* Gençleri neye kurban ettiniz, gençlerin hayallerini, ekonomik krizlerle, eğitimdeki sorunlarla, adaletsizlikle, liyakatsizlikle, gelecek kaygısıyla kurban ettiniz. Eğitim sonrası istihdam edilememek, ekonomik zorluklar sebebiyle beyin göçü ve mevcut potansiyellerini kullanamamak kurban olmanın bilinen sebepleri. Kendime bu sefer pay çıkaramam. Gelecek gençlerin, hatta bugün bile gençlerin 10 yıldır her yazımda yazdım her zaman da söyledim. Ülkenin hazinesi gençlerdir. Dinozorlar ölmemiş gençleri yiyerek büyüyor. Nokia telefondaki yılan oyunu gibi en sonunda yılan kendini yiyecek.
* TÜİK’e göre Türkiye’de genç nüfusun toplam nüfus içindeki oranı %14,8’e geriledi. Gençlerde işsizlik %15,3 olurken, ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı %23,3’e çıktı. Bu oran genç kadınlarda %30,9’a ulaştı. Gençlerin %54,4’ü mutlu. Türkiye’nin nüfusu 86.092.168 kişiye ulaşırken, 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12.708.348. Genç nüfus oranının yıllar içinde belirgin şekilde düştü. 1950 yılında toplam nüfusun %20,8’ini oluşturan genç nüfusun oranı, 2025’te %14,8’e kadar geriledi. Genç nüfus oranının 2040 yılında %12,2’ye, 2060 yılında %10,3’e, 2080 yılında ise %8,8’e düşecek. Aile 10 yılında TÜİK ne yapacak yetkililer ne yapacak.
* Adalet Bakanı Akın Gürlek, Adana Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yasa dışı bahis, nitelikli dolandırıcılık, rüşvet ve kara para aklama suçlarına yönelik 21 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendiğini açıkladı. Gürlek, 200 şüpheliye yönelik operasyonda yaklaşık 100 milyar TL ve 2 milyar dolar seviyesinde suç gelirinin finansal sistem içinde aklandığının tespit edildiğini duyurdu. Gazeteci Rasim Ozan Kütahyalı’nın da operasyon kapsamında gözaltına alındı. Kütahyalı’nın, Adalet Bakanı Gürlek’in dün Düzce merkezli yasa dışı bahis operasyonuna ilişkin paylaşımına yasa dışı bahis çetelerinin tamamı bitecek yorumunu yapmasının ardından bu sabah gözaltına alınması dikkate değer. Soruşturma kapsamında hakkında gözaltı kararı verilen şüpheliler arasında 3 banka yöneticisi, 8 polis memuru ve 4 avukatın da var. Soruşturma kapsamında 3 elektronik para ödeme kuruluşuna, Adana’da faaliyet gösteren 3 kuyumcuya ve 1 döviz bürosuna kayyum atandı. Ayrıca şüphelilerle bağlantılı olduğu değerlendirilen 221 taşınmaz, 120 araç ve 3 tekneye el konuldu. Ama ülkemizin hukuk, adalet konusundaki vahim gerçeği de ortada. Ülkemizin %76’sı mahkemelik olursa haksızlığa uğrayacağından korkuyor. Bu teknik bir yargı sorunu meselesi değil; vatandaşın yargı ile kurduğu güven ilişkisinin kırılmasıdır. %48 Ülkemizdeki muhalif kesim diyelim, iktidar tabanının %28’i Türk mahkemelerine güven duymuyor, haksızlığa uğrayacağına inanıyor. Ülkemizin %76’sı mahkemeye giderken hakkının teslim edileceğini değil, başına yeni bir haksızlık gelebileceğini düşünüyor. Adalet ve yargı sistemine güvenmeyenlerin oranı %72, üstelik bu oran son 1 yılda daha da kötüleşmiş, 2025’te güvenmeyenlerin oranı%62 iken 2026’da bu oran %72’ye çıktı.
