Çok sınavımız var azizim çok, e hayat bir sınav zaten…
Onca farklı sınav türünden ikisi bu hafta sonu itibariyle yapılıp bitecek. Geçen hafta olduğu gibi bu hafta sonu da milyonlarca genç aynı saatte aynı sıralara oturacak.
Aday çok, nitelikli bölüm ve üniversite az, ihtimaller de azalıyor. Ekonomi, şartlar, beklentiler derken… Ölçme değerlendirme yapmanın elan başka yolu yok diyor uzmanlar, e onlar da haklı.
Neredeyse son iki yıldır kendilerini hırpalayarak hazırlanıyor yüksek öğretim hayali kuran gençler.
Ben kendim bizzat öğrencilerime onca sınır ve yasak koydum, hedef belirledim, tahminimce binlerce soru çözdüler.
Nihayet sınav, yıllardır biriktirdikleri bilgi kadar, kaygılarını da yanlarına alacaklar. Kimisi son kez formüllere bakacak, kimisi "Acaba yetişir mi?" diye saate göz ucuyla bakacak. Kimisi ise sadece derin bir nefes alıp başlayacak. Onca taktik, farklı stratejiler, sınav tüyoları, okumalar, dedikodular, yorumlar…
Saha bunu gerektiriyor deyip geçiştirmek de mümkün lakin demem o ki durum netameli, garip, düşünülesi…
Çocuklarımıza daha küçük yaşlardan itibaren birçok etik ve toplumsal kuralları aşılamaya çalışıyoruz. En azından ben böyle olduğunu düşünüyorum. Son çağ değişmiş gibi görünse de misal çocuklara paylaşmayı öğretiyoruz, birlikte yaşamak gerektiğini, bölüşmeyi. "Arkadaşına yardım et." diyoruz. "Birlikte başarın." diyoruz. Sonra gün geliyor, aynı çocuklara şöyle sesleniyoruz: "Şimdi o arkadaşını geç." Üstelik bunu son derece doğal karşılıyoruz.
Binlerce genci yıllarca aynı müfredatla yetiştiriyor, aynı kitapları okutuyor, aynı deneme sınavlarını çözdürüyoruz. Ardından içlerinden birkaçını seçebilmek için hepsini aynı salona dolduruyoruz. Bir bakıma, birbirine benzeyen binlerce hikâyeden birkaçını ayıklamaya çalışıyoruz.
Öte yandan hayat çoğunlukla böyle bir denklem koyuyor önümüze, çark böyle işliyor.
İşe girerken de terfi alırken de bir burs kazanırken de çoğu zaman bir başkasının önüne geçmeniz bekleniyor. Fakat şu soruyu sormak da gerekiyor;
Hayat gerçekten sadece birilerini geçmekten mi ibaret?
Belki de asıl mesele, kendimizin dünkü hâlini geçebilmektir.
Çünkü dünyanın en iyi üniversitesini bitirip mutsuz olmanın da mümkün olduğunu görüyoruz. En yüksek maaşı alıp huzuru bulamayan insanlar var. Kartviziti uzadıkça ömrü kısalanlar, unvanı arttıkça tebessümü azalanlar da…
Demek ki başarı ile mutluluk aynı cümlede her zaman yan yana durmuyor.
Belki de çocuklarımıza "Başarılı ol." demeden önce "İyi bir insan ol." demeyi biraz daha sık hatırlamamız gerekiyor.
Hakiki idealler peşinde koşan, yaptığı işi seven, vicdanını kaybetmeyen, akşam başını yastığa huzurla koyabilen insanlar yetiştirebilirsek, belki de en büyük sınavı kazanmış olacağız.
Velhasıl; bu sınav önemlidir ama siz, bu sınavdan çok daha önemlisiniz gençlerim. Çalışana sınav zor değil, çalıştın sen!
Üç saatlik bir oturum, on sekiz yıllık emeğin tamamını ölçemez. Bir optik form, karakterinizi okuyamaz. Kırk soruluk bir test, merhametinizi, hayal gücünüzü, dürüstlüğünüzü ya da bir gün dokunacağınız hayatları hesaplayamaz.
Elinizden gelenin en iyisini yapın.
Sonrası, hayatın uzun hikâyesidir.
