Her sene olduğu gibi bu sene de Kasım ayının gelmesiyle birlikte gözler yine asgari ücret ve emekli maaşlarına çevrildi. Yine aynı şekilde komisyonlar kurulacak, toplantılar yapılacak, herkes bu konuyu konuşacak.
Ama ben bu durumu yıllardır bir türlü anlayamadım.
Türkiye’de enflasyon oranları resmi kurumlarımızca açıklanıyor ve zamlar da enflasyon oranına göre şekilleniyor.
Hal böyleyken sürekli komisyonlar toplayıp, 300 lira 500 lira için asgari ücreti günlerce konuşmak hiç anlamlı değil.
Türkiye’de açıklanan enflasyon eğer yüzde 30 ise maaşları yüzde 30 artırırsınız. Bilemediniz birkaç bin TL iyileştirme daha yapar geçersiniz. Bunu böyle günlerce tartışacak bir durum göremiyorum ben ortada.
Nihayetinde son kararı da Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan veriyor zaten.
Ama emekli maaşında durum daha farklı. Bu sene özellikle emeklilerle ilgili alınacak karar çok büyük öneme sahip olacak.
Son rakamlara göre şuanda Türkiye’de 27,5 milyon prim ödeyen çalışan, 18 milyon emekli var.
Ülkemizdeki emeklilerin çok büyük bir kısmı sadece emekli maaşıyla yaşayan kesimden oluşuyor. Ama 18 milyon emeklinin içinde bir kısmı ise emekli maaşına ihtiyaç duymayan, mecburen emekli olup maaş alan, gününden önce emekli olan insanlardan oluşuyor. EYT’liler de bu bahsettiğim zümrede. İnsanlar doğal olarak kazanılmış bir hak olan emekliliğin sonunda maaşını mutlaka almak istiyor.
Hal böyle olunca da emekli maaşının bütçede oluşturduğu yük inanılmaz yüksek kalıyor. Dolayısıyla maaşlar da düşük kalıyor. Şuanda sadece 23.500 lira emekli maaşı alan ve başka geliri olmayan bir insanın hayatını idame ettirme şansı da kalmıyor.
O sebeple devletimizin kesinlikle bir düzenlemeye gitmesi gerekiyor. Ben özellikle EYT’den sonra uygulanan politikanın doğru olduğunu düşünmüyorum.
Devletimizin, emekli olup başka iş yapmayanlar, yaşı 60’ın üzerinde olanlar, bir de çok prim yatıranlarla ilgili düzenleme yapması gündemde.
Bu düzenleme bana da makul geliyor.
Bir insanın eğer gün sayısı fazlaysa, eğer devlete daha çok prim yatırmışsa, onun emekli maaşının daha yüksek olması en doğru olanıdır.
İkinci olarak, özellikle 60 yaşın üstünde olan ve çalışmayan emeklilere de bir refah payı verilmesi daha adil olacaktır.
Bu düzenleme yapılmadan emeklilerin halinin düzeltilmesi pek mümkün görünmüyor. Tüm emeklileri aynı torbaya atıp, hepsine aynı oranda uygulanacak bir zam hem hiç kimseyi mutlu etmeyecek hem de ekonomiye inanılmaz yük bindirecek.
O sebeple özellikle prim gün sayısı, yaş kriteri, ek iş yapılıp yapılmadığı kriteri mutlaka getirilmeli.
Emekli maaşlarının da asgari ücret düzeyinde, en kötü asgari ücrete yakın seviyede olması mutlaka sağlanmalı.
Ben asgari ücret beklentimi 37-28 bin TL seviyesinde tutuyorum, o zaman emekli maaşlarının da en kötü 35 bin TL olması daha adil olacaktır. Gönül ister ki çok daha fazla imkan olsun ama EYT’nin ekonomiye verdiği tahribat ortada.
Bunun belki siyasi sebepleri vardı, belki o zaman için kültürel-sosyolojik sebepleri vardı, yaşandı geçti…
Türkiye, EYT’yi de asgari ücreti de emekli maaşlarını da karşılayacak derinliğe sahip güçlü bir ülke.
Yeter ki kaynaklarımızı doğru kullanıp, fona ya da açgözlülere paralarımızı kaptırmayalım.