Yıldönümünde Lozan
Lozan Antlaşması ile Osmanlı kökenlerimizden bir nevi koparılarak hezimete uğradık. Osmanlı toprakları daralarak yeni sınırlar çizildi.
Şu an da sorun olan Musul, Kerkük, Kıbrıs sorunları o zamandan kıvılcımlanmaya başladı. Hilafetin kaldırıldığı ile alakalı da şu metinler dikkat çekiyor. İngiliz heyetinin başkanı Lord Gurzon, Lozan'da İsmet Paşa'nın müşaviri sıfatını haiz bulunan Hayim Naum efendiyi çağırarak "Daha önceki taahhütlere uygun olarak hilafet ilga edilmediği takdirde sulhun gerçekleşemeyeceği"ni söylediği bazı kaynaklarda yer alıyor. Bunun yanı sıra anlaşma ile Musul Kerkük, Süleymaniye kaybedildi. İngilizlere verilen bölgeler hakkında İnönü yıllar sonra verdiği demeçte "İngilizlerin istediğini hallettim, yani verdim tavizi orada" dedi. Hatay sınırlarımız dışında bırakıldı. Fakat Hatay halkının isteği ile 1938 yılındaki görüşmelerle Türk Cumhuriyeti olarak bağımsızlığını kazanarak 1939'da Türkiye'ye katıldı. Batı Trakya, Mısır Libya Sudan ve Onikiada elimizden alınarak Avrupalı devletlere pay edildi. Ve Türkiye heyeti de bu haklardan göz göre göre vazgeçti. Lozan Antlaşması ile ilgili en sıkıntılı konu ise Boğazlar Sorunu’ydu. Çanakkale Boğazı'nda, Marmara Denizi'nde ve Karadeniz Boğazı'nda, denizden ve havadan, barış zamanında olduğu gibi savaş zamanında da, geçiş ve gidiş-geliş serbestliği ilkesini kabul ve ilan etmekte görüş birliğine varıldı. Türkiye bu maddeyle kıyıdan neredeyse 10 km alana asker sokmamaya söz verdi.
Mustafa Çimen / YENİ HABER
