Önceki yazımızı şu cümlelerle bitirmişiz; Sözü söyleyen bizim taraftaysa ve hem de gönlüme göre diyorsa “öyle diyorlar” daha güçleniyor. Gör ondan sonrası fikrî ve ilmî mülahazaları… Bu “taraf olma, bizim taraftansa doğrudur” algı ve kabulü ayrı bir çelişki ve muamma. O nu da sonraki yazıya bırakalım.
Mamafih taraftar arıyoruz, tarafımıza göre haberlere, fikirlere, söylentilere inanıyoruz. Bir bilginin doğru olup olmadığını anlamaya çalışmak yerine, zaten inanmak istediğimiz şeyi destekleyen bir cümle bulduğumuzda rahatlıyoruz. Çünkü mesele çoğu zaman gerçeği bulmak değil; kendi fikrimizin doğru olduğunu ispatlamak. Bunun için de bilgi değil, taraftar arıyoruz.
Artık hiç okumadığınız bir konuda uzman, hiç yaşamadığınız bir olayın bilirkişisi, hiç tanımadığınız bir insanın hâkimi olabilirsiniz. Hem de birkaç dakikada. Taraf olmak da işi kolay hâle getiriyor. Bir olayda önce hangi tarafta olduğumuza karar veriyoruz. Sonra gerçeği araştırıyoruz. Tabii “gerçek” gerçeği değil, bizim tarafımızı haklı çıkaracak gerçeği. Karşı tarafın söylediği doğruysa “ama” diyoruz. Bizim tarafın söylediği yanlışsa yine “ama” diyoruz. Bir şekilde kendi mahallemizi savunacak bir cümle buluyoruz.
Belki de bu yüzden günümüzde tartışmaların çoğu bir hakikat arayışına değil, bir kimlik savunmasına dönüşüyor. Fikrimizi savunmuyoruz yalnızca, kendimizi savunuyoruz. Çünkü fikrimiz yanlış çıkarsa sanki biz yanlış çıkmışız gibi hissediyoruz.
Oysa yanılmak insan olmanın bir parçası değil miydi? Hata yapmak, yanlışa düşmek insanın vasfı. İnsan düşünür, araştırır, yanılabilir. Sonra öğrenir, fikrini değiştirir, büyür. Güçlü karakter biraz da burada ortaya çıkar.
Farklı düşünen eş, dost ve akrabamız konuşurken sözünü kesen kim? Kendi fikrimize uymayan bir insanı sosyal medyada küçümseyen kim? Bir haberin doğruluğunu araştırmadan paylaşan kim? Kendi tarafımızın yanlışını görmezden gelen peki…
Hakikati aramak, yalnızca aklın değil, ahlakın da meselesidir. Kendi işimize geleni değil, doğru olanı aramak gerekiyor azizim. Kendi tarafımızın yanlışını da söyleyebilmek, sevmediğimiz bir insanın doğru söylediğini teslim edebilmek de gerekiyor. Hani nasıl ölçü; benim gibi düşünüyorsan adamımsın senin gibi düşünüyorsam da…
