Prof. Dr. Fatih Mehmet Öcal

İktidarı da muhalefeti de aynı

Prof. Dr. Fatih Mehmet Öcal

Gelişmekte olan ülkelerin iktidardaki hükümetlerinin ekonomi politikalarının temel özellikleri; popülizm ağırlıklı, sorunları kalıcı bir şekilde ortadan kaldırmayan, kısa dönemde piyasaları rahatlatan ancak devamında daha olumsuz durumların çıkmasına yol açan, geçici sonuçlar peşinde koşan, ne olursa olsun seçimi kazanmaya odaklanmaları, tüm iletişim organlarını kullanarak başarılı oldukları algısını oluşturmaları ve yapısal sorunları palyatif çözümlerle gidermeye çalışmalarıdır. Bu pencereden ülkemizde uygulamaya konulan maliye ve para politikalarına bakıldığında, kulağımıza hiç de yabancı gelmediği anlaşılmaktadır. Türkiye’de tek başına iktidar, koalisyon ve azınlık hükümetlerinin yönettiği 1960-1980, 1980-2002 ve 2002-2026 dönemlerine bakıldığında, hemen her alanda istikrarlı ve uzun dönemde çözümü hedefleyen politikaların uygulandığı söylenemez. Hele 1960-2002 yılları arasında askeri müdahalelerle demokrasinin kesintiye uğradığı, siyasi, etnik ve din merkezli kısır çekişmelerin önüne geçilemediği ve hükümetlerin ortalama on beş ayda değiştiği gerçeği göz önüne alındığında, zaten istikrarın sağlanması olanaksızdı, nitekim öyle de oldu. Pek sağlam bir yaklaşım olmasa da siyasi, terör ve anarşik ortam dolayısıyla ekonomi politikalarında istikrar sağlanamadığı görüşü öne çıkarılabilir ancak yaklaşık çeyrek asırdır tek başına ülkeyi yöneten hükümetin politikalarında istikrarı sağlayamaması ne ile açıklanabilir? sorusunu öncelikle hükümet kendisine sormalı, ayrıca emekli maaşlarının düşüklüğü, asgari ücret düzeyi, firmaların mal ve hizmet fiyatlarını keyfi olarak fahiş derecede artırmalarının önüne geçilememesi ve denetlenememesi, kamu israfının önlenememesi, bütçe olanaklarının harcanmasında ihtiyaçların önceliğine göre değil de keyfi olarak kullanılması, orta ve yüksek öğretim müfredatının ülkemiz ve çağın gerçeklerine paralel şekilde dizayn edilip düzenlenememesi, on iki yıllık zorunlu eğitim garabeti, TÜİK’in açıkladığı özellikle enflasyon verilerine halkın çok önemli kısmının güven duymaması vb. ciddi sorunların yıllardır yaşanmasına ve halkın çok büyük kesiminin çektiği önemli ekonomik sorunlara rağmen, muhalefet partileri de neden iktidara gelemediklerini ciddi şekilde sorgulamalıdır.

Her demokratik ülke için gelişimin anahtarı, iktidar partisinin politikalarının başarılı olup olmaması hatta ondan daha önemlisi; bilgili, nitelikli ve sorunları objektif bir bakış açısıyla analiz edip aynı zamanda eldeki kaynaklara çözüm önerileri ortaya koyan ana muhalefet ve diğer tüm muhalefet partileridir. Konuya böyle yaklaşınca ülkemizin ne iktidar ve ne de muhalefet partilerinin sınıfta kaldığı genel doğru bir realitedir. 2002 yılından önceki hükümetlerin yerine getiremedikleri en basit hizmetleri 2010 yılına kadar hızla gerçekleştiren iktidar partisi, bunun meyvelerini 2020 yılına kadar yedi. Sonrasında hükümet halktan kazandığı bu ülkeyi yönetme vizesini özellikle 2020’den sonra, popülizme yönelik uygulamalara kaydırmayı tercih etmesi, ekonomi başta olmak üzere siyasi sorunların katlanarak artmasına yol açtı. Yani hükümet, 2002-2015 yılları arasında sürdürdüğü ekonomi politikalarını devam ettiremediği için genel seçimleri ikinci turda ancak kazanabildi ve yerel seçimlerde ikinci parti konumuna geriledi. Ana muhalefet partisi yerel seçimlerde yakaladığı bu ivmeyi, yapacağı düşünülen yatırımlarla hizmetlere dönüştüremedi. Günümüzde gelinen sonuç, seksen yedi milyon nüfusun büyük çoğunluğunun iktidar ve muhalefet partilerinden memnun olmadığıdır. Söz konusu boşluğu an itibariyle her bir partinin boş vaatler dışında, tek başına tüm sorunları çözeceklerini açıklamaları gibi, gerçek anlamda karşılığı olmayan bir siyasi yaklaşımla doldurma olasılığı görünmemektedir. Ülkemizdeki muhalefet, iktidar için şans iken seksen yedi milyon için şanssızlıktır, tıpkı iktidarın yapısal çözüm politikaları uygulamaya koyma fırsatı varken, sanal verilerin arkasına sığınıp gerçekleri (işsizlik, enflasyon, eğitim, serbest tefeci ekonomisi, tekelcilik, sosyal refah düşüşü, uyuşturucu kullanım yaygınlığı, kamu kurumlarına keyfi atamalar vb.) çarpıtması gibi.

Yazarın Diğer Yazıları