TÜRKSAT 4A uydusu uzaya fırlatıldı

Türkiye'nin yeni uydusu TÜRKSAT 4A, Türkiye saatiyle 23.09'da Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden başarıyla fırlatıldı.

TÜRSKAT 4A uydusunu taşıyan proton roketinin ilk 3 kademesi başarıyla görevini tamamladı.

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Lütfi Elvan, Müşteşar Habib Soluk, Savunma Sanayi Müsteşarı Murad Bayar, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı Tayfun Acarer, TÜBİTAK Başkanı Yücel Altunbaşak, Türksat AŞ Genel Müdürü Özkan Dalbay ve çok sayıda bürokratın uydunun fırlatılışını Baykonur Uzay Üssü'nde düzenlenen törende izledi.

Türk ve Japon mühendislerin ortaklaşa ürettiği TÜRKSAT 4A uydusu, fırlatılışından 5 dakika 47 saniye sonra kapsülden ayrılarak atmosferden çıktı. 

Uydunun fırlatılışının hemen ardından başlatılan sistem testleri başarıyla gerçekleştirildi.

İlk sinyal 9 saat sonra

Fırlatmadan 9 saat 13 dakika sonra ilk sinyalin alınması planlanan uydu, "50 derece doğu" boylamına yerleştirildikten sonra bu boylamda yaklaşık 3 ay kalacak. İstasyonlar aracılığıyla tüm yörünge ve alt sistem kontrolleri gerçekleştirilecek uydu, daha sonra "42 derece doğu" boylamındaki yörüngesine yerleşerek, ticari faaliyetlerine başlayacak. Uydunun kontrolü, Gölbaşı Uydu Yer İstasyonu'na devredilecek ve buradan gönderilecek komutlarla uydu yaklaşık bir ay boyunca  performans testlerine tabi tutulacak.

Mevcut Türk uydularına göre daha güçlü sinyal kalitesine sahip olan TÜRKSAT 4A uydusunun manevra ömrü 30 yıldan fazla olacak.

İlk sinyal 9 saat 13 dakika sonra alınacak 

Fırlatmadan 9 saat 13 dakika sonra ilk sinyalin alınması planlanan uydu, "50 Derece Doğu" boylamına yerleştirildikten sonra bu boylamda yaklaşık 3 ay kalacak. Kontrol istasyonları aracılığıyla tüm yörünge ve alt sistem kontrolleri gerçekleştirilecek uydu, daha sonra "42 Derece Doğu" boylamına yerleşecek.

Fırlatılıştan hemen sonra uydunun kontrolü, Gölbaşı Uydu Yer İstasyonu'na devredilecek ve buradan gönderilecek komutlarla uydu yaklaşık bir ay boyunca performans testlerine tabi tutulacak.

2340 Mhz band genişliğinde ve 3800 kg ağırlığındaki Türksat 4 A uydusunu uzaya Rusya üretimi Proton M füzesi taşıyacak. İletişim uydularının uzaya gönderilmesinde kullanılan 9673 kilogramlık Proton M füzesi,  fırlatmadan 9 saat 13 dakika sonra uydudan ayrılacak. Proton, ilk kez bir Türk uydusunu uzaya taşıyacak.

Uzay şartları oldukça ağır. Uydunun güneş gören yüzü artı 200 dereceye kadar ısınırken, güneş görmeyen tarafı sıfırın altında 200 dereceye kadar soğuyabiliyor. Türksat 4 A’nın bu şartlar altında 30 yıl arıza vermeden çalışması planlanıyor.

Türksat 4 A ile ne değişecek?

Türksat 4 A ile birlikte uzayda uydu sahibi 30 ülkeden biri olan Türkiye’nin uydularının sayısı 4’ü aktif olmak üzere 5’e yükselecek.

İlk sinyal 9 saat 13 dakika sonra alınacak 

Fırlatmadan 9 saat 13 dakika sonra ilk sinyalin alınması planlanan uydu, "50 Derece Doğu" boylamına yerleştirildikten sonra bu boylamda yaklaşık 3 ay kalacak. Kontrol istasyonları aracılığıyla tüm yörünge ve alt sistem kontrolleri gerçekleştirilecek uydu, daha sonra "42 Derece Doğu" boylamına yerleşecek.

Fırlatılıştan hemen sonra uydunun kontrolü, Gölbaşı Uydu Yer İstasyonu'na devredilecek ve buradan gönderilecek komutlarla uydu yaklaşık bir ay boyunca performans testlerine tabi tutulacak.

