Dijitalleşme rüzgarını arkasına alan Modernizm, günümüz insanına tükettikçe ve sosyal medyada göründükçe “var olacağını ve mutlu olacağını” empoze etti. Çünkü modern çağın felsefi mottosu “tükettiğim kadar varım!” dijital çağın felsefi mottosu ise “görünüyorum ben de varım!” şeklinde arz-ı endam ediyor. Modern insan, ruhen bir çöküş yaşıyor. Refahın, hızın, hazın, tüketimin böylesine çılgınca arttığı bir dönemde yasaklı madde kullanımının, renkli reçeteli ilaç kullanımının ve intiharların bu kadar artması bu çöküşü bariz bir biçimde görenler için gözler önüne seriyor. Bu çöküş bizlere, mutluluğun ve huzurun tüketimde veya görünmede olmadığını açıkça gösteriyor.
Tükettiği kadar var olduğuna inandırılan modern insana hep şu telkin edildi. “Elindeki ile var olan ile yetinme, hep daha fazlasını iste…” Yani “kanaati terk et!” “Hakkına razı olma!” denildi. Gözün hep yükseklerde olsun. Daha fazla, daha fazla… Bu anlayış tamahı, doyumsuzluğu beraberinde getirdi. Günümüzün “modern! İnsanı” tükettikçe mutlu olacağını düşünürken manen çöküyor, tüketirken kendisini tükettiğinin farkına varmıyor ve tükenmişlik sendromu ile karşı karşıya kalıyor. Tüketim kültürü insana mutluluk ve huzur vermekten daha ziyade insan ruhundan çalıyor. Sosyal medyada görünerek var olma çabası insanı amansız bir yarışın piyonu haline getiriyor. Görünmek için her yol mübah diye zorluyor. “Görünmezsen yoksun!” diyor dijital çağ. İnsanların büyük bir kısmı adeta sosyal medyada görünmek için yaşıyor tabiri caizse dijital putlara fotoğraflar, videolar aracıyla kurbanlar sunuyorlar kendilerinin kurbanlaştırıldığının farkına varmadan. Dijital dünyadaki dostluklar, mutluluklar kullan at kâğıt mendil kıvamında. Kirlettin mi işin bitti. Usulsüz, reçetesiz çözüm arayışı daha da büyük kaosları ve yanlış tercihleri beraberinde getiriyor. Huzur ve mutluluk için başlayan arayışlar ya renkli reçeteli ilaç bağımlılığı ya uyuşturucu madde kullanımı veya intihar ile neticeleniyor. Peki, durum böyle iken akl-ı selim sahibi insanlar ne yapmalı? Hakiki huzur ve mutluluğu nerede arayalım? Bunalımlar çağının insanı, hastalıklarının reçetesi nerede araması gerekiyor?
İnsan, sadece biyolojik bir varlık değil. İnsan, yaratılış itibariyle biyolojik bir varlık olmakla beraber ruhu olan psikolojik bir varlık. Fıtratında diğer insanlarla, diğer mahlukatla ve çevresi ile ünsiyet kurma meleksi bulunan sosyal bir varlık. Bunlarında ötesinde kendisini yaratan güç ile aşkın bir varlık ile bağ kurma ihtiyacı olan manevi yönü olan metafizikî tarafı olan bir varlık. Sadece düşünen bir hayvan değil. Gaye, anlam ve değer arayışında olan bu değerler çerçevesinde yaşamaya çalışan ve iradesi ile kendini aşabilme kuvvesini içinde taşıyan bir varlık. Aşkın olana, metafizikî alana her zaman ilgi duyan, maneviyattan beslenen ve halet-i ruhiyesi içerisinde bulunduğu her ortamdan etkilenen bir varlık. Modernizmin kabul ettiği veya varsaydığı gibi değil çok boyutlu bir varlık insan.
İşte bu çok boyutlu ve ruhu maneviyattan beslenen bu varlık sadece bedenini besleyerek ya da bedeninin haz duygusunu tatmin ederek mutlu olamıyor. Ruhunu tatmin edecek bir gaye ve içindeki boşluğu dolduracak bir anlam konusunda fiziki ve biyolojik dünyanın ya da dijital alemin ötesinde bir aşkın varlığa bir inanç alanına ihtiyaç duyuyor. Çünkü insanın manevi alanı boşluk kabul etmiyor. Manevi tatminsizlik duygusu insanın psikolojisini, biyolojisini ve sosyal yönünü etkileyebiliyor.
Kapitalizmin ve materyalist kültürün tükettiği pek çok insan, içindeki manevi boşluğu doldurmak için farklı maneviyat alanları aramaya başladı. Batılı insan Doğu mistisizmine, neosufizme ve new age yapılanmalara yönelirken; Doğulu insan batının hedonizm ve mazoşizm felsefesine yönelmiştir. Batılıların doğu mistizmine ve neosufizme olan ilgisi bir Pazar oluşturmuştur. Manevi özünden ve dini temellerinden koparılan ve pazarlama teknikleriyle süslenen yoga, feng-shui, meditasyon, reiki gibi mistik ritüeller ve sufizm pazarda çok talep görmüştür. Bu talep bunlardan bir kokteyl yapılarak new age yapılanmaları ortaya çıkarmıştır. Hem batıda hem de yüzü batıya dönük olan ülkemizde de küreselleşmenin, dijitalleşmenin ve maddi anlamda kalkınmanın etkisiyle bu pazarın müşterisi her geçen gün artmaktadır. Dolayısıyla insan yine sömürülmekte ve tüketilmektedir.
İnsanı tüketmeden, insanın manevi tatminini nasıl sağlayacağını İnsanı yaratan aşkın güç, hayatı kullanma kılavuzunda açıkça formüle etmiştir. 1- Allah kuluna şah damarından daha yakındır. 2- Yalnız Allah’a güvenip dayan. Çünkü, güvenip dayanılacak ve işlerin kendine havale edileceği makâm olarak Allah yeter! 3- Allah sana bir zarar verecek olursa, onu O’ndan başka giderecek yoktur. O senin hakkında bir iyilik dilerse onun lütfunu engelleyebilecek de yoktur. Bunu kullarından dilediğine nasip eder. Bağışlayan ve esirgeyen O’dur. 4- Nerede olursanız olun O sizinle beraberdir.
Modern insanın yalnızlığına, değersizliğine, tükenmişliğine, mutsuzluğuna, manevi tatmin arayışlarına en güzel reçete Müminler için şifa ve rahmet olan son ve sonsuz kitapta satır satır, ilmek ilmek işlenmiştir. Unutmayın kalpler ancak Allah’ı anmakla/hatırlamakla/düşünmekle mutmain/mesut/bahtiyar olur.
