Bağlanma mı, bağımlılık mı? Aşk sandığımız şey ne?

“Onsuz yapamam.” “Gitse yaşayamam.” “Beni sadece o anlıyor.”

Bu cümleler romantik filmlerde alkış alır. Ama terapi odasında duyduğumda beni düşündürür. Çünkü bu ifadeler çoğu zaman bağlanmayı değil, bağımlılığı anlatır.

Peki aradaki fark nedir?

Bağlanma; iki ayrı bireyin, kendi varlıklarını koruyarak kurduğu yakınlıktır. “Sen varsın ve ben de varım.” diyebilmektir. Sağlıklı bağlanmada: Ayrılık tehdit değildir. Tartışma terk edilme anlamına gelmez. Partner hayatın tamamı değil, önemli bir parçasıdır. Bağlanma güven üretir. Nefes aldırır.

Bağımlılık ise genellikle korkudan beslenir. Terk edilme korkusu. Yetersizlik korkusu. Yalnız kalma korkusu. Bağımlı ilişkide kişi şunu düşünür: “Onsuz eksik kalırım.”

Bu noktada ilişki bir seçim olmaktan çıkar, hayatta kalma stratejisine dönüşür.

Travma bağı ile karıştırılan aşk, özellikle inişli çıkışlı, yoğun duygulu ilişkiler büyük aşk sanılabilir. Oysa bazen bu, çocukluktan gelen bağlanma yaralarının tetiklenmesidir. Bir gün çok yakın, bir gün çok uzak… Bir gün sevgi dolu, ertesi gün cezalandırıcı… Belirsizlik dopamin üretir. Beyin bunu tutku sanabilir. Ama beden çoğu zaman yorgundur.

Kendimize sorabileceğimiz sorular

    •    Onsuz da bir ben var mıyım?
    •    Bu ilişkide kendimi küçültüyor muyum?
    •    Sevilmek için sürekli çabalıyor muyum?
    •    Onun ruh haline göre mi değer hissediyorum?

Eğer cevaplar “evet”e yaklaşıyorsa, orada bağımlılık dinamiği olabilir.

Gerçek aşk sakinliktir, güvendir, tutarlılıktır. Kalp çarpıntısı değil, kalp huzurudur.

Aşk; iki yarımın birbirini tamamlaması değil, iki bütünün yan yana yürüyebilmesidir. Ve belki de en önemli soru şudur: Bu ilişkide seviliyor muyum, yoksa sadece kaybetmekten mi korkuyorum?

Çünkü bazen “aşk” dediğimiz şey, yalnız kalma korkusunun romantize edilmiş halidir.

Ne Zaman Terapiye Başvurmalı?

Bir ilişkinin bağlanma mı yoksa bağımlılık mı olduğunu ayırt etmek her zaman kolay değildir. Çünkü yoğun duygu, çoğu zaman gerçeğin üzerini örter.

Ama bazı işaretler vardır ki, artık yalnız başımıza taşımamız gerekmez: Ayrılık ihtimali sizi işlevsiz hale getiriyorsa, partnerinizin mesajı ya da ruh hali tüm gününüzü belirliyorsa, sürekli terk edilme korkusuyla yaşıyorsanız, kendinizi korumak yerine ilişkiyi korumayı seçiyorsanız, “Onsuz ben kimim?” sorusu sizi boşlukta bırakıyorsa, aynı tür ilişkileri tekrar tekrar yaşıyorsanız…Bu noktada mesele sadece o kişi değildir. Bağlanma hikâyeniz, çocukluk deneyimleriniz ve duygusal ihtiyaçlarınız devreye girer. 

Terapi; Birini bırakmanız için değil, kendinizi kaybetmeden sevebilmeniz için vardır. Çünkü sağlıklı bir ilişki, önce sağlıklı bir benlik duygusuyla başlar. Ve bazen en büyük cesaret, “Onsuz yaşayamam” demek değil, “Ben kimim?” sorusunun peşine düşmektir.