Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’tan gelen acı haberler, sadece o bölgedeki evlere değil, tüm milletimizin kalbine kor bir ateş gibi düştü. Sekiz evladımızı ve bir öğretmenimizi hayattan koparan o menfur hadiseler, birer asayiş vakası olmanın ötesinde, eğitim sistemimizin ruhunu yeniden masaya yatırmamız gerektiğini haykıran trajik birer uyarıdır. Okulun, yani güvenin ve hikmetin kalesi olması gereken mekânların şiddetle anılması, çocuklarımıza sadece teknik bilgi yüklediğimizi ama onları "insan" kılacak o derunî pusuladan mahrum bıraktığımızı acı bir şekilde göstermektedir.
Eğitimin temeline "Hikmet" kavramını koymadığımız müddetçe, ne kadar modern binalar inşa edersek edelim, içini merhametle dolduramadığımız her yapı bir gün sarsılmaya mahkûmdur. Günümüz eğitim sistemindeki en açık sorun, bilginin bir "araç" olmaktan çıkıp, sadece sınav başarısına odaklı bir "amaç" haline gelmesidir. Bu durum, gençleri akademik olarak donatsa da vicdanen savunmasız bırakmaktadır.
İlköğretim seviyesinde bir çocuk, dünyayı ve eşyayı tanımaya başladığı an, aslında o eşyanın sahibini de tanımaya başlamalıdır. Lokmân (a.s.)’ın oğluna verdiği ilk öğüt gibi, eğitim "Allah’a ortak koşmamakla" başlamalıdır. Buradaki "şirk" uyarısı, sadece teolojik bir terim değil; çocuğun zihninde Allah’ın yerine hırsı, şiddeti, bencilliği veya bir başka fani gücü koymamasını öğütleyen ahlaki bir kalkandır.
Günümüzde dijital dünyanın sunduğu sahte güç odakları ve "popülerlik" putları, çocukların zihnini işgal etmektedir. Çözüm olarak; çocuğa yaptığı her işin —bir hardal tanesi kadar küçük olsa dahi— Allah tarafından görüldüğü gerçeği (Lokman 16) pedagojik bir dille aşılanmalıdır. Bu bir korku kültürü değil, "Allah beni görüyor, o halde ben kimseye haksızlık edemem" diyen bir otokontrol mekanizmasıdır. Şanlıurfa ve Maraş’taki o tetiği çeken el, kalbinde bu "görülme" bilincini taşısaydı, hiçbir karanlık niyet o eyleme dönüşemezdi.
Ortaöğretim yılları, bireyin kimlik kazandığı ve otoriteyle bağ kurduğu kritik bir evredir. Bugünün temel sorunlarından biri, kuşaklar arası iletişimin kopması ve "hürmet" kavramının modası geçmiş bir kelime gibi algılanmasıdır. Ayet-i kerimelerin vurguladığı anne-babaya hürmet ilkesi, toplumun en küçük birimi olan ailede itaati ve sevgiyi tesis eder. Anne-babaya gösterilen derin saygı, aslında toplumsal hiyerarşinin ve birbirine tahammül etme sanatının ilk laboratuvarıdır.
Eğitim mekanizmalarımız, genci sadece test çözmeye hazırlamamalı; ona "ana-babaya öf bile demeyen" bir nezaket ile "haksızlığa karşı dimdik duran" bir şahsiyeti aynı potada sunmalıdır. Güncel bir çözüm örneği olarak, okullarda sadece teorik etik dersleri değil; yaşlı bakımevleri ziyaretleri veya sosyal sorumluluk projeleriyle "şefkat" pratiğe dökülmelidir. Gücün zorbalıkta değil, öfkeyi yenmekte olduğu "hikmet" eksenli bir müfredatla anlatılmalıdır.
Lise eğitimi, bir gencin dünyaya dair büyük iddialar taşıdığı, aynı zamanda derin anlam arayışlarına girdiği dönemdir. Bu evredeki en büyük risk, gençlerin ideolojik radikalizme veya anlamsızlık (nihilizm) girdabına düşmesidir. Silah çekmenin ve şiddetin, aslında ruhsal bir açlığın ve varoluşsal bir boşluğun tezahürü olduğu gerçeğiyle yüzleşilmelidir. Eğer bir genç, vicdanını ilahi bir sorumluluk duygusuyla tahkim ederse, o gencin elinde kalemden veya teknolojiden başka bir araç olmaz.
Bilimsel bilgi ile manevi terbiyenin birbirinden koparılmadığı bir sistemde; biyoloji dersi Allah’ın sanatını, tarih dersi ibret almayı, fizik dersi evrendeki kusursuz nizamı öğretmelidir. Bilgiyi hikmetle harmanlayan nesiller, birbirini rakip ya da düşman olarak değil, aynı bütünün parçaları olarak görecektir. Laboratuvarla mabedi, akılla kalbi barıştıran bir eğitim modeli, şiddetin en büyük panzehiridir.
Kahraman Maraş’ta kaybettiğimiz canların acısını dindirmenin yolu, sadece taziye mesajları yayımlamak değildir. Asıl çözüm, eğitim sistemimizi "mekanik" bir bilgi aktarımından "kalbî" bir insan inşasına evriltmektir. Hikmet, her şeyi yerli yerine koymaktır; eğer biz Allah korkusunu ve insan sevgisini gencin kalbinde doğru yere koymazsak, o boşluğu şiddet ve nefret dolduracaktır. Allah korkusuyla bezenmiş, sorumluluk duygusuyla yoğrulmuş ve hikmetle donatılmış bir nesil, birbirine silah çekmeyecek; aksine birbirinin eksiğini merhametle tamamlayacaktır. Ancak o zaman okullarımız binalardan ibaret kalmayıp, gerçekten emniyetin, huzurun ve medeniyetin yurdu haline gelecektir.