* TCMB Başkanı Fatih Karahan, 2026 yılsonu enflasyon tahminini %26’ya yükseltti. Karahan, ABD İsrail İran savaşı sonrası enerji fiyatlarında yaşanan artışın enflasyon görünümünü bozdu. 2026 hedefi %16’dan %24’e, 2027 hedefi %9’dan %15’e, 2028 hedefi ise %8’den %9’a çıktı. Sizce de hedeflerin 5 ayda %8 güncellenmesi garip değil mi? OVP uygulanmasını beceremedik. UVP yapabilir miyiz, yapamayız. Gençler burada etkili olmalı.
* Bir toplumu yükselten, adil yönetim ve yetkin insanların iş başında olmasıdır. Türkiye’nin geleceği, en akıllı, en yetenekli ve en yaratıcı bireylerini sistemin içine çekme başarısına bağlıdır, eğer mevcut politikalar devam eder ve liyakatsizlik ile popülist yaklaşımlar ülkeye egemen olmaya devam ederse, özel sektör ve yurtdışı en parlak beyinleri kendine çekmeye devam edecektir. Bu da uzun vadede Türkiye’nin ekonomik, askeri ve bilimsel kapasitesinin erozyona uğraması anlamına gelir. Liyakati esas alan reformlarla siyasette, kamuda, askeri alanda, iş dünyasında ve bilim teknolojide yeni bir düzen kurulabilirse, Türkiye’nin dünya sahnesindeki yeri daha güçlü olacaktır. Aksi takdirde, zeki ve liyakatli bireyler sistemin dışında bırakılmaya devam ederse, Türkiye’nin vasatlaşması kaçınılmaz hale gelecektir.
*Sonuç olarak, bu haftanın en önemli olayı Çin Amerika buluşması. Dünya dengeleri tekrardan değişecek. İran savaşı 2027 yılına kadar devam edecek gözüküyor. Ülkemiz eser siyasetine devam edecek. Teknofestler Tekno günler derken… Yapay zekâ ve ileri teknoloji üretmez isek işimiz çok zor. Dinozorlarla bu iş olmaz. Cengiz Han neden bu kadar başarılı olmuş. Yönetim ve askeri başarısının temelinde, geleneksel soyluluk yerine liyakat yetenek ve sadakat sistemine dayalı bir yapı kurması yatar. Bu sistem, Moğol kabilelerini birleştirip devasa bir imparatorluk yaratmasını sağlayan en önemli etkendir. Cengiz Han liyakat sisteminin temel özellikleri ise soya değil, yeteneğe bakmasıdır. En alt kademedeki bir çobanı, sırf yetenekli ve güvenilir olduğu için on bin askerin başına tümen beyi getirebilmiştir. İlk kurultay atamalarında liyakat sistemini uygulayarak, yaveri Sorhan Şira ve binbaşıları Celme gibi yetenekli kişileri üst pozisyonlara getirdi. Kardeşlerine ihanet edenlerin, kendisine de ihanet edeceğini savunarak sadakati liyakatin bir parçası olarak görmüştür. Geleneksel aristokrasinin getirdiği kabile çatışmalarını bitirmiş, orduyu kabile temelli değil, onluk sisteme dayalı liyakatli bir yapıya dönüştürmüştür. Bu sistem sayesinde Cengiz Han, ordusunu en yetenekli kişilere emanet ederek savaş meydanlarında büyük başarılar elde etmiştir. Adalet ve sadakat, ordudaki askerlerin inancını ve bağlılığını artırmış, bu da ordunun motivasyonunu en üst seviyede tutmuştur. Cengiz Han'ın bu yaklaşımı, göçebe toplumlarda asalet geleneğini yıkarak, yetenekli olanın en tepeye çıkabildiği modern bir yönetim anlayışının öncüsü olmuştur. Cengiz Han tarihte yerini almıştır.
