Halk arasında teselli niyetine söylenen o meşhur kelam: “İmanın ve paranın kimde olduğu bilinmez,” der. Ancak bu sözün ardında, insan ruhunun derinliklerine işleyen sessiz bir hüzün saklıdır. Bizler, parıltılı dünyaların büyüsüne kapılıp asıl hazineyi tozlu raflarda unutan bedbahtlar mıyız? Efendimiz (sav), Hârise İbni Vehb’in (r.a) naklettiği o derin rivayette, kalplerimizi titretecek bir sınıflandırma yapar. Bu sadece bir haber değil, insanoğlunun kibrine vurulmuş bir neşterdir: “Size cennetlikleri bildireyim mi? Onlar hem zayıf oldukları hem de halk tarafından zayıf görüldükleri için kimsenin önemsemediği, ama Allah katında öyle değerlidirler ki, ‘şu şöyle olacak’ diye yemin etseler, Allah onları mahcup etmez.” (Buhârî, Eymân 9).
Yüreğimiz ne hazindir ki hep “göz alıcı” olana meyletmeye programlanmış gibi. Üzerinde markalı bir elbisesi olmayanı görmezden gelen, yüksek makam sahiplerinin önünde rükûa varırcasına eğilen, otoriter ses tonlarına hemen boyun büken o sığ yanımız... Oysa İbrahim Hakkı Erzurûmî, asırlar öncesinden ruhumuza şu hüznü fısıldar: “Harâbât ehline hor bakma, Şâkir / Defîneye mâlik vîrâneler var.” Nice yıkık dökük gönül hanelerinde, dünyalara sığmayacak ne inciler yatar da biz sadece dışarıdaki o çatlak duvarlara takılıp kalırız. En kıymetli hazineler sarayların şatafatında değil, bazen bir garibin nemli gözbebeklerinde gizlidir.
Bu hadis-i şerifin vücut bulmuş en mahzun ve en şerefli hali, şüphesiz Veysel Karânî’dir. O, kendi çağının "görünmezi" idi. Ne bir unvanı vardı ne de bir serveti... Yemen’in ıssız dağlarında develerini güderken, aslında kâinatın sahibine en yakın olan oydu. Yaşlı ve görme engelli annesine olan o sessiz hizmeti, onu yeryüzünde bir "hiç" ama gökyüzünde bir "dev" kılmıştı. Hz. Ömer gibi bir koca sultanın, çölde bir garibi arayıp dua istemesi ne büyük bir derstir! Üveys, meşhur olmayı değil, Rabbinde kaybolmayı seçti. O, ipek kaftanların içindeki üşümüş ruhları gördü ve takva elbisesine sarılarak meçhullüğün huzuruna sığındı. Bugün de etrafımızda o "gök ehlinin tanıdığı" ama bizim görmeden geçip gittiğimiz ne canlar var. Bir asgari ücretle evini geçindirmeye çalışırken, gece yarısı kimse görmeden bir yetimin kapısına bir kap yemek bırakan, kendi ceketi eski olduğu için utancından başını eğen ama kalbi güneş gibi parlayan o sessiz kahramanlar...
Takipçi sayısıyla, banka bakiyesiyle veya kapıdaki arabanın markasıyla insan tartılan bu gürültülü çağda, onlar adeta "hiç kimse"dirler. Biz onları otobüste yer vermediğimiz, markette burun kıvırdığımız, üstü başı kokuyor diye yanından uzaklaştığımız "sıradan" insanlar sanırız. Oysa bir mazlumun ahıyla elini kaldırsalar, yer gök sarsılır. Onlar, belki de bu yorgun dünyanın hala dönmesinde dualarıyla etkili olan gizli manevi direklerdir.
Hadisin diğer yarısı ise bir cenaze marşı gibi sarsıcıdır: Katı kalpli, kaba, cimri ve kibirli olanlar... Bu, sadece fiziksel bir güç değil, bir ruhun çoraklaşmasıdır. O "kurularak yürüyüşler", aslında içteki o büyük boşluğun sahte bir özgüvenle maskelenmesidir. Tıpkı Karun gibi... Hazinelerinin anahtarlarını bile orduların taşıyamadığı o mağrur adam. "Bu bana bilgimle verildi" dediği an, aslında manen yerin dibine geçmişti de haberi yoktu. Bugünün "Karunları" da aynı hüznü yaşatıyor: İşçisinin alın terini kurutmadan hakkını vermeyen, makam koltuğuna gömülüp aşağıdakileri karınca gibi gören, bilgisiyle insanları ezen modern kibir abideleri... Onlar dışarıdan "kazanan" gibi görünseler de, aslında cehennemin o soğuk ve karanlık vasıflarını birer madalya gibi göğüslerinde taşımaktadırlar.
Hârise İbni Vehb’in bizlere birer miras gibi bıraktığı bu hakikat, aslında modern zamanların sahte parıltıları altında ezilen ruhlarımız için sarsıcı bir uyanış çığlığıdır. Çünkü bir toplumda şefkate muhtaç "zayıf ve kimsesizler" sırf dış görünüşleri sebebiyle hor görülüyor, buna mukabil gücü elinde tutan kibir sahipleri baş tacı ediliyorsa, o toplumun değerler atlasında artık manevi bir cenaze namazı kılınıyor demektir. Unutulmamalıdır ki gerçek asalet, fani makamlarla başkalarına hükmetmek değil, sonsuz kudret sahibi Allah’ın huzurunda kendi "hiçliğini" büyük bir tevazuyla idrak edebilmekte gizlidir. Zira Cenâb-ı Hakk, dünyanın aldatıcı reklam tabelalarına, lüks semtlerine veya parıltılı vitrinlerine değil, o gösterişli kabukların ardında sessizce titreyen, kırık dökük ama tertemiz kalplere nazar buyurur.
