Ömer Tokgöz

Alternatif Halk Üniversitesi: Konya Aydınlar Ocağı

Ömer Tokgöz

Bir şehrin kültür hayatını yalnızca üniversiteler, belediyeler veya resmî kurumlar ayakta tutmaz. Bazen gönüllü insanların kurduğu sivil yapılar da bir şehrin hafızasını diri tutar. Konya Aydınlar Ocağı bu kurumların en önemlilerinden biridir. Kültür alanında gönüllü olarak bir araya gelen STK dediğimiz sivil oluşumların önemli bir yeri vardır. Aydınlar Ocağı ve Türkiye Yazarlar Birliği gibi sivil toplum kuruluşları; kentlerin kültür hayatını canlı tutma, milli ve manevi değerleri savunma ile fikri dayanışma sağlama işlevlerini yerine getirirler. Şehrin tarihine, edebiyatına ve sanatına sahip çıkarak yerel kültürel kimliği güçlendirirler. Şehirdeki kitlesel buluşmalar, imza günleri ve anma programları düzenlerler. Programlara katılan her kuşaktan insanların bir araya gelmesine katkı sunarlar. Geleneğimizde var olan kadim sohbet geleneğine dayalı ilim ve fikir sohbetleri gerçekleştirirler. Yerel, bölgesel ve dünya meseleleri üzerine entelektüel görüşler bildirerek toplumu aydınlatırlar.

İlk Tanışma (1999)

Aydınlar Ocağı, Türkiye Yazarlar Birliği ve YAZKO gibi kuruluşların varlığından 1980’li yıllarda İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesinde okurken haberdar olmuştum. MTTB Feriköy Konya öğrenci yurdunda kaldığım günlerde 1982-83 yıllarına ait TYB Kültür Sanat yıllığını okumuştum. Konya Aydınlar Ocağı ve değerli başkanı Dr. Mustafa Güçlü ile tanışmam 1999 yılı seçimlerinin şafağında nisan ayında gerçekleşti. Memur Sen Konfederasyonuna bağlı o zamanki ismiyle Kamu Büro-Sen şimdiki Büro Memur-Sen Genel Başkan Vekili/Yardımcısı olarak siyasal partiler araştırmasını yürütüyordum. Bu doğrultuda Ankara’dan gelerek basın toplantısı düzenlemiş, medya kuruluşlarını ve Konya’daki bazı siyasi parti il başkanlıklarını da ziyaret etmiştim. Bu ziyaretlerden birinde Büyük Birlik Partisi Konya İl Başkanlığında tevafuken misafir olarak bulunan Dr. Mustafa Güçlü ile tanıştım. Araştırma konusu ile ilgilendi ve Konyalı olmam hasebiyle kifayet miktarı sohbet ettiğimizi hatırlıyorum.

İkinci Kesişim: Meslek Seçimi Semineri ve ÖSS Tercih Semineri

Dr. Mustafa Güçlü ve Aydınlar Ocağı ile ikinci tanışmamız ise çalışmakta olduğum İŞKUR Konya İl Müdürlüğünde gerçekleşti. 2003 yılı ÖSS sonuçlarının bugünlerde olduğu gibi açıklandığı bir zaman dilimindeydik. Bu evrede yürütmekte olduğumuz tasarımı bana ait ÖSS Tercih Danışma Merkezi çalışmaları basında yoğun ilgi görmüştü. Mustafa Güçlü acizane bendenizi ziyarete gelerek çalışmalar hakkında doğrudan bilgi aldı. Konuyu çok önemsediğini vurguladı. Üniversite ve bölüm tercihi aşamasındaki kızının Bildemer-2000 yetenek testine katılması ve üniversite tanıtım kataloglarını incelemesini talep etti. Meslek seçimi konusunda uzman olarak meslek seçimi ve ÖSS tercihleri bakımından bireysel görüşme yapılmasını istedi. Zaten hedefleri olan, ilgi ve yetenekleri yüksek sonuç veren, ÖSS puanı yüksek olan lise mezunu genç kızla yararlı bir bireysel görüşme yaptık.

Alternatif Halk Üniversitesi: Konya Aydınlar Ocağı

Meslek seçiminin önemi, ÖSS tercihleri ve yetenek testleri uygulama alanında bendeniz ÜNTV, KONTV, KTV gibi yerel TV’lerde röportaj vermiş ve canlı yayınlara çıkmıştım. Bu yayınlarda kariyer danışmanı olarak sunduğumuz İş ve Meslek danışmanlığı hizmetleri, Meslek Danışma Merkezindeki meslek tanıtım dosyaları ve üç haftalık ÖSS Tercih Danışma Merkezi çalışmalarını anlatmıştım. Bu hizmetleri medyadan gören Dr. Mustafa Güçlü aynı semineri Konya Aydınlar Ocağında üyelerimiz için yapabilir miyiz? önerisinde bulundu.

