Cem Ali Yaman

Haksız eleştiri gizli hayranlıktır!

Cem Ali Yaman

Bu söz şahsıma ait olmayıp Cengiz Aytmatov tarafından ifade edilmiş bir aforizmadır. İddianın gerçekliliği ya da tutarlılığı üzerinden derin bir araştırma yapmadım yapılmışa da rastlamadım. Fakat söyleyenin hatırına binaen sözün zihnimde bıraktığı etkiyi sosyal zeminde değerlendirerek bir aktarımda bulunmak isterim. Malum elinde çekiç olan herkes herkesi çivi gibi görmektedir anlayışı bir sosyal çözülmeyi ortaya koyduğu gibi Haksız Eleştiri Gizli Hayranlıktır mottsu da çekiç ile çivinin münasebetini ortaya koyacaktır meseleyi hendekten atlatırcasına kaleme aldığımın farkındayım.

Şimdi gelelim eleştirilerimize cevap her şey evet insan tabiatındaki bilme öğrenme algılama sürecini bu yüzyılda eleştiri, reddetme, yok sayma, görmezlikten gelme, beğenmeme, örseleme, karalama, incitme, can yakma parametrelerinde sürdürüyor olduğunu her birimiz içtimai hayatta gözlemleyebiliyoruz. Her şeyi bilen narsizm temelli halimiz sürekli karanlığa küfrediyor pek azımız aydınlığa mum yakıyor. Bir masa etrafında kurup yıktığımız devlet sistemi bir çay yudumunda kazanılıp kaybedilen şampiyonluklar ben olsaydımla başlayan sitemkar cümleler hasetten beslenen iğneleyici başarı antitezleri ilahi gücün kanunlarını amiyane sorgulayış toplumsal benliğimizde yetersizlik duygumuzla nefeslenmeye devam ediyor. Gel kardeşim öyleyse işin ucundan birde sen tut diyenlerin sayısı azaldı. Tutanların sayısı da bir bir azalıyor. İlk öğretimden liseye hatta üniversiteye varan bir beğenmemezlik hastalığı sardı. Kimse kimseyi beğenmiyor. Öğrenci öğretmeni öğretmen veliyi veli okulu akademisyen üniversiteyi hatta şehri beğenmiyor ikamet adresini farklı bir ile aldırmak suretiyle eleştirisine meşru bir zemin oluşturuyor. Efenim belki de şuan beni okuyan eleştirmenler gibi hatta okumadan eleştirebilenlerden gibi bir çıkmazın içerisindeyiz. Evlat babayı eleştiriyor baba karısını eleştiriyor karısı kocasını eleştiriyor toplum aileyi eleştiriyor aile birey olmayı eleştiriyor ahlaklı olanda ahlaksız olanda eleştiriliyor veya eleştiriyor. İmam cemaati eleştiriyor cemaat.....

Sözün hülasası herkes hepimiz eleştiriyoruz. Peki işin hayranlık kısmı nerede?

Cengiz Aytmatov iyi bir romancı ve dolaylı olarak iyi bir psikanalizci. Yani bu aforizmayı söylemek için söylemiş olamaz. Yukarıda bir dizi eleştiri ortaya koyarken haksız olanlarına dikkat çekmeye çalıştım. Eleştirinin yapıcılığına inancımızda ihtiyacımızda tartışılmasız kabulümüzdür. Bu aforizma ile tanıştıktan sonra bilincimin bir noktasına hayranlık şüphesi dokundu.  Sahi insanoğlu haksız eleştirisinde gizli bir hayranlık duygusu taşıyor muydu. Celladına aşık olanları yaşadığı temel travma, Haksız eleştiri yapanların duyduğu gizli hayranlık ile de izah edilebilir miydi? En başta narsistik bir kendilik hayranlığı. Ya da ulaşamamanın kendisinde olmayana yönelttiği kedi ciğer paradoksu gibi bu söz zihin dünyamda daha çok irdelenecek gibi duruyor. Fakat iyi olan bir şeyi eleştirirken yaşadığım duygularımı yeniden fark etmeme katkı sağladı. Sahiden eleştirdiğimiz özellikle haksız yere olanı bizdeki bir noksanlığın eksikliğinden doğmuş haset olabilir midiye samimi bir soru yönelttim kendime? İçimden bir ses hayranım hayransın hayranlar üçgeninde tepinip duruyor Hadi bakalım çıkın şimdi işin içinden…

Yazarın Diğer Yazıları