Günümüz dünyasında insanoğlu, tarih boyunca eşine rastlanmamış bir maddi refaha, bilgi birikimine ve teknolojik imkânlara erişmiş durumdadır. Ancak göz alıcı konfor alanlarına, hayatı kolaylaştıran dijital araçlara ve her geçen gün genişleyen imkânlara rağmen modern insanın derin bir huzursuzluk ve tatminsizlik cenderesinde kıvrandığı gözden kaçmamaktadır. Batı toplumlarında hızla tırmanan varoluşsal krizler, kronik yalnızlık hissi ve boşluk duygusu, yalnızca materyal kalkınmanın insan ruhunun temel ihtiyaçlarını doyurmaya yetmediğini açıkça ortaya koymaktadır. İnsanın varoluşsal yapısı, akli sınırları ve dinmez anlam arayışı göstermektedir ki, insanda dine ve aşkın bir Yaratıcı’ya olan ihtiyaç, yalnızca toplumsal düzen sağlama veya ahlaki kurallar ihdas etme arayışından ibaret değildir. Zira insan, maddi yönüyle sınırlı ve ölümlü bir varlık olmakla birlikte, ruhsal ve zihinsel boyutu itibarıyla sonsuzluğa müstahak bir yapıda yaratılmıştır. Kur’an-ı Kerim’in ifadesiyle insan, doğuştan getirdiği bir fıtrat üzere var edilmiştir ve bu fıtratın yöneldiği asıl menzil Allah’ın dinidir.
İnsanın kendi varlığını ve kâinatı anlamlandırma çabası, aklın sorduğu "Ben kimim?", "Nereden geldim?" ve "Nereye gidiyorum?" gibi köklü sorularla başlar. Akıl, varlığı tefekkür etmekte mükemmel bir vasıta olsa da bu sorulara tek başına nihai ve doyurucu bir cevap üretmekte yetersiz kalır. İşte bu noktada din, insana kâinattaki gerçek konumunu, varoluş gayesini ve hayatın anlam haritasını sunarak zihnindeki ve ruhundaki devasa boşluğu doldurur. Akıl bir pusulaysa, din o pusulanın yöneldiği sarsılmaz kutuptur. Pusula yönü belirleme melekesi verir ancak gitmeye değer nihai hedefi ve yol haritasını insana ilahi din vahyeder.
Bununla birlikte, ahlakın temellendirilmesi ve evrensel adalet anlayışının inşası da yine dine olan ihtiyacı kaçınılmaz kılar. İnsanın tabiatında hayra olduğu kadar şerre de meyil vardır. Akıl iyi ile kötüyü kısmen tefrik edebilse de beşeri mülahazalardan ve görecelilikten tamamen arınamaz. Seküler etik yaklaşımları; yapay zekâ etiği, genetik mühendisliği veya küresel iklim krizleri gibi karmaşık meselelerde somut sınırlar çizmekte ve bağlayıcı bir yaptırım üretmekte güçlük çekmektedir. Sadece yasal mevzuatlar veya bireysel vicdan çağrıları, denetimin ve gözün bulunmadığı alanlarda şahsi çıkarların önüne geçmeye yetmemektedir. Ahlakın evrensel ve kapsayıcı bir güce kavuşabilmesi, aşkın bir Kaynak’a (Yüce Allah’a iman) ve ahiret (hesap verme) bilincine dayanmasıyla mümkündür. Her an kendisini gören ve gözeten bir Yaratıcı’ya olan iman, insan zihninde en güçlü otokontrol mekanizmasını kurarak ahlakı bir mecburiyet değil, içselleştirilmiş bir erdem haline getirir.
Dünya hayatı, yapısı gereği; belirsizlik, hastalık ve kayıplarla doludur. Ani gelişen küresel krizler, doğal ve sosyal afetler karşısında modern insanın çaresizlik hissi katlanarak artmaktadır. Tam da bu aşamada iman, insan ruhuna sarsılmaz bir muvazene kazandırır; nimete ulaştığında şükür, musibetle karşılaştığında sabır zırhına bürünmesini sağlar. Çağdaş psikoloji ve nöro-bilim araştırmalarının da teyit ettiği üzere, düzenli ibadet ve dua ile hayatını anlamlandıran bireylerin kriz anlarındaki psikolojik dayanıklılıkları çok daha yüksektir. Din, insanı yalnızlığın ve çaresizliğin soğuk kucağından alıp sarsılmaz bir umut ve sığınak alanına taşır.
Son olarak, bireyselleşmenin ve dijital kopuşların tavan yaptığı günümüzde din, toplumsal bir arada yaşama iradesini güçlendiren en sağlam tutkaldır. Zekât, hac ve cemaatle icra edilen ibadetler; soy, sınıf, mevkii veya ırk farkı gözetmeksizin bireyleri ortak bir kulluk paydasında birleştirir. Dini ritüeller ve ümmet bilinci, kabilecilik veya ırkçılık dar kalıplarını aşarak evrensel bir kardeşlik ve dayanışma ağı sunar. Netice itibarıyla; modern dünyada din, insanın hem kendi iç dünyasındaki karmaşayı dindiren hem de toplumsal dokuyu muhafaza eden vazgeçilmez bir varoluş ihtiyacı olarak varlığını korumaktadır.