O zamanlar Cıvıloğlu camisinin yakınında bulunan Taş Konak’ta Aydınlar Ocağı üyelerine, gençlere meslek seçiminin önemi, rasyonel tercih nasıl yapılır, kişinin mesleki potansiyeli nasıl ölçülür, meslek seçerek neyi seçeriz başlıklarında detaylı bir sunum yaptım. Tabii şimdiki gibi flaş bellek, projeksiyon ve laptop gibi teknolojik araç gereç yoktu. 2000’li yılların başında yegâne sunum aracı tepegöz idi. O günlerde sunum yapanlar tepegözün kurulum ve kullanma keyfini bilir. Romantik ve loş ortamda akşam vaktinden sonra 20.30 gibi tepegöz ve perde yardımı ile şeffaf folyolardan etkili bir gösterim gerçekleştirdim.

Programa o günkü konjonktürde İŞKUR İl Müdürlüğünden benden başka hiçbir yetkili kimse veya araç şoför gibi idari destek personeli gelmemişti. Yaptığımız seminer Konya’da ve Türkiye’de bir ilkti. Seminere giderken refikam ve çocuklar ile birlikte masrafını karşılayıp taksi ile Aydınlar Ocağına gitmiştik. Çıkışta elimizde malzemeler ile halimizi gören değerli kültür ve sanat insanı Mustafa Sinan Ümit ağabey aracı ile bizi hanemize bırakarak fevkalade bir jest yapmıştı.

Aydınlar Ocağı sohbetlerine katılım

Bu süreçte Konya Aydınlar Ocağı her hafta salı günü sohbetler yapmaya devam ediyordu. 2-3 saat süren sohbetleri Taş Konak binasından Sille kültür evine taşıdı. Programlara katılmak isteyenler için Selçuklu Belediyesinin ücretsiz minibüs desteği ile toplu taşıma ve gidip gelme imkânı ortaya çıktı. 2003 yılından itibaren Konya Aydınlar Ocağının düzenlediği kültürel sohbet programlarına aralıksız her hafta katıldım. Hatta bir süre sonra bazı programlara maile çoluk çocuk gitmeye başladık. Bazen refikamla, bazen kızlarımla, bazen mahdumla programların müdavimi olduk. 2010 yılından sonra ise aralıklarla bu programlara katıldım. O yıl Gödene TOKİ’ye taşındığım için şehre 20 km mesafede olmak programlara intikal sürecini zorlaştırdı. Konya İŞKUR İl Müdür Yardımcılığı ve İl Müdür Vekilliği gibi idari görevlerin getirdiği yoğunluk, sağlık problemleri, engelli çocuk ebeveyni olmak gibi faktörler kültürel faaliyetlere katılımın önüne geçti. Ancak fırsat buldukça Aydınlar Ocağı, TYB Konya Şubesi ve Koyunoğlu müzesinde yapılan etkinliklerde bulunmaya gayret ettim.

Alternatif Halk Üniversitesi: Konya Aydınlar Ocağı

Üçüncü Kesişim: İstanbul Üniversitesi Siyasal Mezunları Vakfı

Konya Aydınlar Ocağı ile üçüncü kesişme noktası 2008 yılında mezun olduğum Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunları vakfının Konya temsilciliğini üstlenmem ile ayrı bir evreye taşındı. Dr. Mustafa Güçlü’ nün STK çalışmaları konusundaki deneyimlerinden ve tavsiyelerinden yararlandım. Konya Aydınlar Ocağı ile İÜSBF Konya Grubu olarak 2008 yılı mayıs ayının ilk haftasında müşterek sohbet programı düzenledik. Aydınlar Ocağı üyelerine tanıtım ve selamlama konuşması yaptım. Siyasaldan sınıf arkadaşım ve S.Ü Hukuk Fakültesi Öğretim üyesi Doç. Dr. Hasan Mor ise "Türkiye'nin AB sürecindeki konumu ve Uluslararası ilişkilerde alternatif politikalar” konusunda ayrıntılı açıklamalarda bulundu.

Dördüncü Kesişim: Araştırmacı-Yazarlık Dönemi

Konya Aydınlar Ocağı ile dördüncü kesişme noktam emekli olduktan sonra gerçekleşti. Siyaset Bilimci ve Araştırmacı Yazar titri ile Yeni Haber gazetesinde 2023 yılından itibaren köşe yazıları ve araştırma dosyaları yayınlamaya başladım. Memur sendikacılığı ekseninde, 34 yıllık bürokrat kimliği boyutunda ve Konya kültürü ve mirası hakkında 150 haftayı aşkın bir zamandır Allah utandırmasın aralıksız köşe yazıları hazırlıyorum. Küp içindekini dışına sızdırır derler. Bu vadide birçok usta ve arif insanı kendimize numune-i imtisal olarak aldım. Başta Konya Aydınlar Ocağı, TYB Konya olmak üzere birçok mahfilden aldığımız irfani bilgiler olmak üzere bir arı misali okuduğumuz ve edindiğimiz deryadan bir habbe niteliğindeki bilgileri vecibe olarak bila bedel yansıtıyoruz. Bu kapsamda Konya Aydınlar Ocağı Cuma Sohbetleri programında sayın başkanım Dr. Mustafa Güçlü’ nün davetleri üzerine 27.11.2025 günü seçkin ve nezih bir topluluğa hitap ettim. Gazeteci yazar Salih Sedat Ersöz’ün ofisinde gerçekleşen sohbet programında 62 yıllık dünya yolculuğumuzdan kesitleri ve tercüme-i halimizi arz etme imkânı buldum.