2340 Mhz band genişliğinde ve 3800 kg ağırlığındaki Türksat 4 A uydusunu uzaya Rusya üretimi Proton M füzesi taşıyacak. İletişim uydularının uzaya gönderilmesinde kullanılan 9673 kilogramlık Proton M füzesi,  fırlatmadan 9 saat 13 dakika sonra uydudan ayrılacak. Proton, ilk kez bir Türk uydusunu uzaya taşıyacak.

Uzay şartları oldukça ağır. Uydunun güneş gören yüzü artı 200 dereceye kadar ısınırken, güneş görmeyen tarafı sıfırın altında 200 dereceye kadar soğuyabiliyor. Türksat 4 A’nın bu şartlar altında 30 yıl arıza vermeden çalışması planlanıyor.

Türksat 4 A ile ne değişecek?

Türksat 4 A ile birlikte uzayda uydu sahibi 30 ülkeden biri olan Türkiye’nin uydularının sayısı 4’ü aktif olmak üzere 5’e yükselecek.

Türksat 4 A, Türk mühendislerin de üretiminde yer aldığı ilk Türk uydusu olma özelliği taşıyacak. Türksat 4 A ve 4 B’nin üretiminde görev alan 15 Türk mühendis bu uyduların uzaya fırlatılmasının ardından Türkiye’de  Uydu Montaj Entegrasyon ve Test Merkezinde göreve başlayarak yerli Türksat haberleşme uydularının üretiminde görev alacak.

Türksat 4 A uydusu ile Türkiye’nin uydu filosunda ilk defa yeni teknoloji olan Ka Bant frekansı yer alacak. Bu sayede daha önce ulaşılamayan Afrika’nın Sahra altı kısmına da televizyon yayınlarını ulaştırma imkanı kazanılacak. Ka- bant aracılığıyla kapsama alanlarına küçük daireler şeklinde yayın indirilerek, daha yoğun ve etkin yayın imkanı sağlanacak. Böylece internet erişim maliyetleri de düşecek. Tüksat 4A uydusunda yayıncılık hizmetlerinin yanı sıra askeri amaçlı uydu yayınlarına da imkan verilebilecek.

Türksat 4 A uydusu, Türkiye’nin haberleşme kapasitesini 3 kat arttıracak projenin önemli parçalarından birini oluşturacak. Bu uydu, iletişimin yanı sıra, Çin’in batı bölgelerinden İngiltere’nin doğusuna kadar Türkiye, Avrupa, Orta Asya, Yakındoğu ve Afrika dahil geniş bir bölgeye televizyon yayınlarının aktarılmasını sağlayacak.  Böylelikle, Türk televizyon ve radyo kanallarının yayınları Avrupa ve Asya’nın ardından Afrika’yı da kuşatacak.

Türkiye'nin uydu filosu 

Dünyada uydusu olan 16'ıncı, Avrupa'da da 6’cı ülke konumundaki Türkiye, uzay ve haberleşme serüvenindeki ilk adımlarını 1990’lı yılların başlarında attı.

1988 yılında yapılan fizibilite çalışmalarıyla Türkiye'nin özellikle yurtiçi televizyon yayınları ve haberleşmesini kendi uydularıyla yapmasının daha ekonomik olacağına karar verildi. Bunun üzerine uzaya uydu gönderebilmek için 1990 yılında ihaleye çıkıldı.

TÜRKSAT adı verilen uydu serisinden ilk ikisinin yapımı için 315 milyon dolarlık ihale çerçevesinde Fransız  Aerospatiale firması ile "Türksat Milli Haberleşme Uyduları" sözleşmesi imzalandı.

1993 yılında ilk Türk uydusu Türksat 1A imal edildi, ancak ocak 1994’teki fırlatma sırasında rokette arıza meydana geldi. Türksat 1A, Güney Amerika'daki Fransız Guyanası'nda bulunan Kourou üssünden fırlatılışından kısa süre sonra infilak etti ve parçalanarak düştü.

Bunun üzerine Türkiye, ikinci uydu Türksat 1B'nin üretim sürecinin hızlandırılmasını ve imalatının birkaç ay içerisinde bitirilmesini sağladı. Türksat 1B, 11 Ağustos 1994 tarihinde Fransız Guyanası'ndan fırlatıldı ve 42 derece Doğu yörüngesine başarıyla yerleştirildi.

