Necmettin Şimşek

Mutmain olamamak

Necmettin Şimşek

* Mutmain, mutlulukla aynı zannediyordum, çok farklıymış. Bütün özlemlere eksiksiz sürekli olarak ulaşmak mutlulukmuş. Mutmain çok farklıymış, razı olmak, kabul etmekmiş. Mutmain olmak için içine sinmesi gerekir. Ben mutmain olamıyorum. İçime sinmiyor çoğu yaşanılanlar. TÜİK, GSYH verilerine göre ekonomimiz 2025 yılının son çeyreğinde yıllık %3,4, bir çeyreklik ise %0,4 büyümüş. 2025 yıl geneli büyümesi %3,6 olmuş. Milli gelir 1,6 trilyon dolara, kişi başına gelir 18.040 dolara yükselmiş. Kalıcı refah artışı hedefimiz için kritik bir eşik olan yüksek gelirli ülkeler grubuna 2025 yılında dâhil olmuşuz. Mutlu oldum. Mutmain olmadım.

* Jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan risklerin geçici olacağı ve küresel ticaretteki belirsizliklerin azalacağı varsayımıyla, 2026 yılında ticaretteki talep artışı ile finansal koşullardaki iyileşmenin büyümeye katkı sağlamasını bekliyormuşuz. Mutlu oldum. Mutmain olamadım. Dünyada en yüksek 2. enflasyon bizde. Arjantin %31.5, Türkiye %30.65, Rusya %5.6, Endonezya %4.76, Brezilya %4.26, Avustralya %3.8, Meksika %3.69, Güney Afrika %3.5, İngiltere %3.4, Hindistan %2.75, ABD %2.7 gibi. Mutlu da olamadım, mutmain de olamadım.

* Dünya bankası, ülkeleri 4 gelir grubuna ayırır 1-düşük, 2-alt orta, 3-üst orta ve 4-yüksek. Sınıflandırma, her yıl 1 Temmuz'da, önceki takvim yılının kişi başına düşen GSYİH'sine göre güncellenir. GSYİH ölçümleri, dönüşüm faktörleri kullanılarak ABD doları cinsinden ifade edilir. Gelir sınıflandırması, ekonomik kapasitenin yaygın olarak mevcut bir göstergesi olarak kişi başına düşen GSYİH'sini kullanarak bir ülkenin kalkınma düzeyini yansıtmayı amaçlar. 40 yıl önce ülkelerin %30'u düşük gelirli, %25'i ise yüksek gelirli ülke olarak sınıflandırılmıştır. Bu genel oranlar son yıllarda düşük gelirli kategoride %12'ye düşmüş, yüksek gelirli kategoride ise %40'a çıkmıştır. Türkiye olarak kritik bir eşikteyiz. Buna kalkınmada orta gelir tuzağı denir. Orta gelir tuzağını en basit şekilde şöyle tarif edebilirim, öyle bir noktaya geliyorsunuz ki artık işçilik maliyetleriniz, emek maliyetleriniz gelişmekte olan ülkelere göre çok daha yüksek olur. Artan beklentilerle, diğer faktörlerle birlikte işgücü maliyetleriniz yükselir. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Türkiye, son 23 yılda alt orta gelirden üst orta gelire yükseldi ve burada kalıcı hale geldi. Şimdi yüksek gelirli ülkeler ligine geçiş sürecindeyiz dedi.

* Emeklilerin merakla beklediği Ramazan Bayramı ikramiyesi hakkında açıklama yapan Bakan Işıkhan, artışa ilişkin yasal düzenlemenin hazır olduğunu bildirdi. İkramiye miktarındaki artışın netleşmesinin ardından teklif TBMM'ne sunulacak. Emekliler şu an her bayramda 4.000 TL ikramiye alıyor. Gündemdeki rakam ise 5.000 TL ile 6.000 TL arasına yükseltilmesi bekleniyor. AKP Grup Başkanı Güler, Meclis’e sunulan yeni mali düzenleme paketinde emekli bayram ikramiyelerine yönelik bir artış maddesinin bulunmadığını açıkladı. Güler, bütçe disiplini ve OVP hedeflerine dikkat çekerek, şu anda kanun teklifinde buna yönelik bir düzenleme yok dedi. Emekli ikramiyelerinde artış beklentisine ilişkin net bir mesaj veren Güler, 17,7 milyon emekliyi ilgilendiren bütçe dengelerine vurgu yaptı. Güler, teklifte ikramiye artışı yer almıyor. SGK bütçesine 4.000 lira için 150 milyar TL kaynak ayırdık. İlerleyen zamanda ne olur bilemiyoruz ancak bütçe dengeleri açısından OVP kapsamında emekli aylığı artışlarında da kaynak üretmede zorlandık ifadelerini kullandı.

* 4 farklı insan biri cumhurbaşkanı yardımcısı, bir diğeri ekonomi bakanı, diğeri çalışma bakanı, öteki mecliste grup başkanı aynı gün yaptıkları açıklamalarda bir olmayı tutturamadılar. 2026 yılında trafik cezalarında artışlar ve yeni düzenlemeler yürürlüğe girdi. Özellikle aşırı hız, kırmızı ışık ihlali ve şerit ihlalleri gibi sıkça karşılaşılan durumlara cezalar katlanırken, ehliyetsiz araç kullanımı ve uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanma gibi ciddi ihlallerde rekor seviyede para cezaları ve ehliyet iptalleri oldu. Yeni düzenlemeler, trafik güvenliğini artırmayı ve sürücüleri daha dikkatli olmaya teşvik etmeyi amaçlıyor. Yerleşim yeri içinde hız sınırlarını aşanlara uygulanacak cezalar da geometrik artırıldı. Hız aşımının derecesine göre 2.000 TL ile 30.000 TL arasında değişen idari para cezaları kesilecek. Ayrıca, hız sınırını belirli oranlarda aşan sürücülerin ehliyetlerine belirli sürelerle el konulacak. Hız aşımı 6-10 km/saat ise 2000TL, 
11-15 ise 4000TL, 
16-20 ise 6000TL, 
21-25 ise 8000TL, 
26-35 ise 12000TL, 
36-45 ise 15000TL, 
46-55 ise 20000TL, 
56-65 ise 25000TL, 
66 üstü ise 30000TL ceza yazılacak. 

Şehir içindeki mobese’lere ve eds’lere ilave olarak cezalar artırıldı. Matematikle biraz uğraşılmış.

* Sonuç olarak, her başarısızlık, ders çıkarırsan, anlamlıdır. Beceriksizliği örtmek için mazeret anlatmak, bahane uydurmak, halkın ekonomi yönetimine güvenmemesine sebeptir. Bahane, başarısızlığın sığınağıdır. Bir kusurun, suçun, kabahatin, elde olmadan işlendiğini öne sürmenin, sebebini elde olmayışa dayama, mazeretle anlatmaktır. Söz verdiğin halde enflasyonu düşüremiyorsan, binlerce mazeret üretir, şahane bahaneler sıralanır. Dış şoklar ve ithalat fiyatları, jeopolitik riskler, savaşlar, enerji fiyatları, küresel emtia fiyatlarındaki artış, TL cinsi ithalat fiyatlarındaki olası %2’lik artış. Zaten dünyada enflasyon var. Neden başka ülkelerin yıllık enflasyon rakamları bizim aylık enflasyon rakamların dahi altında… Mutlu olanlar hep başkaları.

Yazarın Diğer Yazıları