Zorunlu bazı sebep ve durumlardan dolayı üç haftadır yazamadım.
Bugün gençlerin zihinlerini kurcalayan ve birtakım kimseler tarafından matah bir şey keşfetmişler veya bir açık yakalamışlar gibi gündeme getirilen başlıktaki soru ile siz değerli okuyucularımla beraber olacağız. “Allah insanları yaratmadan önce bize yaratılmak isteyip istemediğimizi sormalı değil miydi? Hadi sormadan yarattı. İmtihan edilmek isteyip istemediğimizi sormalı değil miydi? Hem insana verilen cüz-i de olsa bir iradeden bahsediliyor. Hem de en kritik aşamada insana sorulmuyor. Bana, imtihan olacağım cennet cehennem gibi ödül veya ceza ile sonuçlanacak bir senaryo olduğu bahsedilseydi belki de ontolojik olarak var olmayı asla tercih etmeyecektim.
Sorulmadan getirildiğim dünya da neden bir de imtihan oluyorum?
Gençler bu soruyu sıklıkla soruyor. Hatta bazı gençler anne babasına: “Bana sormadan dünyaya getirdiniz. Bende çalışmayı/okumayı/yaşamayı reddediyorum!” diyerek absürt bir duygu durum bozukluğunun içine düşüyor. Yukarıdaki soru ve itirazlar özünde mantıkla çelişen saçma absürt önermelerdir. Zira, “Allah insanları yaratmadan önce...” ifadesinden de anlaşıldığı gibi, insan yaratılmadan önce yoktu. Peki, yok olan ontolojik olarak var olmayan bir şeye nasıl soru sorulur? Var olmayan yok olan bir şey nasıl cevap verebilir? Hiçbir ressam boş tuvale bakarak: “Ey resim seni yapmalı mıyım, yapmamalı mıyım? Resim olarak nasıl bir değer görmek istersin, nerede sergilenmek, hangi müzayedelerde bulunmak istersin?” diye bir soru sorsa Ressamın aklından zoru olduğuna akıl ve ruh sağlığının yerinde olmadığına hükmedilir.
Bu soruyu veya kendilerince ontolojik bu sorunu gündeme getirenler Kur’an-ı Kerim’in bir açığını bulmuş zannetmenin veya yanılgısının etkisiyle hemen şöyle bir itirazda bulunuyorlar. [“Kur’an bile Araf suresinin 172. Ayetinde: “Hani Rabbin, Âdemoğullarının bellerinden zürriyetlerini / soylarını çıkarmış ve onları kendilerine karşı şahit tutmuştu. “Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” diye sorunca, onlar “Evet, Rabbimizsin, buna şahitlik ederiz.” dediler. O sizi böylece şahit tuttu ki, kıyamet gününde “Biz bundan habersizdik.” demeyesiniz.” deniliyor. Sorulmadığı halde veya siz olmayan şeye sorulmaz dediğiniz halde kutsal kitabınızda sorulduğu iddia ediliyor.”] Mealden de anlaşılacağı üzere, bu ayette söz konusu gaybi hadise, insanların -soy olarak- varlığından sonra gerçekleşmiştir.
Burada Allah, insanların imtihan olmak isteyip istemediklerini sormuyor. Bilakis ontolojik olarak varlık sahasına çıktıkları zaman imtihan süresince/sürecinde karşılaşacakları en mühim ve imtihanın yegâne belirleyicisi baraj sorusu olan Allah’ın varlığı ve birliğiyle ilgili husus ifade ediliyor. Ayeti Kerimede “Ben, sizin Rabbiniz değil miyim?” diye soruyor. Bu soru “Tevhid-i Rububiyet” ile ilgilidir.
Rabliğin tekliği ile alakalıdır. Rab demek, yaratan, yaşatan, terbiye eden, yöneten, sahip olan, düzenleyen, idare eden demektir. Müşriklerin iddia ettiği gibi Yer Tanrısı, Gök Tanrısı, Bereket Tanrısı, Su Tanrısı, Aşk Tanrısı, Savaş Tanrısı, Kurtarıcı Tanrı… vb. kainattaki fiil ve işleyişle ilgili Allah’a ait olan sıfat ve fiiller, mülkiyet ve milkiyet paylaştırılmasın diyedir. Tevhid-i Rububiyet Rabbin tekliği ise, Tevhid-i Uluhiyeti yani ilahın tekliğini gerektirir. Yani Malik ve Melik’in, İrade edenle idare edenin tek zat olmasını zorunlu kılar.
Şayet yukarıdaki soruyu veya itirazı yönetenlerin istediği gibi olmuş olsaydı. Allah, bizi yaratırken bize sormuş olaydı bu durum Allah’ın iradesinin kısıtlanabilir olduğu anlamına gelirdi ki bu durumda Allah’ın Rububiyette ve uluhiyette tek olduğu anlamına gelmezdi. Yani ontolojik olarak bile var olmayan şeylerin iradesiyle Allah’ın iradesinin kısıtlanacağı, sınırlandırılacağı neticesini verirdi. Yani Kendi kendisiyle çelişen dilediğini yapma özgürlüğüne sahip olmayan bir nakıs ilah anlayışı ortya çıkardı. İslam itikadında Allah, “Fa'alun lima yurîd” dilediğini yapandır. Allah, “la yüs'el” dir. Yaptığı işlerden sorguya çekilmez. “Ben istemediğim halde beni neden yarattın ve üstüne üstlük neden bir de imtihan ediyorsun sorusu veya itirazı; varlığını renklere, boya maddesine, fırça darbesine, tuvale, ressamın maharet ve sanat anlayışına, yorumuna, perspektifine borçlu veya mahkûm olan bir tablonun resim yapılmadan önceki zaman diliminde ressama itirazı veya ukalalığı kadar mantıktan uzak absürt bir sorudur.
Şeytanın bile günümüzdeki insanoğlundan daha inançlı olduğu bir dünyada elbette bu sorular sorulacak. [Şeytan: “Rabbim! Öyleyse insanların yeniden diriltileceği güne kadar bana mühlet ver” dedi.] Buradan anlıyoruz ki şeytan; Allah’ı Rab olarak kabul ediyor ve Ahirete iman ediyor.
Gençlerimizin zihinlerini ve dolayısıyla iman ve ahiretlerini meşgul eden bu ve benzeri soruların, Miçotakis’in yürüyüşü, Meloni’nin bakışı, Hollanda başbakanının karşılanışı, Trump’ın oturuşu kadar gündem olması ve ciddiye alınması temennisiyle.