Yaz aylarında havaların ısınması ile birlikte özellikle kadınlar ve genç kızların üzerinden bir kılık kıyafet eleştirisi alır yürür. Erkekler olarak bu mesele hakkında konuşmayı, konuşup akıl vermeyi çok severiz. Dinimize göre hanımların tesettürü şöyle olmalı, böyle olmalı diye bol keseden ahkâm keseriz. İtiraf edeyim bir zamanlar bende öyleydim. Fakat uzun bir zamandır, hanımların kılık kıyafetleri hakkında konuşmayı bıraktım. Çünkü hemcinslerimiz, yani erkekler giyinme işini öyle bir noktaya getirdi ki hanımlara söz söylemeye yüzümüz kalmadı(!)
Mahremiyetin, tesettür anlayışının inanan her kişi için farz olduğu konusunda Müslümanlar olarak hemfikiriz. Bu işin kadını, erkeği olmadığı da bellidir. Burada kadının ve erkeğin mahremiyet, tesettür sınırları şudur, budur diye detaya girip yazıyı uzatmayacağım. Müslüman’ım diyen kadın ve erkekler bu sınırları bilmek zorunda, bilmeyen de bir zahmet öğreniversin… Son yıllarda genç kızların yanı sıra çocuk giyiminde bile sinsi oyunlar dönmeye başlamıştı. Kız çocukların kıyafetleri genç kızlarınkinin sadece küçük versiyonuna dönüştü. Crop diye nitelen kısa tişörtlerin dışında adam gibi bir şeyler almak için epey uğraşmak gerekiyor. Erkek çocuklarında ise şortlu modellerin git gide arttığını görüyoruz. Küçükken şort giyen bir çocuk ilerleyen yıllarda bu alışkanlığından kolay kolay vazgeçemiyor.
Moda öyle bir lanet ki geçtim alışkanlıktan vazgeçememeyi çocukluğunda hiç şort giymemiş koca koca adamlar şortlarla arzı endam ediyor. Küresel ısınma propagandası, sık sık tatile çıkma modası derken şort gündelik erkek giyiminin bir parçası hâline getirildi. Artık sıradan insanlar için bile bu böyle. Gençlerimizin dini bilgileri gün geçtikçe azalıyor. Aileler de çocuklarına gereken bilgileri zamanında vermeyip, kendi istediği gibi yaşasın mantığıyla hareket etmeye başlayınca böyle saçma sapan şeylerle uğraşır hâle geldik. Bizim zamanımız da erkek adam şort giymez denirdi. Belli bir yaş grubu için bu söz yeterliydi. Zaten gündelik giyim için şort çok kolay bulunabilecek bir şey de değildi. Şort tatilde, denizde giyilirdi falan.
Günümüzde çocukluğun, ergenlikten gençliğe geçisin sınırları birbirine girdi. Her yaş grubunda olması gereken davranış kalıpları karıştı. Akıl baliğ olunca dini anlamda sorumluluklar başlar. Bu sorumluluklar kılık kıyafet başta olmak üzere diğer dini emir ve yasakları kapsar. Fakat bugün gençlerimize baktığımız zaman büyük bir kısmında bunu göremiyoruz. Biz erkekler için hanımlar üzerinden ahkâm kesmek kolaydı. Fakat erkeklerin durumu da hanımlardan beter. Mesele sadece şort değil. Bu yazıda şortu bir simge olarak sundum ama derdimiz çok daha fazla. Ergenlik döneminde, ortaokul, lise çağındaki gençlerimizin namaz kılma alışkanlıkları da iç açıcı değil. Bir kenara bırakılacak bir şey değil ama geçtim beş vakit namazı Cuma namazına gitmeyen gençlerimizin sayısı oldukça fazla.
Nesillerin bozulması, insanların dinden uzaklaşması bir günde olacak bir şey değil. Zamanla olur, çoğu zaman içinde bulunduğumuzdan biz bu değişimi tam anlamıyla hissedemeyiz. İşin sonunda gerçeklerle yüzleşince aklımız başımıza gelir ama çoğu zaman geç kalmış oluruz. Günümüzde 25 yaş altındaki gençlerimizin dine bakış açısı, duyarlılığı sıkıntılı. Bu 25 yaş bir ortalamadır.
Yaşadığınız şehre, ortama göre 30’da çıkar, 20’nin altına da iner. Aklı başında binlerce gencimizde elbette var. Burada ortalamadan bahsediyoruz. Bu gençlerimizin aileleri genelde inançlı insanlar. Çocuklarının da inançlı olmasını istiyorlar. Bu konudaki örnek olma durumları, gayretleri elbette tartışılır ama meselemiz o değil. Çok değil bundan ortalama 10 yıl sonra şimdi genç diye bahsettiklerimiz kendi çocuklarını yetiştirecekler. O çocukların hâli nice olacak bir düşünmek lazım. Asıl kırılmayı o zaman yaşayacağız.
Biz 90’lı yıllarda çocukluk ve ergenliğini yaşayanlar için her şey kolaydı. Fazla sorgulamamıza gerekte yoktu. Kılık kıyafetimiz, hangi yaşta hangi dini bilgilerle donanmamız gerektiği, ibadetlere başlamamız falan hayatın doğal akışında olup gidiyordu, biz sadece uyum sağlıyorduk. Şimdi ise kafaları çelen etken fazla. Bırakın gençleri, beş, altı yaşındaki çocuk bile kendi kıyafetini seçmenin derdinde. İşte bu yüzden uyanık olmalıyız. Nesillerin inşası kolay değil. Ağaç yaşken eğilir sözü can sıkıntısından söylenmemiştir. Çocuklarımıza, gençlerimize belli bir yaşta gereken eğitimi veremezsek ilerleyen yıllarda toparlanması zor olacaktır.
Bugün inançlı, muhafazakâr diye niteleyebileceğimiz ailelerimiz çelişki içerisinde. Anne ve genç kızının arasında kıyafet başta olmak üzere derin bir uçurum var. Aynı uçurum baba ve oğulların arasında da net bir şekilde var. Önceden baba oğullarının arasındaki uçurum net olmasına rağmen görünür değildi, artık şortlar sayesinde netlik görünür de oldu… Geçtiğimiz hafta sosyal medyada bir ailenin kızlarıyla üniversitenin ilk günü ve mezuniyet gününde çektirdikleri fotoğraf gündem olmuştu. Üniversite sürecinde anne ve babanın kıyafetinin ufak tefek değiştiği belli olsa da asıl değişim kızlarındaydı. Üniversiteye kapalı başlayan kızları mezuniyet fotoğrafında başı açıktı. İster geri kafalı desinler isterlerse de bağnaz, cahil. Biz bu değişimi kabul etmemeliyiz. Çocuklarımızı günlük heveslerle değişmeyecek bir tarzda dolu, donanımlı, her şeyin farkında olacak şekilde yetiştirmeliyiz. Aksi hâlde işimiz çok zor.