Sigorta kapsamında olan ve fırlatılışı başarısızlıkla sonuçlanan Türksat 1A'nın yerine ise  üretici firma tarafından yeni bir uydu üretildi. Türksat 1C adı verilen bu uydunun kapsama alanı Türkiye'nin isteği üzerine daha da genişletildi ve 10 Temmuz 1996 tarihinde başarıyla uzaya fırlatılarak 31.3 derece Doğu yörüngesine yerleştirildi.

Türkiye’nin ilk uydusu olan Türksat 1 B’nin hizmet süresi 2006 yılında, Türksat 1 C’nin hizmet süresi ise 2010'da sona erdi.

7 Kasım 1996’da Türksat uydularını üreten Aeorspatiale ve Türk Telekom arasında Eurasiasat'ın kuruluş anlaşması imzalandı.

15 Kasım 1996’da Eurasiasat, Türksat 2A uydusunun yapım ve servislerinin pazarlanmasından sorumlu olmak üzere faaliyete geçti.

11 Ocak 2001’de Eurasiasat şirketi tarafından yaptırılan Türksat 2A (Eurasiasat 1) uydusu Güney Amerika'daki Kourou Üssü'nden Ariane 4 roketiyle uzaya fırlatıldı.

22 Temmuz 2004’te uydu haberleşme hizmetlerinin yeni bir şirket altında yürütülmesi amacıyla Türksat A.Ş. kuruldu.

10 Şubat 2006’da Alcatel firmasıyla yapılan anlaşma gereği  Türksat 3 A uydusunun üretimine başlandı. 13 Haziran 2008’da Türksat 3 A uydusu Fransız Guyanası'ından Ariane 5 roketiyle fırlatılarak 42.0° Doğu yörüngesine – Türksat 1 C’nin bulunduğu lokasyona yerleştirildi.

Türkiye’nin diğer uydularına kıyasla daha yüksek kullanım kapasitesine sahip olan Türksat 3A uydusu, hem uydu haberleşme hizmetleri hem de Avrupa, Türkiye ve Orta Asya üzerinden doğrudan TV yayınları için kullanılmaya başladı. Kapsama alanları arasında yüksek anahtarlama kabiliyetine sahip olan Türksat 3 A bu özelliği ile uydu filosuna büyük bir esneklik getirdi.

Türkiye, uydu filosunu genişletme yönündeki atılımlarını  2011 senesinde başka bir boyuta taşıdı. Japon Mitsubishi Electric Corporation firmasıyla Türksat’ın yeni haberleşme uyduları 4 A ve 4 B’nin üretimi için anlaşma imzalandı.

Üretiminde Türk mühendislerin de yer aldığı Türksat 4 A’nın uzay yolculuğu bugün başlıyor.

TV yayıncılığına ilave olarak Ka bantta firmalara ve ev kullanıcılarına data ve internet hizmetleri sunacak olan Türksat 4 B’nin de yılın ikinci çeyreğinde uzaya fırlatılması planlanıyor.

2019 için hedef 7 uydu 

Türkiye’nin uzay serüveninin bir sonraki aşaması ise yerli haberleşme ve gözlem uydularının üretilmesi olacak. TÜRKSAT-4A ve TÜRKSAT-4B projesinin uydu üretim teknolojisi transfer programına katılan Türksat mühendisleri, kurulum çalışması halen devam etmekte olan Uydu Montaj, Entegrasyon ve Test (UMET) tesislerinde başta TÜRKSAT-5A (Peykom-1) olmak üzere Türkiye'nin kendi haberleşme ve gözlem uydularını üretecek.

Türksat 5A uydusu % 25 oranında yerli kaynaklarla üretilecek. Türksat 6A haberleşme uydusunun ise, Ankara Kazan’da yer alan TAI tesislerinde üretilmesi planlanıyor. Türksat 7A ve Türksat 7B haberleşme uyduları da tamamen yerli kaynaklarla Türkiye’de üretilecek.

TÜRKSAT 5A uydusunun 2015 yılının başlarında, diğer uyduların ise 2017 ve 2019 yıllarında uzaya fırlatılması öngörülüyor.

Böylelikle, Türkiye 2019 senesinde en az 3’ü yerli üretim olan, toplam 7 uydudan oluşan bir uydu filosuna sahip olacak. Bu uydu filosu sayesinde Türkiye, Güney Amerika, Kuzey Amerika'nın doğusu, Avrupa, Asya ve Afrika'nın tamamı ile Avustralya'nın batısını kapsama alanına katarak, dünya nüfusunun yüzde 91'ine kendi uyduları aracılığıyla erişim imkanına kavuşacak.