Türkiye'de ekmek karneyle verilmişti
Bundan 80 yıl önce 20 Ekim 1942 yılında Türkiye'de ekmek karneye bağlandı. Kişi başına günlük ekmek istihkakı ise yaşa göre belirleniyordu.
Türkiye 2. Dünya savaşına girmediği halde savaşın sıkıntılarını yakından hissetti. Savaş çıkma ihtimaline karşı erkek nüfusun büyük bir bölümünün silah altına alınması ülkedeki buğday üretimini düşürdü.
Bu nedenle un tüketimini kontrol altına almak için ekmek karnesi uygulamasına karar verildi. Mahalle muhtarları hanedeki kişi sayısı kadar karne veriyorlardı. Kişi başı günlük 375 gram ekmek alınabiliyordu. Yedi yaşından küçük çocuklara ise bu miktarın yarısı veriliyordu.
HERKESE EKMEK KARNESİ VERİLDİ
Kişi başına günlük ekmek istihkakı 7 yaşına kadar olan çocuklar için 187,5 gram, 7 yaşından büyükler için 375 gram, ağır işçiler için 750 gram olarak belirlendi. Aile reislerinden alınan beyannamelere göre herkese, adına düzenlenmiş bir ekmek karnesi verildi.
YAŞA GÖRE İSTİHKAK
Aylık olarak düzenlenen bu karnelerdeki fişler bir günlük ihtiyaca karşılık düşüyor, gününde kullanılmayan fişler ertesi gün için geçerli olmuyordu. Ellerinde ekmek karnesi bulunanlar günlük istihkaklarını diledikleri fırından veya tevzi yerlerinden alabiliyorlardı. Karne uygulamasındaki amaç, buğday üretimindeki düşüş nedeniyle ekmek tüketimini denetim altına almak, bazı kişilerin ihtiyaçlarından fazla ekmek almaları dolayısıyla ortaya çıkabilecek sıkıntıları önlemekti. Günlük ekmek istihkakı 7 yaşından büyükler için Nisan ayında 175 grama, mayısta İstanbul’da 150 grama düşürüldü. Haziranda 300 gram olarak belirlendi. Bu uygulama uzun bir süre devam ettikten sonra Eylül 1944’te yeniden 375 grama, Ocak 1945’te 451 grama yükseltildi.
•EROL ÇİMEN
Bakmadan Geçme
