Prof. Dr. Ramazan Altıntaş

Venezüella ve modern 'mele' düzeni

Prof. Dr. Ramazan Altıntaş

Kur’an-ı Kerim’in sosyolojik bir okumasını yaptığımızda, karşımıza çıkan en belirgin kavramlardan biri Mele’dir. Mele; bir toplumun ileri gelenleri, konseyi, her türlü kararda son sözü söyleyen ve statükoyu korumak için gerekirse halkı açlığa mahkûm eden "seçkinler" grubudur. Bugün bu kavramın küresel ölçekteki karşılığını, ABD’nin Venezüella’ya yönelik operasyonlarında, ambargolarında ve "rejim değiştirme" dayatmalarında görüyoruz.

Nuh (a.s) kavminin müstekbirleri, hakikati duymamak için parmaklarıyla kulaklarını tıkamışlardı. Modern dünyada ise küresel müstekbirler, kendi çıkarlarına uymayan ülkelerin nefes borularını —yani ekonomilerini— tıkayarak aynı eylemi gerçekleştiriyorlar. ABD’nin Maduro yönetimine karşı uyguladığı korsanlık, sert ekonomik yaptırımlar ve petrol ambargoları, sadece siyasi bir hamle değil, "istikbar"ın yani "kendini büyük görerek başkasının iradesine ipotek koyma" halinin ta kendisidir.

Müstekbirliğin tanımı şudur: Kendini hiçbir şeye ve hiç kimseye muhtaç hissetmeme tavrı. ABD’nin uluslararası hukuku, BM kararlarını veya egemenlik haklarını hiçe sayarak Venezüella üzerinde kurduğu tahakküm; Siyonist İsrail’in Gazze’de işlediği soykırım, aslında bu "istiğna" (kendini yeterli görme) duygusunun bir dışa vurumudur. Kehf Suresi’nde anlatılan, bahçesine girip "Bunun yok olacağını hiç sanmıyorum" diyen o kibirli adam gibi, küresel güçler de sahip oldukları askeri ve ekonomik gücün onlara sonsuz bir "karar verme yetkisi" (huld) tanıdığını zannediyorlar.

Müstekbirlik, sınıf ayrımıdır. Bu durum devletlerarasında da geçerlidir. Küresel sistemde bazı devletler kendilerini "mürebbi" (eğitici/terbiye edici) konumuna yerleştirirken, diğerlerini "terbiye edilmesi gereken" alt tabakalar olarak görürler. Kendi dışındaki halklara “ya bana benzersin, ya da benzetiriz” tehdidinde bulunurlar. Maduro’nun seçim meşruiyetini veya halk iradesini değil, sadece kendi çıkarlarına uygun "petrol sahası operatörlerini" önceleyen bu yaklaşım, "istikbarın itikadi boyutu" ile örtüşür:

  • Yalanlamak: Başka bir halkın iradesini yok saymak.
  • Zor durumda bırakmak: Ambargolarla bir toplumu temel ihtiyaçlardan mahrum etmek.
  • Saptırmak: Halkı kendi seçtiği liderine karşı manipülasyon ve psikolojik korkuyla kışkırtmak.

Şeytan’ı isyana sürükleyen duygu, yaratılış maddesine dayalı bir üstünlük iddiasıydı. Bugün "Biz Batı’yız, biz moderniz, biz güçlüyüz; dolayısıyla Venezüella’nın yeraltı kaynakları üzerinde söz sahibi biz olmalıyız" mantığı, tam olarak İblis’in bu mukayesesidir. Ontolojik bir farklılığı (güç ve zenginliği) mutlaklaştırarak bir ayrımcılık ve işgal gerekçesi yapmak, Kur’an’ın en şiddetli dille uyardığı "müstekbirce bir tutum"dur.

İslam, adaleti ve hukukun üstünlüğünü önemseyen hiçbir gücü müstekbir olarak nitelemez. Ancak ne zaman ki bir güç (ister birey, ister cemaat, ister şirket, ister devlet olsun) kendini denetimden azade görür ve başkalarını "tahkir" ederek köleleştirmeye çalışırsa, o zaman müstekbirleşir.

Bugün Venezüella’da sahnelenen kirli oyun, sadece Karakas’ın sokaklarını değil, insanlığın ortak onurunu hedef almaktadır. Bu, bir ülkenin iç siyaseti ya da iki liderin çekişmesi değildir, bu, yeryüzünün kadim kavgasıdır: Küresel istikbar ile onurlu müstaz'afların (ezilenlerin) büyük mücadelesi. Bir Müslüman için asıl olan; Washington’ın, borsaların ya da nükleer başlıkların sahte ihtişamı önünde diz çökmek değil, her türlü beşerî gücün izafi ve geçici olduğunu hücrelerine kadar hissetmektir. Gerçek hürriyet, mülkün mutlak sahibinin Allah olduğunu bilmek ve O’ndan başka hiçbir güç odağına "eyvallah" dememektir.

Takvayı, yani yaratıcıya ve yaratılana karşı duyulan o derin sorumluluk bilincini merkeze almayan hiçbir siyasi hareket, adil bir dünya kuramaz. Eğer bizler;

  • Modern sömürgecilerin "insan hakları" maskesi altına gizlediği işgalleri görmezden gelirsek,
  • Petrol için bir halkın geleceğinin çalınmasına sessiz kalırsak,
  • Kendi konforumuz bozulmasın diye küresel zorbaların sofrasına meze olursak,

İşte o zaman sadece topraklarımızı değil, ruhlarımızı da kaybetmişiz demektir. Bu bir tercihtir: Ya takva zırhına bürünüp adil bir dünya için ter dökeceğiz ya da modern kolonyalizmin görünmez zincirleri altında, kendi celladına aşık köleler olarak yaşamaya mahkûm olacağız.

Venezüella’da sıkılan her yumruk, aslında bu kölelik düzenine bir itirazdır. Unutulmasın ki; midesi aç bırakılan bir halkın onuru, karnı tok müstekbirlerin bütün ordularından daha büyük bir güçtür. Bizim yolumuz, bu onuru kuşanmak ve adaletin şafağını beklemek değil, bizzat o şafağı söktürecek bir iradeyle hak ve hukuk mücadelesi vermektir.

Yazarın Diğer Yazıları