Alternatif Halk Üniversitesi: Konya Aydınlar Ocağı

Konya Aydınlar Ocağı 1986 yılından bugüne gelirken Dr. Mustafa Güçlü ile birlikte yeni bir ivme kazanmıştır. Konya Aydınlar Ocağı Başkan Mustafa Güçlünün şahsında bir kültür maratonunu üstlenmiştir. Hiç ara vermeden çeyrek asırdır etkinlikler devam etmektedir. Uzun bir aradan sonra 14.07.2026 günü mahdumumla Gödene TOKİ’den iki Toki Türk’ü olarak yola çıkıp Aydınlar Ocağına sohbete gittik. Birçok dostumla ve aşina yüzle karşılaşmak güzel oldu. Hayatının 80. yaşında olan milli bisikletçi ve iş adamı Süleyman Okur’un hayat hikayesi ve sportif başarılarını dinledik. Süleyman Okur hakkında 6 ay önce editörü olduğum Konya Eski ve Yeni Fotoğraflar sayfasında bir paylaşım yapmıştım. Şifahi tanışıklığımızı program vesilesiyle vicahiye çevirmiş olduk. Programlara daha sık iştirak etmeye karar verdik.

2008 yılında Sille’de Konya Aydınlar Ocağında Siyasal Vakfı Konya Grubu başkanı olarak yaptığım tanıtım konuşması metnini arşivimde bulup tekrar okudum. Oradan uzun bir alıntı yapayım: “Bizler Konya da çoğunlukla metropol şehirlere özgü toplu konut evlerde ve çalıştığımız işyerlerinde kapalı mekanlarda 08-17.00 mesailerine adeta hapis olup "Guguk Kuşu" filmindeki Jack Nicholson' un eşsiz oyunculuğuyla belleklerimize kazınan modern hayatın yol açtığı kaosa, strese, şizofreniye, paranoyak can sıkıntılarına benzer gerilimleri yaşamaktayız. Bireysel ve toplumsal çalkantı ortamında rutin biçimde yaşayıp giden babalar ve anneleriz. Ebeveynlerinin seçimlerine göre hayatları biçimlenen çocuklarımızın her gün monoton bir şekilde TV programlarına, faydasız ödevlere, lüzumsuz çanta hamallığına, ev işlerine veya uyku mahmurluğuna mahkumlar iken; Aydınlar Ocağı Konya Şubesinin her salı günü yaptığı sohbet programları kültürel deniz feneri olarak sığlaşan hayatımızın karaya vurmasına ve dibe oturmasına engel olmaktadır.

Alternatif Halk Üniversitesi: Konya Aydınlar Ocağı

Bu anlamda Aydınlar Ocağı, Türkiye Yazarlar Birliği, Yerel yönetimler, sendikalar, Selçuk Üniversitesi (o zaman tek idi) ve diğer STK’ların düzenlediği etkinlikler kültürel anlamda önemli bir yer tutuyor. Bazen izleyen sayısı iki üç elin parmak sayısı kadar bile olsa onu üç katı ile çarpıp karesini alarak topluma dağılan bir kültür çarpanı olarak hesaplamak gerekir. Şehrin sakinleri sıfatıyla ivazsız garazsız olarak yani hiçbir çıkar beklemeden biz buralardayız. Waldo sen nerelerdesin demekte fayda vardır. 3.milenyum çağının getirdiği dijital kültür çağında ve sanal alem atmosferinde ayakta kalan ve hayatlarımıza çarpan küresel dalgalara karşı kadim sohbet geleneğimizi yaşatan, Aydınlar Ocağı Konya Şubesi'ni bir İRFAN MEKTEBİ ve ALTERNATİF ÜNİVERSİTE' ye dönüştüren değerli başkan Dr. Mustafa Güçlü' ye huzurlarınızda teşekkür ediyorum, saygılarımı sunuyorum.”

Konya Aydınlar Ocağının 31 yıldır süren Salı Sohbetleri için “görünmeyen üniversite” demek mümkündür. Tıpkı Türkiye Yazarlar Birliği Konya Şubesi etkinlikleri, Konya Büyükşehir Belediyesi Depo No:4, Selçukya Kültür Sanat Derneği ve Hisder gibi platformlarda yapılan çalışmalar da benzer övgüyü hak ediyorlar. Kültür, sanat, edebiyat ve irfan emekçilerinin yaptığı bu fedakâr çalışmalar için ne söylesek azdır. Bize düşen, ateşe yönelen pervaneler misali ilim ve irfan meclislerinde bulunmak, bu kültür halkalarının yaşamasına katkı sunmaktır.

Yazarın Diğer Yazıları