Yapay zeka çevirileri yeterli mi? Konya'daki tercümandan kritik uyarı

Konya’da 13 yıldır tercümanlık yapan Hüseyin Çeliker, özellikle resmi evrak çevirilerinde yapılan küçük hataların büyük mağduriyetlere yol açtığını söyledi. Çeliker, yapay zekanın çeviri alanında kolaylık sağladığını ancak yeminli tercümanlığın yerini tutamayacağını belirtti.

Başta Arapça, Fransızca, Osmanlıca, Farsça ve İngilizce olmak üzere birçok dilde tercümanlık hizmeti verdiklerini ifade eden Çeliker, tercümanlığın uzmanlık gerektiren bir meslek olduğuna dikkat çekti. Özellikle resmi belgelerde yapılan tek harflik yanlışların ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirten Çeliker, yeterli dil bilgisi ve Türkçe hakimiyeti olmadan yapılan çevirilerin çoğu zaman kurumlar tarafından kabul edilmediğini söyledi.

‘TÜM DİLLERİN TERCÜMANLIĞINI YAPIYORUZ’

Tercüman Hüseyin Çeliker, kendini şu şekilde tanıttı: “Görevime Diyanet İşleri Başkanlığı’nda müfettiş olarak başladım, daha sonra başmüfettişlik yaptım. 3 buçuk yıl Hollanda’da Din Hizmetleri Ateşeliği, 13 yıl Konya Karatay Üniversitesi’nde İslam Hukuku ve Arapça hocalığı görevini yerine getirdim. Özel İslam Hukuku dersi verdim. Arapça Mütercim Tercümanlık Bölümünü kurdum. 2024 yılının sonunda oradaki görevimi tamamladım.

Rampalı Tercüme adında tercümanlık büromu açtım. O yıllarda savaştan kaçan Suriyeli vatandaşlar ülkemize gelmeye başlamıştı. Rampalı Çarşı’da bir tercüman vardı ve yeterli değildi. Böyle bir meslek yapmak aklımda değildi. Hala Rampalı Çarşı’nın en üst katında çalışmalarımı sürdürüyorum. 13 yıldır bu işi devam ettiriyorum. Başta Arapça, Fransızca, Osmanlıca, Farsça ve İngilizce olmak üzere tüm dillerde tercümanlık yapıyoruz.”

‘HERKESİN YAPABİLECEĞİ BİR İŞ DEĞİL’

Tercümanlık yapmak için gerekli bilgi birikimine sahip ve Türkçeye hakim olmak gerektiğini vurgulayan Çeliker, “Konya’da çok sayıda tercümanlık bürosu var. Hatta şu anda biraz Türkçe bilen Suriyeli ve Iraklı vatandaşlar, büro açtılar. Ama tecrübeleri yok ve Türkçeleri yetersiz. Tercüme yapabilmek için Türkçeye ve kurallarına hakim olmak gerekir. Gerekli belgelerin tercümesi için bu tercümanları tercih eden insanlar genellikle pişman oluyorlar. Çünkü belgeleri kabul edilmiyor. Mağdur oluyorlar. Yapılacak bir harflik hata kişinin hayatına mal oluyor. Bu kişiler mağdur olduklarında karşılarında herhangi bir muhatapta bulamıyorlar, bize geliyorlar. Bizlerin vergisi, gideri, bürosu var. Tercümanlık herkesin yapabileceği bir iş değil.” dedi.

‘ADI ÜSTÜNDE YAPAY ZEKA’

İnternet ve yapay zeka konusuna değinen Çeliker, “İnternet büyük bir kolaylık. Yapay zeka da yaygınlaştı. Ama adı üstünde yapay zeka. Bizim çevirimizle aynı olmuyor. Yüzde yüz doğru bir çeviri olmuyor. Noter veya yeminli tercüman imzası istemeyen kişiler buradan çevirilerini halledebiliyorlar. Ama yeminli tercüman imzası isteyen vatandaşlar mecburen bizlere geliyorlar. Bunun dışında işi olanlar için iyi bir teknoloji, yararlanmakta fayda var.” şeklinde konuştu. 

‘TAVSİYE ÜZERİNE GELİYORLAR’

Çeliker, sözlerini şu şekilde tamamladı: “Üniversitede okuyan öğrencilerimiz staj yeri bulmakta zorlanıyorlar. Ben her yıl en az 6 öğrenciyi stajyer olarak alıyorum. 60’ın üzerinde öğrenci burada staj yaptı ve kendi bürosunu açtı. Buraya kim gelirse gelsin işini çözmek için elimizden geleni yapıyoruz. Bu hayatta her şey para değil, işimizi severek yapıyoruz. İnsanların buradan ayrılırken güler yüzle gitmesi bizim için çok önemli. Müşterilerimiz de hep tavsiye üzerine gelirler.”