Miladi ölçü şekliyle takvime bağlanan zaman bölümleri sayısal olarak Dünya’nın bir devrini tamamlaması ile yılı tüketmiş oldu. Yeni bir yıla girdik. Takvim değişti, rakamlar yenilendi, ajandalar ilk günkü gibi temiz, tertipli ve boş. Oysa zaman aynı yerinden akmaya devam ediyor. Ne bizi bekledi ne geriye dönüp “bir şey mi unuttun” diye fısıldadı.
“Eskiden böyle miydi?” diye soruyor insan bazen. Söylesene Paşam: “Eskiden böyleydi” dediğimiz geçmişin içine, şimdi bir önceki yıl da mı girdi? Daha geçen hafta yaşadıklarımız, bu kadar çabuk ‘mazinin’ tarafına mı düştü? Zaman mı hızlandı, yoksa biz mi her şeye yetişmeye çalışırken bazı şeyleri geride bıraktık?
Yeni yıl temennileri de bu yüzden çabuk unutuluyor belki. Çünkü dilemek kolay, sürdürmek zaman istiyor. Zaman ise en çok “vaktim yok” cümlesinin arkasına saklanıyor. İnsanların vakti yok ama yorgunlukları çok. Demek ki eksilen şey saatler değil; birbirimize ayırabildiğimiz o küçük, anlamlı aralıklar.
İyi dilekler, temenniler… Sanki aynı anda bütün dünyada söylenip aynı hızla unutuluyor. Dillerde güzel cümleler var ama hafızada pek az yer tutuyorlar. Çünkü merhamet belli günlere ait bir davranış değil. Yılın başında hatırlanıp ortasında unutulacak bir takvim maddesi hiç değil. Merhamet zamansızdır. Ertelenmez, “sonra bakarız” sığlığına bırakılmaz. Tam da bu yüzden zor, tam da bu yüzden kıymetlidir.
Geçen yıl da aynı dilekler vardı, önceki yıllar da. Hazindir o dilekler tutmamış ki aynı dilekler yeniden yinelendi. Desene yeni yıl dilekleri tutmadı. Belki söylenen onca güzel söz, takvim yapraklarıyla birlikte sessizce düştü yere. Ama merhamet, ama diğerkamlık, ama muhabbet hâlâ bir yerlerde bizi bekliyordur. Bir kapı aralığında, bir selamda, aceleye getirilmemiş bir cümlede… Zamana bağlı olmadığı için unutulmadı da sadece çağrılmayı bekliyor. Hatırlayanını, durup bakanını, elini uzatanını.
“Eskiden böyleydi” derken belki de bir zamanı değil; insanın iyiyi, güzeli ve hakikati bu kadar açık yüreklilikle aradığı hâli özlüyoruz. Samimi merhametin reklama, gösteriye ya da büyük sözlere ihtiyaç duymadığı günleri… Belki de yapılacak en yeni şey, çok eski bir davranışı hatırlamaktır. Yavaşlamayı, bakmayı, anlamayı. Kimi değerler eskimez azizim; sadece ihmal edilince gözden kaybolur.
Belki de bütün mesele hatırlamakta. Ne zaman hızlandığımızı, neyi aceleye getirdiğimizi, kimi geride bıraktığımızı… Zaman akmaya devam ederken, insanın içinden eksilenleri fark etmekte mesele. Eskide bıraktığımız kim varsa eş, dost, akraba eskide kalan ve terki dünya eyleyen kim varsa, eskide kalan benden ne varsa… Eksilerek kayboluyor insan, tamam olamadan geçiyor zaman. “Bu hakikat bizim neyimiz olur” suali takılı kalıyor zihnimizde ve yeni bir yılın gürültüsü dinerken geriye iyi dilek ve temenniler kalıyor ve sadece temenni olarak kalıyor.
