Yine Baz Puan sarmalı mı?
Prof. Dr. Fatih Mehmet Öcal
2025 yılının son Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında TCMB beklentileri boşa çıkarmayarak bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %1.5 (150 baz puan) düşürerek %38 indirdi. Para Politikası Kurulu bunun yanında gecelik vadede borç verme faiz oranını %42,5’ten %41’e, gecelik vadede borçlanma faiz oranını da %38’den %36,5’e indirdi. PPK kamuoyuna yaptığı açıklamada enflasyonun ana eğiliminde Eylül ayında yükseldikten sonra Ekim ve Kasım aylarında birazda olsa düşüş meydana geldiği, ayrıca üçüncü çeyrekte dönemlik büyümenin beklentilerin üzerinde gerçekleştiği, son çeyreğe ilişkin öncü göstergelerin ise talep koşullarının dezenflasyon sürecini desteklemeye devam ettiğine işaret ettiği belirtildi.[1] Keşke, piyasada alış verişi yapılan tüm hammadde, ara mal, mal ve hizmetlerin fiyatları, TCMB tarafından metinde belirtildiği gibi geleceğe yönelik iyimserlik sinyalleri verseydi. Çünkü TÜİK tarafından açıklanan enflasyon verileri başta olmak üzere resmi kurumların hemen tamamına yönelik, bir güvensizlik ortamı oluştu. Çünkü sağlık ve adli kurumlardakiler dışında kalan başta emekliler, asgari ücretle istihdam edilenler olmak üzere kamu çalışanlarının tamamının (memur, işçi, hizmetli, öğretmen, akademisyen gibi) gelirleri reel olarak azaldı. Salt kamu kesimi değil, özel sektörde çalışanların maaşlarının belirlenmesinde yine TÜİK verileri dikkate alındığından, onlarında harcama gücünün azaldığı açıktır. O zaman hemen şu soru akla gelmektedir, gelirleri azalan kesimin payları kimlerin cebine aktı?
TCMB’nin politika faizini %1.5 düşürmesi ve açıkladığı nedenlerin tatmin edici olmadığı da su götürmez bir realitedir. Citibank’ın konuyla ilgili görüşleri aşağıdaki gibidir:
“ABD'li banka Citi'den TCMB'ye uyarı: Hata payı çok az
ABD’li banka Citi, TCMB’nin politika faizini 150 baz puan indirerek yüzde 38’e çekmesini “daha detaylı açıklama gerektiren büyük bir adım” olarak değerlendirdi. Banka, enflasyon görünümünün zorlu olduğuna dikkat çekerek para politikasında hata payının çok az olduğunu vurguladı.
TCMB dün yılın son Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini 150 baz puan indirerek yüzde 39,5’ten yüzde 38’e çekmesinin ardından ABD'li banka Citi'den karara ilişkin değerlendirme geldi.
Citigroup analistleri, TCMB’nin perşembe günkü büyük faiz indiriminin bir açıklama gerektirdiğini belirterek, para politikası kurulunun hata payının çok az olduğu uyarısında bulundu.
PKK karar metninde geçen ay olumlu seyreden enflasyona atıfta bulunurken Citi ekonomistleri İlker Domac ve Gültekin Işıklar, bu iyileşmenin daha çok gıda fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığını, ancak "güvensiz enflasyon beklentileri ve zorlu enflasyon görünümü göz önüne alındığında" indirimin daha ayrıntılı bir gerekçelendirmeye ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Notta ayrıca "TCMB'nin 2026'da daha fazla gevşeme politikası uygulamaya hazırlanmasıyla birlikte, enflasyon düşürme sürecinin güvenilirliğinin piyasa katılımcıları tarafından daha fazla incelemeye tabi tutulacağına ve politika kaymasına çok az yer bırakacağına inanıyoruz" değerlendirmesi yapıldı.
Enflasyon ve faiz tahminlerini paylaştı
Citi yıllık enflasyonun bu yıl sonunda yüzde 32 olacağı tahminini paylaştı.
Bankanın gelecek sene için enflasyon tahmini yüzde 23 olurken risklerin yukarı yönlü olduğu belirtildi.
Kurumun 2026 yıl sonu politika faizi tahmini ise yüzde 28.” [2]
ABD orijinli Citibank’ın meraklı ve şüpheci yaklaşımı yetkililerimiz tarafından önemsenmeli ve kamuoyu bilgiye doyurucu dayalı açıklamalarla tatmin edilmelidir. Hükümet ne kadar farkındadır bilemiyorum ancak, toplumun çok büyük kesiminin (emekli, memur, asgari ücretli, öğretmen, akademisyen, küçük esnaf, KOBİ’ler), ekonomik durumu, açıklanan resmi verilerin aksine gittikçe kötüleşmektedir. Muhalefetin facia hatalarına rağmen, halkın memnuniyetsizliği artmaktadır.
