını hatırlattı. 
Bu dönemde Merzuk veya bir başkasının siyasi parti kurup birliğini korumasının kolay olmadığına işaret eden Galul, “Söz konusu parti ülkedeki mevcut oluşumlarla rekabet edebilecek mi?” sorusunu yöneltti. 

- "Nahda ön plana çıkma konusunda istekli değil"

Bazı basın yayın organlarının Nahda Hareketi’ni NTP'nin içinde bulunduğu krizden faydalanmaya çalıştığı şeklinde yansıtmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tunuslu siyaset araştırmacısı Muhammed el-Kayidi, “Nahda Hareketi parlamentoda ön plana çıkma konusunda pek istekli değil. Nahda, NTP’nin tabanına Muhsin Merzuk’un fırsat yakalamasına imkan tanımayacağı güvencesini vermek istiyor” dedi. 

Kayidi, Merzuk’un Nahda’ya kızanları kendi safına çekme fırsatını yakalamak istediğini belirterek, “Bu nedenle Nahda, NTP’ye darbe vurmak isteyen Merzuk’un ayağını kaydırmak için NTP ile derin koalisyonlar kurmaktan uzak durarak, akılcı ve bilinçli davrandı” değerlendirmesinde bulundu. 

- Sol kesimde Nahda ve NTP ilişkisini koparma çabası var

 Nahda Hareketi Lideri Raşid el-Gannuşi’nin NTP Kongresine katılmasının, Cumhurbaşkanı Sibsi’nin oğlu Hafız es-Sibsi kanadına manevi güç kattığını ve Gannuşi’nin devlet adamlığı ile siyasetinin birçok kesim tarafından övgü aldığını kaydeden Kayidi, sol eğilimli basın yayın organlarında El-Habib es-Sıyd hükümeti düşürülerek NTP ve Nahda arasındaki ilişkinin koparılması yönünde yoğun çaba olduğuna işaret etti.
Kayidi, NTP’deki gerilim nedeniyle Merzuk kanadıyla kesin bir ayrım yaşanacağını ifade ederek, “Büyük fikri ve ideolojik farklılıklara sahip insanları bünyesine katması nedeniyle yok oluş tohumları barındıran yeni partinin kalıcı olabileceğini gösteren hiçbir işaret yok” diye konuştu. 
Öte yandan Afrika toplulukları uzmanı El-Munci Abdunnebi ise NTP’nin Fransız değerlerine inanan Frankofon akım ve geleneksel siyasi elitleri bünyesinde barındıran homojen olmayan yapısı nedeniyle yaşanan kopmalar ve istifalara şaşırmadığını söyledi.

- "NTP'den kopuşların sürmesini bekliyorum"
Munci, “Cumhurbaşkanı Sibsi’nin yönetimi oğluna bırakma çabası nedeniyle NTP’den kopuşların sürmesini bekliyorum” dedi. 
Nahda Hareketi’nin, siyasi arenada ön planda olmayı kendi yararına görmediğini ancak kendi arzusuyla değil siyasi arenadaki değişimler nedeniyle parlamentoda öne geçtiğini kaydeden Abdunnebi, “Nahda Hareketi’nin önündeki en büyük zorluk, rakiplerinin kendisine yönelttiği toplumu İslamlaştırma çabasında olduğu iddiasıdır. Sol kesim, Nahda’yı devirmek için genellikle basın yoluyla bu iddiayı yerleştirmeye çalışıyor. Merzuk’ta Nahda’yı toplumu kontrol altına almakla suçluyor” diye konuştu. 

Uzun süredir Eski Genel Sekreter Muhsin Merzuk'un başını çektiği parti içi ayrılık ve kriz ortamının nispeten sükunete kavuştuğu dile getirilirken, Merzuk kanadının parlamento grubundaki milletvekillerini harekete geçirerek, gruptan istifa etme konusunda çalışmalar yürüttüğü ifade ediliyor. Merzuk ayrıca yeni parti kurma çalışmasına gireceklerini açıklamıştı.